Kristbjörg segir að „aðeins þriðjungur fólks með tilfinningavanda fær gagnreynda sálfræðimeðferð“

Krist­jbörg Þór­is­dóttir sér­fræð­ingur í klínískri sál­fræði vill að talað sé „saman um að­gengi­legar sál­fræði­með­ferðir, og skrifar grein af því til­efni þar sem meðal ann­ars þetta kemur fram:

„Árið 2008 sótti ég sem ungur sál­fræði­nemi ráð­stefnu í Berlín ásamt nokkrum kol­legum mínum við Árós­ar­há­skóla. Ráð­stefnan var á vegum EABCT sem eru Evr­ópu­sam­tök um hug­ræna atferl­is­með­ferð.

Á ráð­stefn­unni flutti pró­fessor í sál­fræði við Oxford háskóla í Bret­landi, David M Clark, erindi um nýlegt verk­efni sem sner­ist um að auka aðgengi almenn­ings að gagn­reyndum sál­fræði­með­ferðum. Verk­efnið gekk þá undir heit­inu IAPT (Improv­ing Access to Psychological Ther­apies) en í dag gengur það undir heit­inu Talking ther­apies og er fjár­magnað af breska rík­is­sjóðnum,“ segir Krist­björg og heldur áfram:

„Það er skemmst frá því að segja að ég varð hug­fangin af þessu verk­efni og hef verið með þetta í hug­anum alla daga síðan þá. Ójafnt aðgengi að með­ferðum vegna til­finn­inga­legs vanda og lík­am­legra sjúk­dóma Af hverju varð ég svona hug­fangin? Jú, vegna þess að verk­efnið er hvoru tveggja skyn­sam­legt og rök­rétt og ég sá strax fyrir mér að þetta ættum við að bjóða íslenskum almenn­ingi.“

Krist­björg bendir á að í „bók sinni Thrive benda David M Clark og Richard Layard, breskur hag­fræð­ingur og sam­starfs­fé­lagi Davids meðal ann­ars á þá sorg­legu stað­reynd að nán­ast allir fá við­eig­andi með­ferð við lík­am­legum sjúk­dómum en minna en þriðj­ungur fólks með til­finn­inga­vanda fær gagn­reynda sál­fræði­með­ferð þrátt fyrir að á hverjum tíma séu að minnsta kosti einn af hverjum sex sem þjá­ist og myndi grein­ast með þung­lyndi, kvíð­arask­anir eða áfallastreituröskun.“

Hún nefnir einnig að „gagn­reyndar sál­fræði­með­ferðir hafa verið til í ára­tugi og eru sífellt í þróun til að hjálpa fólki að leysa úr sínum vanda­málum. Sál­fræði­með­ferðir snú­ast í raun ekki ein­ungis um að bæta líf fólks frá degi til dags heldur breyta þær lífi fólks til hins betra til lengri tíma. Sá bati hefur gríð­ar­lega mikla sam­fé­lags­lega arð­semi í för með sér. Sýnt hefur verið fram á að með­ferð­irnar borga sig upp sjálfar. Hver króna sem sett er í með­ferð­ina skilar sér allt að tífalt til baka. Það er tíma­bært að hefja veg­ferð­ina hér. Svipaða veg­ferð og Bretar hafa verið á undir for­ystu David M Clark und­an­farin tæp tutt­ugu ár. Fleiri lönd fylgja nú í kjöl­farið svo sem Noregur, Kanada, Ástralía og Finnland og tryggja aðgengi almenn­ings með til­finn­inga­legan vanda að við­eig­andi með­ferð.

Krist­björg nefnir að lokum að „til þess að slíkt verk­efni heppn­ist er ekki nóg að ráða bara inn sál­fræð­inga hér og þar. Það þarf að skipu­leggja verk­efnið vel, setja af stað til­rauna­setur, koma af stað gagna­grunnum og kerfum sem halda utan um verk­efnið, töl­fræði þess, tryggja sam­ræm­ingu og aðgengi að með­ferð­ar­leið­ar­vísum, árang­urs­mæl­ingum, þjálfun og hand­leiðslu með­ferð­ar­að­ila auk þess að vinna rann­sóknir sam­hliða á fram­gangi og árangri í sam­starfi við háskól­ana og fræða­sam­fé­lagið.

Við erum lítið land og það er mín skoðun að það sé styrk­leiki okkar varð­andi þetta verk­efni. Með því að vera lítil getum við verið stór í slíkri upp­bygg­ingu því kerfið okkar er ekki stórt og boð­leið­irnar stuttar. Við getum gert þetta. Eftir hverju er að bíða?“