Íslenski listamaðurinn Jón Adólf Steinólfsson lenti í afar óvenjulegri stöðu þegar hann tók þátt í alþjóðlegri listasýningu í Kaupmannahöfn, þegar listaverkin hans komust aldrei á áfangastað.

Jón hafði undirbúið þátttöku sína í sýningunni Art Nordic í um hálft ár og lagt mikla vinnu í að skapa verk úr íslensku grjóti. Um var að ræða 12 andlit og eina hendi, sem öll voru mótuð úr grjóti sem hann og sambýliskona hans báru úr fjöllum á Íslandi.

Sambýliskona hans, Jóhanna Kristín Hauksdóttir, lýsir í samtali við Mannlíf, undirbúningnum sem bæði krefjandi og metnaðarfullum:

„Hann lagði allt í sölurnar til að gera listaverkin (andlitin) flott svo úr urðu 12 andlit og ein hendi og allt unnið úr grjótinu. Grjótið var borið heim úr fjöllunum sem við gengum á og skal ég segja ykkur að stundum jaðraði við „herþjálfun“ því þau voru svo þung.“

Auk verkanna var lögð áhersla á kynningu á íslenskri náttúru og listamanninum sjálfum með ljósmyndum, plakötum og kynningarefni.

„Ég tók myndir af fjöllunum og svæðunum sem grjótið átti heima og lét prenta út. Hugmyndin var að sýna gestum landið okkar og svo þeir gætu parað saman andlit og fjall eða svæði. Einnig útbjó ég tvö stór plaköt af listamanninum til að kynna hann fyrir heiminum og svo loks A5 flyers með upplýsingum um hann og QR kóða. Allt var tilbúið tímanlega og við vorum eins og litlir krakkar og biðum eftir þessari sýningu.“

Verkin föst í póstinum

Jón Adólf og Jóhanna sendu síðan verkin til Danmerkur í fjórum trékössum. Fljótlega kom þó í ljós að eitthvað hafði farið úrskeiðis.

Við komuna til Danmerkur reyndi parið ítrekað að ná sambandi við póstfyrirtækið PostNord, án árangurs. Þau fóru jafnvel beint á aðalstöðvar fyrirtækisins með allan farangur til að leita svara.

„Áður en við stukkum upp í flugvélina fengum við smá nasaþef af því að listaverkin væru föst í Postnord í customs … en viti menn, listaverkin komust aldrei á sýninguna, þau voru og eru enn FÖST í Postnord í Kaupmannahöfn,“ segir Jóhanna í skriflegu svari til Mannlífs. „Við skelltum okkur beint af flugvellinu og til aðalstöðvar Postnord í Bröndby með allan farangurinn í afturdragi. Leigubíllinn mátti ekki keyra inn á þetta stóra svæði svo við gengum frá hliðinu og ansi lagt með töskur, plaköt og bakpoka, verð að segja að við vöktum smá athygli.“

Að lokum fann starfmaður Postnord verkin og sendi tölvupóst til að forvitnast um málið, en þrátt fyrir það tókst ekki að fá verkin afhent.

„Hittum þar mann sem fann listaverkin og sendi póst á „rétta“ aðila og þá fannst okkur nú heldur betur opnast nýr heimur. En því miður þá gekk ekkert að fá listaverkin. Ægir Már sonur Jóns sem reddar nú ansi mörgu oft á tíðum tókst ekki einu sinni að ná listaverkunum út með sinni alkunnu snilld í bréfasamskiptum. Þessi tími var eins og stór rússíbani, fáum við listaverkin – fáum við þau ekki. Við vorum svo mikið tilbúin í uppstillinguna á básnum sem voru veggir. En viti menn, listaverkin komust aldrei á sýninguna, þau voru og eru enn FÖST í Postnord í Kaupmannahöfn.

Og í rauninni hefur engin haldbær skýring komið, hvað nákvæmlega vantar til að leysa listaverkin út,“ segir Jóhanna.

Sýning án verka vakti athygli

Þrátt fyrir áfallið ákváðu Jón Adólf og Jóhanna að nýta stöðuna og halda áfram. Þau settu upp bás með myndum, kynningarefni og myndasýningu af verkunum sem ekki komust á áfangastað.

„Við skelltum okkur í gírinn, hengdum upp allt sem við vorum með og settum upp slideshow, bjuggum til slagorð eins og MISSING ARTWORK FROM ICELAND, KEEP BELIEVING ALWAYS og buðum upp á sögustund.“

Gestir sýningarinnar voru hvattir til að hlusta á söguna á bak við verkin, og viðbrögðin létu ekki á sér standa.

„Sagan spurðist hratt út og þegar leið á sýninguna kom fólk til þess að heyra söguna og sjá verkin í slideshow og í portfolio möppunni hans Jóns Adólfs.“

Að sögn Jóhönnu vakti þetta mikla athygli og jákvæð viðbrögð, þrátt fyrir að verkin sjálf væru fjarverandi.

„Okkur tókst að fá eiginhandaráritun frá öllum listamönnunum í bókina (Catalog) sem var gefin út með öllum listamönnunum sem tóku þátt í sýningunni,“ segir Jóhanna og bætir við: „En við erum í góðum málum og höfum lært mikið. Gestirnir voru frábærir og tóku okkur af alúð.“

Óvissa um framhaldið

Listaverkin eru enn í haldi PostNord og ekki liggur fyrir hvenær þau skila sér til baka, né í hvaða ástandi.

„Við erum komin heim, við komum með Icelandair en ekki með Postnord.

Það sem við vitum nú um listaverkin er að þeir ætla að senda þau til baka en við vitum ekki hvenær, svo spennan heldur áfram. Hver kostnaður verður þegar þau koma og verða þau heil? Hver veit.?“

Þrátt fyrir vonbrigðin segir Jóhanna upplifunina hafa verið lærdómsríka og kynningin á listamanninum hafi tekist vel.

„Við vorum auðvitað svekkt að fá ekki listaverkin en um leið erum við alsæl með kynninguna á listamanninum Jóni Adólfi, það mun engin gleyma þessum listamanni.“

Hún segist jafnframt sannfærð um að viðtökurnar hefðu orðið enn meiri ef verkin hefðu skilað sér.

„Ég er með það á hreinu að ef listaverkin hefðu verið á sýningunni þá hefði okkar bás verið sá vinsælasti því engin var með listaverk á við þessi.“

Hægt er að sjá meira um listaverk Jóns Adólfs hér.