Inga Sæland
„Hrein og klár mannvonska og borgarstjórn til ævarandi skammar“
Inga Sæland
Innlent

Gréta María fer í mál við Samkaup

Innlent

Barna­nauð­gari gjald­þrota

Innlent

Aðskota­efni í kexi

Heimur

Orðrómur um staf­rænan heimsendi 17. nóv­em­ber vekur ótta

Innlent

Kven­fanga synjað um náðun þrátt fyrir alvar­leg veik­indi

Pólitík

Sig­mundur sak­aði rík­is­stjórn­ina um „dára­skap“ og Kristrún svar­aði fullum hálsi

Heimur

Svif­vængja­flug­maður lést í hörmu­legu slysi

Peningar

Lands­liðs­konur í ný störf

Innlent

Átti að mæta á lög­reglu­stöð áður en dag­ur­inn var lið­inn

Fólk

Glæsi­hýsi til sölu þar sem sláttu­vélin þarf að kom­ast upp á þak

„Það þarf ekki að umbylta lífinu til að breyta því“

Bókin Atóm­venjur eftir James Clear kemur nú út hjá Drápu í íslenskri þýð­ingu rit­höf­und­ar­ins Skúla Sig­urðs­sonar.

Maður í appelsínugulri úlpu heldur á bókinni Atómvenjur
Atóm­venjur Bókin kemur út hjá Drápu í þýð­ingu Skúla Sig­urðs­sonar. Mynd: Aðsend

Ein af jóla­bók­unum í ár er bókin Atóm­venjur – bók sem hefur selst í bíl­förmum um allan heim á und­an­förnum árum. Íslenski jóla­bóka­mark­að­ur­inn ein­kenn­ist af íslenskum skáld­sögum og barna­bókum og því lék okkur for­vitni á að vita meira um þessa bók, því fórum við á stúf­ana.

Bókin kemur út hjá Drápu í þýð­ingu Skúla Sig­urðs­sonar. Ásmundur Helgason hjá Drápu for­lagi segir að erindi slíkrar bókar ráð­ist fyrst og fremst af því hvort les­and­inn geti tekið eitt­hvað úr henni með sér inn í eigið líf.

„Það er auð­velt að ákveða að nú skuli allt verða öðru­vísi. Við ætlum að lesa meira, hreyfa okkur reglu­lega, leggja sím­ann frá okkur og sinna betur því sem skiptir máli. Fyr­ir­heitin eru ein­læg. Svo kemur venju­legur þriðju­dagur, verk­efnin hlað­ast upp og gamla rútínan tekur við.

Þarna hefst sam­talið sem James Clear á við les­endur í Atóm­venjum. Hann beinir sjónum að smáum athöfnum sem við end­ur­tökum og aðstæð­unum sem gera þær lík­legri. Hvernig verður ætlun að venju? Hvers vegna reyn­ist stundum svo erfitt að gera það sem við viljum sjálf gera?“ er það fyrsta sem Ásmundur segir þegar hann er spurður út í þessa bók. Og hann er ekki hættur.

„Mér finnst góð bók geta gefið manni nýja spurn­ingu. Maður kemur kannski að lestr­inum með þá hugsun að maður þurfi að taka sig á. En fer frá honum með aðra: Hvað get ég gert til að auð­velda mér að standa við það sem ég vil? Sú spurn­ing er bæði áhuga­verð­ari og gagn­legri“, segir Ásmundur og heldur áfram: „Skilaboð bók­ar­innar eru þau að það er ákveðin þreyta fólgin í því að vera alltaf að semja við sjálfan sig. Ætla ég að gera þetta í dag? Hef ég tíma? Er ég í stuði? Get ég frestað því til morg­uns? Ef eitt­hvað fær hins vegar fastan stað í deg­inum þarf maður síður að taka sömu ákvörð­un­ina aftur og aftur. Það getur verið mik­ill léttir. Mér finnst þessi umræða eiga sér­stak­lega vel við þegar allir virð­ast hafa nóg að gera og athyglin er stöðugt kölluð í margar áttir.“

Bókin Atómvenjur eftir James Clear í stafla
Atóm­venjur eftir James Clear koma út hjá Drápu.

Bók þarf að hafa erindi út fyrir kápuna

Hvað varð til þess að Drápa ákvað að gefa einmitt þessa bók út?

„Við fáum gíf­ur­legt magn af tölvu­póstum með bókum sem er verið að reyna að selja okkur að gefa út á Íslandi. Við skoðum þá alla en flestir fara í ruslið. Það var þó eitt­hvað við þessa bók sem gerði það að verkum að við hjá Drápu ákváðum að skoða málið betur. Og komumst að því að þessi bók sker sig alger­lega úr þegar kemur að þessum flokki bóka. Ég vil geta svarað því hvers vegna ein­hver ætti að verja tíma sínum í lestur á svona bók. Fólk hefur aðgang að óend­an­legu magni af ráðum og hvatn­ingu en hér er komin bók sem okkur finnst raun­veru­lega tím­anum vel varið í að lesa. Við sáum líka vel­gengni bók­ar­innar í öðrum löndum og svo sann­færð­umst við end­an­lega þegar við lásum bók­ina. Hún er nefni­lega mjög skemmti­leg aflestrar.

Svo skiptir máli að les­and­inn finni að verið sé að tala við hann af virð­ingu. Það er auð­velt að gefa stór lof­orð. Mér finnst þessi bók sér­stök að því leyti að hún getur hjálpað fólki að sjá við­ráð­an­legt næsta skref.

Útgef­andi þarf líka að hugsa um líf bók­ar­innar eftir útgáfu­dag­inn. Mun fólk ræða hana? Lána hana? Taka hana aftur úr hill­unni? Það er spenn­andi þegar bók getur orðið hluti af sam­tali sem heldur áfram.“

En er ekki nóg komið af bókum sem segja fólki hvernig það eigi að lifa?

„Þetta er full­kom­lega eðli­leg spurn­ing. Við fáum stöðugt skila­boð um að við gætum gert meira og verið betri í öllu. Ég held að margir séu orðnir lang­þreyttir á því. Við sjáum svo mikið á sam­fé­lags­miðlum og í fjöl­miðlum sem gerir okkur óánægð með eigið líf, fáum þá til­finn­ingu að við séum að missa af ein­hverju.

Þess vegna skiptir þessi bók máli. Mér finnst hún geta opnað sam­tal um það sem fólk vill sjálft gefa meira rými í sínu lífi. Fyrir einn er það nám, fyrir annan sam­vera, fyrir þann þriðja að verja tíma í eitt­hvað skap­andi.

Maður má líka vera sáttur við flest í eigin lífi. Það þarf ekki að nálg­ast hverja bók með þá hug­mynd að allt sé í ólestri. Stundum vill maður ein­fald­lega skilja eitt atriði betur. Þetta er í raun grund­vall­ar­at­riði bók­ar­innar.“

Atóm­venjur koma út í þýð­ingu Skúla Sig­urðs­sonar. Skiptir máli hver þýðir bók sem þessa?

„Þýð­and­inn er lyk­il­at­riði. Hann mótar alla upp­lifun íslenska les­and­ans. Það á við um tón­inn, takt­inn og hversu auð­velt er að fylgja hugs­un­inni. Í bók þar sem verið er að útskýra hug­myndir og tengja þær við hvers­dags­legar aðstæður er tungu­málið sjálft stór hluti af miðl­un­inni.

Þarna reynir á nákvæmni og lip­urð í senn. Hugsunin þarf að skila sér og text­inn þarf að halda les­and­anum. Rit­höf­undur hefur næmni fyrir því hvernig setn­ingar virka og hvernig athygli les­and­ans er haldið vak­andi. Mér finnst því sér­stakt ánægju­efni að fá Skúla að íslensku útgáf­unni. Bókin er skyn­sam­lega upp byggð og Skúli gerir text­ann mjög þægi­legan aflestrar.“

Margir Íslend­ingar lesa ensku sér til ánægju. Hvað færir íslensk útgáfa þeim?

„Val. Mér finnst það eitt og sér mik­il­vægt. Við eigum að geta valið íslensku þegar við lesum um hug­myndir sem varða dag­legt líf okkar.

Svo er munur á því að skilja texta og því að finna að maður geti rætt hann eðli­lega á eigin tungu­máli. Þegar við viljum segja maka, vini eða sam­starfs­fólki frá ein­hverju sem við lásum hjálpar að hafa íslenskan texta til að hugsa út frá.

Íslenskan þarf að vera til staðar í allri þess­ari umræðu: í skáld­skap, fræðum, við­skiptum og hvers­dags­legum vanga­veltum. Það er hluti af því að halda tungu­mál­inu lif­andi.“

Orðið venjur getur hljó­mað dálítið hvers­dags­lega. Er það efni í heila bók?

„Hvers­dag­ur­inn er nú býsna stór hluti af líf­inu. Við munum gjarnan eftir stórum atburðum, en tím­inn okkar fer að mestu í venju­lega daga. Mér finnst því ákaf­lega eðli­legt að velta fyrir sér hvernig þeir dagar verða til.

Við getum til dæmis sagt að lestur skipti okkur máli. En hvar er lest­ur­inn í deg­inum? Á bókin ein­hvern stað? Er alltaf kveikt á ein­hverju öðru þegar við setj­umst niður? Þetta eru litlar og mjög áþreif­an­legar spurn­ingar. Sama gildir um svo margt annað sem okkur langar að breyta, laga eða bæta við, hvort sem það er að hugsa betur um lík­amann, breyta matar­æði eða standa okkur betur í vinnu eða í sam­böndum við vini og fjöl­skyldu.

Mér finnst líka áhuga­vert að bókin skuli spyrja hvað við viljum hafa meira af í líf­inu áður en við förum að skipu­leggja það. Annars getum við orðið afskap­lega dug­leg við eitt­hvað sem skiptir okkur kannski litlu máli.“

Kjarna­hug­mynd bók­ar­innar er að smáar breyt­ingar geti haft áhrif þegar þær end­ur­taka sig. Hvers vegna held­urðu að fólk þurfi á þeirri áminn­ingu að halda?

„Vegna þess að við viljum gjarnan finna strax að eitt­hvað stórt sé að ger­ast. Stór ákvörðun getur verið spenn­andi. Lítið skref virð­ist stundum svo ómerki­legt að við spyrjum okkur hvort það taki því yfir­leitt.

En lítið skref getur fengið stað í lífi sem er þegar fullt. Það þarf kannski ekki sér­stakan und­ir­bún­ing eða full­komna aðstöðu. Það er hægt að byrja þar sem maður er.

Mér finnst ákveðin rausn fólgin í því að leyfa byrj­un­inni að vera lítil. Maður þarf ekki að sanna allt fyrsta dag­inn. Það er svo erfitt að gefa sjálfum sér stór fyr­ir­heit, og ná svo ekki að standa við þau.“

Hvað mynd­irðu segja við les­anda sem hefur oft byrjað og gef­ist upp?

„Bókin spyr hvort hann sé að dæma sig of hart. Það er auð­velt að horfa á fyrri til­raunir sem sönnun fyrir því að maður geti eitt­hvað ekki. En þær geta líka gefið upp­lýs­ingar. Var tíma­setn­ingin óraun­hæf? Var verk­efnið of stórt? Var það yfir­leitt eitt­hvað sem maður vildi sjálfur?

Mér finnst gagn­legra að skoða hvað gerð­ist en að setja stimpil á mann­eskj­una. Við erum oft fljót að segja: Ég er bara svona. Það getur lokað mörgum dyrum.

Og svo má breyta leið­inni. Það er engin sér­stök dyggð í því að halda áfram með aðferð sem passar illa við líf manns.

Svo vil ég taka fram að bókin getur verið gagn­leg þótt aðeins ein hugsun eða pæl­ing sitji eftir. Eitthvað sem maður sér skýrar eða ein breyt­ing sem maður vill prófa. Les­and­inn skuldar bók­inni ekk­ert afrek. Það er mik­il­vægt að nálg­ast hana þannig.“

Útgáfan kemur fyrir jólin. Fyrir hverja er Atóm­venjur?

„Ég myndi fyrst hugsa um fólk sem hefur áhuga á því hvernig dag­legt líf mót­ast. Fólk sem vill lesa um hegðun, athygli og það sem gerir breyt­ingar við­ráð­an­legar. Tilefnið getur verið mjög ólíkt frá einum les­anda til ann­ars.

Þetta gæti verið ein­hver sem er að hefja nýtt nám, fara inn í nýtt verk­efni eða ein­fald­lega velta fyrir sér hvernig hann vill verja tíma sínum. En for­vitni ein og sér er líka ágæt ástæða til að lesa bók.

Svo má hugsa sér þessa bók sem góða jóla­gjöf. Góð bóka­gjöf segir að maður hafi hugsað um áhuga mann­eskj­unnar. Ég myndi gjarnan gefa hana ein­hverjum sem hefur sýnt þessu efni áhuga eða talað um að vilja lesa hana.

Og það er alltaf fal­legt að láta fylgja nokkur orð um hvers vegna maður valdi bók­ina. Þá verður gjöfin per­sónu­legri. Kannski er þetta bók sem gef­and­ann langar líka að ræða við við­tak­and­ann.“

Ef þú ættir að senda ein skila­boð til þess sem stendur með bók­ina í hönd­unum, hver væru þau?

„Þú þarft ekki að hafa allt á hreinu áður en þú byrjar. Það má lesa af for­vitni, finna eitt atriði sem talar til manns og sjá hvert það leiðir.

Við erum svo vön að hugsa um breyt­ingar sem stór tíma­mót. Mér finnst fal­leg til­hugsun að eitt­hvað geti líka færst til á venju­legum degi, með ákvörðun sem virð­ist lítil en skiptir mann máli. Bókin er fjári skemmti­leg aflestrar, með ótal dæmisögur sem gera hana áhuga­verð­ari og svei mér þá ef hún hefur ekki hjálpað mér að nýta tíma minn betur. Ég er til dæmis loks­ins far­inn að gera æfing­arnar frá sjúkra­þjálf­ar­anum í fimm mín­útur annan hvern morgun“, segir Ásmundur að lokum og brosir.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Heimur

Íran vísar á bug fréttum um áform um efna­vopna­árás í Banda­ríkj­unum

Talsmaður íranska utanríkisráðuneytisins, Esmaeil Baghaei, segir ásakanirnar tilhæfulausar.
Heimur

Móðir fékk son sinn aftur eftir ólýs­an­lega martröð

Heimur

Björn réðst á mann í Japan

Pólitík

Segir flokks­menn Guðrúnar und­ir­búa mót­fram­boð gegn henni

Innlent

Fékk aldr­aðan mann til að selja rað­hús skömmu fyrir and­lát

Menning

Menning

Ris og fall Krumma

Einn besti tónlistarmaður landsins á 21. öldinni
Menning

Laxness slær í gegn hjá The Guardian

Menning

Martröð í Mið­húsa­skógi

Menning

Dóttir.x til­nefnd til Music Moves Europe-verð­laun­anna 2027

Menning

Ein besta rapp­sveit Íslands­sög­unnar snýr aftur á svið

Menning

Kíkja í jóla­pakk­ann í Gerðu­bergi