Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, gaf á fimmtudag út tilskipun um að opna Pacific Islands Heritage Marine National Monument, eitt stærsta hafsvæði heims sem verndað hefur verið, fyrir iðnaðarveiðum. Svæðið, sem nær yfir tæplega 1,3 milljónir ferkílómetra í Kyrrahafi um 1.200 kílómetrum vestur af Hawaii, var stofnað af George W. Bush árið 2009 og stækkað verulega af Barack Obama árið 2014.
Tilskipun Trumps kveður einnig á um að viðskiptaráðuneytið dragi úr reglum sem taldar eru hamla bandarískum sjávarútvegi, fiskeldi og fiskvinnslu. Innanríkisráðuneytinu var jafnframt falið að endurskoða önnur hafverndarsvæði með það að markmiði að kanna hvort þau megi opna fyrir fiskveiðum.
„Bandaríkin ættu að vera leiðandi í sjávarútvegi í heiminum,“ sagði Trump þegar hann undirritaði tilskipunina. Forsetinn lýsti því sem „hræðilegu og heimskulegu“ að fiskimenn á Kyrrahafseyjum væru neyddir til að ferðast í allt að sjö daga til fjarlægra fiskimiða vegna friðunarsvæða.
Ákvörðun forsetans hefur mætt gagnrýni umhverfisverndarsinna sem segja að þetta muni stofna viðkvæmu vistkerfi svæðisins, þar sem finna má kóralrif, sjaldgæfar sjávarskjaldbökur og hvali, í mikla hættu.
Maxx Phillips, framkvæmdastjóri hjá Center for Biological Diversity, Miðstöð líffræðilegrar fjölbreytni, á Hawaii og Kyrrahafseyjum, sagði í samtali við New York Times þetta vera „gjöf til iðnaðarveiðiflotans og vanvirðingu gagnvart vísindum og íbúum Kyrrahafseyja sem lengi hafa kallað eftir aukinni vernd þessara heilögu hafsvæða.“
Þingmenn Repúblikanaflokksins hafa hins vegar hrósað ákvörðuninni og segja hana skapa mikilvæga atvinnu- og efnahagstækifæri fyrir íbúa Kyrrahafseyja og Hawaii. Aumua Amata Coleman Radewagen, fulltrúi Amerísku Samóa á Bandaríkjaþingi, þakkaði forsetanum sérstaklega fyrir ákvörðunina sem hún sagði vera lykilatriði fyrir framtíð atvinnulífs eyjanna.
Umhverfissinnar segjast ætla að höfða mál gegn ákvörðuninni. Þá segja þeir að lög um vernd tegunda í útrýmingarhættu og lög um hreint vatn myndu ekki nægja til að verja lífríki sjávar til lengri tíma.
Robert H. Richmond, fiskifræðingur við Háskólann í Hawaii, segir að verndarsvæðið virki sem banki fyrir önnur veiðisvæði sem ýti undir nýliðun fiskistofna. „Þetta eru raunverulega bankareikningar þar sem fiskarnir eru höfuðstóllinn og æxlun þeirra eru vextirnir.“
