Ný rannsókn vísindamanna bendir til þess að laxar sem verða fyrir kókaíni í vatni sýni verulega breytta hegðun og synda lengri vegalengdir en þeir sem ekki verða fyrir áhrifum efnisins. Rannsóknin var kynnt fyrr í vikunni og var unnin í samstarfi vísindamanna við Griffith-háskóla í Ástralíu og sænska landbúnaðarháskólann.

Notkun kókaíns hefur aukist á heimsvísu á undanförnum árum. Samkvæmt upplýsingum frá Sameinuðu þjóðunum notuðu um 25 milljónir manna efnið árið 2023. Samhliða þessari þróun hefur kókaín í auknum mæli fundist í vatnakerfum víða um heim.

Í rannsókninni voru hundrað villtir Atlantshafslaxar í Vättern-vatni í Svíþjóð teknir til skoðunar. Hluti þeirra var útsettur fyrir kókaíni og benzóýlekgoníni, sem er niðurbrotsefni kókaíns sem myndast í lifur. Hreyfingar fiskanna voru síðan vaktaðar í náttúrulegu umhverfi þeirra.

Niðurstöðurnar sýndu að laxar sem urðu fyrir áhrifum kókaíns syntu að jafnaði 1,9 sinnum lengri vegalengd á viku en samanburðarhópurinn. Þá kom einnig fram að fiskar sem voru útsettir fyrir niðurbrotsefninu syntu allt að 12,3 kílómetrum lengra upp ám.

Að sögn vísindamanna eru slíkar breytingar á hegðun dýra áhyggjuefni. Bent er á að sífellt hærri styrkur ólöglegra lyfja og annarra lyfjaefna mælist í vatnakerfum, sem geti haft víðtæk áhrif á vistkerfi.

Rannsakendur vara við því að mengun vatns af völdum algengra lyfja sé vaxandi ógn við líffræðilega fjölbreytni. Þeir leggja jafnframt áherslu á mikilvægi þess að bæta hreinsun skólps og auka eftirlit með efnamengun í náttúrunni.

Rannsóknin undirstrikar að áhrif fíkniefna takmarkast ekki við samfélagið eitt, heldur geti þau einnig haft raunverulegar og mælanlegar afleiðingar fyrir lífríki og umhverfi.