Stelpur dúxa

Krist­jana Stella Blöndal, dós­ent við félags­vís­inda­svið Háskóla Íslands, hefur um ára­bil rann­sakað brott­fall úr fram­halds­skólum og síð­ustu miss­eri hefur verið aukin áhersla á kynja­hlut­föll í slíkum rann­sóknum.

Í sam­tali við Mannlíf tekur Krist­jana Stella undir að þró­unin sé á þá leið að stúlkur séu að ná betri náms­ár­angri hlut­falls­lega eins og tölur um fjölda stúlkna sem dúxa bera með sér. Hún bendir einnig á að kyn hafi áhrif á fleiri þætti. „Þetta snýst ekki bara um ein­kunnir heldur líka náms­valið, það er svo kynjað og það nær alveg upp í háskól­ann,“ segir Krist­jana og bætir við að var­huga­vert sé að tala jafn­mikið og raun ber vitni um að konur séu síður að velja sér tækni­greinar. „Ef þú skoðar náms­val í háskóla t.d. þá kemur í ljós að náms­val kvenna er miklu breið­ara heldur en náms­val karla,“ segir hún og bendir á að dæmi­gerðar „kvenna­greinar“ séu mun stærri og fleiri en þær sem telj­ast til dæmi­gerðra karla­greina.

Strákarnir ekki að hverfa úr námi

Aðspurð um hvort þessar tölur séu vís­bend­ing um að strákar séu að hverfa úr hefð­bundnu bók­námi, segir Krist­jana svo ekki vera. „Það sem hefur gerst er að stelpum hefur fjölgað svo mikið í bók­námi. Strák­unum hefur ekki fækkað, þeim hefur bara ekki fjölgað,“ útskýrir hún og bætir því við að ef starfs­nám er skoðað sér­stak­lega þá komi í ljós að þar sé fækkun nem­enda af báðum kynjum.

„Þessi umræða um að skól­inn sé hrein­lega meira fyrir stelpur en stráka hefur verið áber­andi lengi en það sem mér finnst var­huga­vert í umræð­unni er að það er alltaf verið að draga svo miklar álykt­anir af með­al­tölum. Ef við skoðum stráka og stelpur, þá er t.d. mun meiri munur innan kynja heldur en á milli kynja í þeim rann­sóknum þar sem enn var verið að vinna með tvö kyn,“ segir Krist­jana Stella.

Hún segir að ekki sé ein­falt að skýra mun á milli kynja í námi en bendir á að lengi hafi verið skoðað hvort fækkun karl­manna í kenn­ara­stétt gæti skýrt lak­ari árangur hjá  strákum en rann­sóknir hafa ekki stað­fest að svo sé. Hún bendir á að eitt sinn hafi hún lagst yfir gamla skóla­ann­ála úr MR frá byrjun síð­ustu aldar en þar hafi mikið verið rætt um að stelpur séu sterk­ari í nám­inu. „Þá voru í fyrsta lagi miklu fleiri strákar en stelpur í skóla og í öðru lagi voru nær allir kenn­arar karl­kyns.“

Að sögn Krist­jönu Stellu voru strákar lengi framan af að standa sig betur en stelpur í stærð­ræði. „Þá var gripið til líf­fræði­legra skýr­inga og því m.a. ann­ars haldið fram að strákar hefðu meiri rým­is­greind en stelpur. Svo ná stelp­urnar í skottið á strák­unum og þá var farið að tala um að skóla­kerfið væri ónýtt,“ segir hún og rifjar upp að á sínum tíma hafi for­síður blað­anna slegið því upp þegar strákar voru að koma illa út í PISA- könn­un­inni. „Á sama tíma voru stelp­urnar að standa sig gríð­ar­lega vel en það var lítið sem ekk­ert minnst á það.“