Harrý Bretaprins er meðal þeirra sem er æfur út í Bandaríkjaforseta vegna ummæla sem hann lét falla í viðtali við Fox News.

Donald Trump segir að Bandaríkin hafi aldrei þurft á hjálp Breta að halda í stríðinu í Afganistan. Ummælin lét hann falla í viðtali við Fox News á fimmtudag, þar sem hann sagði jafnframt að hann treysti því ekki að NATO myndi „vera til staðar“ ef Bandaríkin þyrftu á varnarsamstarfinu að halda.

Á sama tíma fullyrti Trump að Bandaríkin hefðu aldrei þurft hernaðaraðstoð frá neinu NATO-ríki.

„Þeir segja að þeir hafi sent hermenn til Afganistan. Það gerðu þeir, þeir héldu sig aðeins aftar, aðeins fyrir aftan víglínuna,“ sagði forsetinn í viðtalinu.

Ummælin hafa vakið mikla reiði meðal stjórnvalda og samtaka fyrrverandi hermanna, einkum í Bretlandi, sem sendi fjölmennt herlið til stuðnings Bandaríkjunum í stríðinu í Afganistan. Alls féllu 457 breskir hermenn í aðgerðunum.

Keir Starmer: „Móðgandi og viðbjóðsleg ummæli“

Forsætisráðherra Bretlands, Keir Starmer, sagði í gær að orð Trumps væru „móðgandi“ og „hreint út sagt viðbjóðsleg“.

„Ég er ekki hissa á því að þau hafi valdið miklum sársauka hjá ástvinum þeirra sem féllu eða slösuðust,“ sagði Starmer í samtali við Sky News og bætti við að hann teldi Trump eiga að biðjast afsökunar.

Stuðningsmaður Trumps, Nigel Farage, leiðtogi hægriöfgaflokksins Reform UK, gagnrýndi einnig forsetann.

„Donald Trump hefur rangt fyrir sér. Fyrir 20 árum börðust vopnaðar sveitir okkar hugrakkar hlið við hlið með Bandaríkjunum í Afganistan,“ skrifaði Farage á X.

Harrý Bretaprins, sem sjálfur barðist í Afganistan, sagði í yfirlýsingu að fórnir Breta ættu skilið að vera ræddar „af virðingu“.

„Ég þjónaði þar. Ég eignaðist vini fyrir lífstíð þar. Og ég missti vini þar,“ skrifaði hann og bætti við að hann teldi Trump skulda afsökunarbeiðni.

Gagnrýni víða um Evrópu

Gagnrýnin hefur einnig breiðst út utan Bretlandseyja. Danski þingmaðurinn Rasmus Jarlov, formaður varnarmálanefndar danska þingsins, svaraði Trump með myndbandi af dönskum hermönnum í bardögum gegn Talibönum í Afganistan.

Danmörk missti 44 hermenn í stríðinu, sem er eitt hæsta hlutfall mannfalls miðað við íbúafjölda meðal NATO-ríkja sem tóku þátt í aðgerðinni.

„Hefur nokkur verið fáfróðari í sögu Bandaríkjanna?“ skrifaði Jarlov á X.

Forsætisráðherra Póllands, Donald Tusk, gagnrýndi einnig ummæli Trumps.

„22. desember 2011 var ég viðstaddur kveðjuathöfn fyrir fimm fallna pólska hermenn í Ghazni í Afganistan. Bandarískir liðsforingjar sem voru með mér þá sögðu að Bandaríkin myndu aldrei gleyma pólsku hetjunum,“ skrifaði Tusk á X.

„Kannski geta þeir minnt Trump forseta á þá staðreynd,“ bætti hann við.

Margir stjórnmálamenn og aðstandendur fallinna hermanna þrýsta nú á Keir Starmer að krefjast afsökunarbeiðni. Í upptöku, þar sem hann hljómar „sannarlega reiður“ að sögn BBC, segir hann:

„Ummæli Trump forseta eru móðgandi og hreint út sagt viðbjóðsleg. Hefði ég sagt eitthvað álíka, hefði ég hiklaust beðist afsökunar.“

Hvíta húsið hefur hins vegar svarað gagnrýninni með því að segja að „Trump forseti hefur rétt fyrir sér“.