Glúmur Baldvinsson
„Þetta verða löng málaferli“
Glúmur Baldvinsson
Fólk

Átta algeng mis­tök sem gælu­dýra­eig­endur gera

Heimur

Kenn­ingar uppi um að geim­skip hafi stöðvað flug­um­ferð í Banda­ríkj­unum

Innlent

Ísland sett í frystikist­una næstu daga

Innlent

Ald­urs­mis­munun hjá lög­regl­unni undir stjórn Höllu Bergþóru

Innlent

Dómari fór í taug­arnar á borg­ara

Skoðun

Það er ekki nægur mennta­hroki á Íslandi

Innlent

Ökumaður kærður fyrir að skilja bíl sinn eftir í lausa­gangi

Fólk

Hlýlegt heim­ili með grónum garði í Skerja­firði til sölu

Innlent

Egg og kyn­þátt­a­níð í alvar­legum ásök­unum

Innlent

Fór með EES pirr­ing­inn til umboðs­manns

Stærsta rannsókn sinnar tegundar sýnir að eftirsjá vegna kynleiðréttingar er afar sjaldgæf

Í rann­sókn sem birt­ist í JAMA Pediatrics var könnuð reynsla fólks sem hóf horm­óna­með­ferð á unga aldri. Lang­flestir töldu með­ferð­ina rétta ákvörðun.

Transfáni
Trans­fáni Ný rann­sókn bendir til þess að eft­ir­sjá meðal þeirra sem hófu horm­óna­með­ferð á unga aldri sé sjald­gæf. Mynd: Karollyne Videira Hubert / Unsplash

Ný rann­sókn, sú umfangs­mesta sem gerð hefur verið á eft­ir­sjá meðal fólks sem hóf kyn­leið­rétt­andi með­ferð á barns- eða ung­lings­aldri, sýnir að lang­flestir sjá ekki eftir ákvörð­un­inni, jafn­vel allt að tíu árum síðar.

Rann­sóknin var birt í vís­inda­rit­inu JAMA Pediatrics og tók til trans­fólks og kynsegin fólks sem hóf horm­óna­með­ferð á unga aldri. Mark­miðið var að kanna ánægju með með­ferð­ina, eft­ir­sjá og hugs­an­legan skaða, auk þess að skoða hvort lýð­fræði­legir eða klínískir þættir hefðu áhrif á nið­ur­stöð­urnar.

Nið­ur­stöð­urnar sýna að eft­ir­sjá er mjög sjald­gæf. Aðeins um þrjú pró­sent þátt­tak­enda sögð­ust sjá eftir því að hafa hafið horm­óna­með­ferð.

„Hvorki eft­ir­sjá, skaði né núver­andi staða horm­óna­með­ferðar tengd­ist aldri við upp­haf með­ferðar eða kyn­vit­und fyrir kyn­þroska,“ segir í rann­sókn­inni.

Eftirsjá mæld­ist örlítið algeng­ari meðal kynsegin þátt­tak­enda en meðal transkarla og transkvenna, en var engu að síður fátíð í báðum hópum.

Af þeim 372 þátt­tak­endum sem svör­uðu spurn­ingum um ákvörðun sína töldu nær allir að horm­óna­með­ferðin hefði verið rétt ákvörðun. Aðeins níu voru ósam­mála því.

Þrír þátt­tak­endur sögð­ust ekki hafa haft nægar upp­lýs­ingar til að taka upp­lýsta ákvörðun. Fjórir nefndu óæski­legar auka­verk­anir, meðal ann­ars rýrnun í leggöngum og breyt­ingar á til­finn­inga­lífi. Sex sögð­ust ein­fald­lega ekki lengur óska eftir þeim kynein­kennum sem horm­óna­með­ferðin hafði fram­kallað, svo sem brjóst­vexti eða and­lits­hárum.

Þátt­tak­endur höfðu verið í horm­óna­með­ferð allt frá einum mán­uði upp í rúm tíu ár. Með­al­tím­inn var um fimm ár. Nið­ur­stöð­urnar benda því til þess að ánægja með með­ferð­ina hald­ist mikil árum saman.

Ganga gegn rökum þeirra sem vilja banna meðferðina

Höfundur grein­ar­innar bendir á að nið­ur­stöð­urnar gangi gegn mál­flutn­ingi stjórn­mála­manna og aðgerða­sinna sem hafa haldið því fram að stór hluti þeirra sem hefji kyn­leið­rétt­andi með­ferð á unga aldri muni síðar sjá eftir henni.

Hún segir að íhalds­samir stjórn­mála­menn og sam­tök hafi ítrekað vísað til meintrar aukn­ingar á fólki sem iðrist kyn­leið­rétt­ingar, en sú þróun hafi ekki gengið eftir.

Greinin bendir einnig á að fólk þurfi oft að yfir­stíga veru­legar hindr­anir til að fá aðgang að kyn­leið­rétt­andi heil­brigð­is­þjón­ustu, sér­stak­lega á barns- og ung­lings­aldri. Hindr­an­irnar geti verið laga­legar, fjár­hags­legar eða tengdar aðstæðum innan fjöl­skyld­unnar.

Þá sé mik­il­vægt að greina á milli þess að hætta horm­óna­með­ferð og þess að sjá eftir henni. Rann­sóknir hafi sýnt að fólk sem hættir með­ferð geri það oft vegna fjár­hags­örð­ug­leika, skorts á trygg­inga­vernd eða laga­breyt­inga sem tak­marka aðgang að heil­brigð­is­þjón­ustu. Einnig geti for­dómar og ofbeldi gegn trans­fólki haft áhrif.

Rannsóknin styður einstaklingsmiðaða meðferð

Vís­inda­menn­irnir segja að nið­ur­stöð­urnar styðji áfram­hald­andi við­mið um heil­brigð­is­þjón­ustu fyrir trans­ung­menni fremur en almennar tak­mark­anir á aðgangi þeirra að horm­óna­með­ferð.

„Nið­ur­stöð­urnar styðja núver­andi við­mið um heil­brigð­is­þjón­ustu og gefa ekki til­efni til þess að aðgangur trans- og kynsegin ung­menna að horm­óna­með­ferð verði tak­mark­aður eða bann­aður með almennum hætti,“ segir í rann­sókn­inni.

Rann­sóknin var sam­þykkt af siða­nefnd lækna­deildar Uni­versity of Texas Southwestern Medical Center og rit­rýnd áður en hún birt­ist í JAMA Pediatrics.

Scott Leibowitz, barna- og ung­linga­geð­læknir og stjórn­ar­maður í Alþjóða­sam­tökum fag­fólks í trans­fólks­heil­brigð­is­þjón­ustu (WPATH), sagði við The Washington Post að rann­sóknin bætt­ist við sívax­andi fjölda vís­inda­nið­ur­staðna sem sýndu að ein­stak­ling­smiðuð kyn­stað­festandi heil­brigð­is­þjón­usta gæti verið gagn­leg fyrir ungt fólk.

Höfundar rann­sókn­ar­innar segja að nið­ur­stöð­urnar styrki vís­inda­legan grunn fyrir áfram­hald­andi aðgang trans- og kynsegin ung­menna að slíkri þjón­ustu.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Heilbrigðisþjónusta transbarna

ÚttektHeilbrigðisþjónusta transbarna

„Í myrkri aktí­visma og fákunn­áttu“

Sænsk yfir­völd hafa breytt við­miðum sínum kyn­þroska­bælandi lyfja­gjafir og horm­óna­með­ferðir til trans­barna og -ung­menna undir 18 ára aldri. Með­ferð­irnar eru taldar vera of áhættu­samar þar sem vís­inda­legan grund­völl fyrir þeim skorti. Ekki stendur til að breyta með­ferð­unum á Íslandi segir Land­spít­al­inn, sem neitar að gefa upp fjölda þeirra barna sem hafa fengið lyfin sem um ræðir.

17 mín. lestur

Mest lesið í vikunni

Innlent

Barna­nauð­gari gjald­þrota

Rúmlega 9,3 milljóna króna kröfur voru lýstar í búið en engar eignir fundust við skiptalok.
Sport

Brasil­ísk knatt­spyrnu­fé­lög leita til lög­reglu eftir slags­mál í leik U20-liða kvenna

Fólk

Glæsi­hýsi til sölu þar sem sláttu­vélin þarf að kom­ast upp á þak

Innlent

Lög­reglan fylgd­ist með ung­linga­drykkju á söng­keppni Verzló

Innlent

Ökumenn í vímu og slags­mál í mið­bænum

Heimur

Heimur

Ók á hóp fólks og varð tveimur að bana en sleppur við ákæru

Fimm börn voru meðal þeirra sem særðust. Sex ára drengur, Cole Adrian, var annar þeirra sem létust.
Heimur

Móðir RJ Mitte minn­ist hans mán­uði eftir and­látið

Heimur

Fimmtán ára drengur frá Palest­ínu laus úr fang­elsi í Ísrael

Heimur

Sam­göngu­yf­ir­völd rann­saka hesta­ferð í stræt­is­vagni

Heimur

Hundruð reyndu að færa fræga lista­verkið til að bjarga manni

Heimur

Stefan Holm ákærður fyrir lík­ams­árás eftir árás á Emil Persson