Stjarneðlisfræðingur um „Flat Earthers“: „Þetta er grátbroslegt“

Heim­ild­ar­myndin Behind The Curve, sem kom út í lok árs 2018, varð nýverið aðgengi­leg á streym­isveit­unni Netflix. Myndin fjallar um fólk sem heldur því fram að jörðin sé flöt. Fólk hvaðanæva úr heim­inum trúir þeirri sam­sær­is­kenn­ingu og kallar sig „Flat Earthers“.

Einn helsti tals­maður „Flat Earthers“-hóps­ins er Mark Sargent og er í aðal­hlut­verki í Behind The Curve. Myndin hefur vakið tölu­verða athygli.

„Ég hef ekki séð þessa mynd. En ég hef heyrt um hana, þetta er skot­spónn á sam­fé­lags­miðlum. Þetta er auð­vitað svo­lítið fyndið í ljósi þessa tíma sem við lifum á. Allt í einu virð­ist vera hægt að efast um allt,“ segir stjarneðl­is­fræð­ing­ur­inn Kári Helgason í sam­tali við Mannlíf.

Kári segir mynd­ina eflaust vera áhuga­verða út frá mann­fræð­i­sjón­ar­horni en veltir fyrir sér hversu lagt sé hægt að ganga í því að efast um stað­reyndir.

„Það er alltaf merki­legt þegar eitt­hvað sem er aug­ljós sann­leikur, eitt­hvað sem allir eru sam­mála um, er allt í einu dregið í efa,“ segir Kári.

Í Behind The Curve gefa nokkrir vís­inda­menn álit sitt á sam­sær­is­kenn­ing­unni og Kári tekur fram að hann sé frekar von­svikin yfir því að Netflix gefi „Flat Earthers“-hópnum svona stórt svið til að kynna sam­sær­is­kenn­ingu sína með áliti frá vís­inda­mönnum. „Þetta er grát­bros­legt. Þú villt ekki gefa sam­sær­is­kenn­ingu svona stóran umræðu­vett­vang.“

Að mati Kára er vara­samt að senda þau skila­boð að allar skoð­anir eigi rétt á sér og að fólk ætti að bera virð­ingu fyrir öllum skoð­unum. „Það er bara ekki þannig. Ef að skoð­anir eru rangar og jafn­vel hættu­legar, þá þarf maður bara alls ekki að bera virð­ingu fyrir þeim. Lýðræði þýðir ekki að þín heimska sé mik­il­væg­ari en mín þekk­ing. Þú hefur alveg rétt á að trúa á allt sem þú villt en það breytir því ekki að það sem þú trúir á getur verið alveg kol­rangt.“

Þekkir engan sem trúir því að jörðin sé flöt

Spurður út í hvort hann sjálfur hafi ein­hvern tím­ann hitt fólk sem trúir því að jörðin sé flöt segir Kári: „Nei, sem betur ekki. Ef ein­hver Íslend­ingur héldi því fram við mig að jörðin væri flöt þá væri það merki um að eitt­hvað hefur verið gert rangt í upp­eldi eða mennta­kerf­inu.“

Kári tekur aftur fram að áhuga­vert sé að velta fyrir sér af hverju fólki þykir gaman að sam­sær­is­kenn­ingum. „Sumum finnst eðli­legar útskýr­ingar á hlut­unum ekki nógu spenn­andi eða of hvers­dags­legar. Þetta fólk er ef til vill ekki búið að upp­götva hversu spenn­andi vís­indin eru. En þetta getur orðið skað­legt, eins og þegar fólk efast um lofts­lags­breyt­ingar eða bólu­setn­ingar. Þá er þetta orðið hættu­legt,“ útskýrir Kári.

Hann bætir við: „Þegar þetta er komið út í vit­leysu þá verður maður að skipta sér að.“

Stiklu úr Behind The Curve má sjá hér fyrir neðan: