Dagbók úr sóttkví: Sunnudagurinn langi

Þriðj­ungur heims er nú ann­að­hvort í sótt­kví eða útgöngu­banni vegna COVID-19 heims­far­ald­urs­ins. Margir upp­lifa hræðslu enda sér ekki fyrir end­ann á þess­ari vá. Rit­höf­und­ur­inn Óttar M. Norð­fjörð er búsettur í Barcelona ásamt eig­in­konu sinni, Eloísu Vázquez, og ungum syni þeirra. Hér lýsir hann útgöngu­bann­inu á Spáni og hinnum und­ar­legu síð­ustu dögum.

Árið 1700 hurfu ell­efu dagar úr íslenska daga­tal­inu. Fólk sem fór að sofa mið­viku­dag­inn 17. nóv­em­ber vakn­aði mánu­dag­inn 29. nóv­em­ber, því júl­íska tíma­tal­inu var skipt út fyrir það gregor­íska til að laga inn­byggða skekkju sem hafði vaxið í gegnum ald­irnar og orsakað ell­efu auka­daga þegar hér var komið sögu. Ég á nokkra vini sem hefðu ein­fald­lega misst af afmæl­is­deg­inum sínum það árið. Frekar fúlt. En Íslend­ingar í þá daga bjuggu nátt­úr­lega enn þá í mold­ar­kofum, liðu mat­ar­skort og með­al­ævi­lengd var í kringum 35 ár, svo kannski var pulsupartí ekki ofar­lega á dag­skrá hvort sem er.

Í dag varð mér hugsað til þess­ara ell­efu horfnu daga fyrir rúm­lega 300 árum, því þegar ég skrifa þetta er ég á ell­efta degi í hálf­gerðri sótt­kví og til­finn­ing mín fyrir þeim er ein­hvern veg­inn svipuð. Það er eins og síð­ustu dagar hafi hrein­lega horfið, enda höfum við sem búum hér á Spáni lifað í ein­hvers konar tómi, í ein­hvers konar tíma­leysi, frá því að neyð­ar­á­standi var lýst yfir í land­inu og útgöngu­bann sett á. Frum­sýn­ingar bíó­mynda, tón­leikar, íþrótta­við­burðir, hátíðir, afmæl­is­veislur og annað sem átti að fara fram í mars og apríl hefur verið blásið af eða fært aftar. Árið 2020 er árið sem vor­inu var frestað fram á haust.

Life is a Rollercoaster

Eða er kannski tóm vit­leysa að hugsa um þetta sem gat í daga­tal­inu? Sem horfnar vikur? Það má hugs­an­lega segja að við höfum aldrei áður fengið jafn­mik­inn tíma að gjöf og akkúrat núna. Öll áttum við að vera að gera eitt­hvað allt annað en að hanga heima hjá okkur, önnum kafin í hvers­dags­leik­anum, önnum kafin að vinna, fara í rækt­ina, sækja börnin, und­ir­búa næsta ferða­lag. En svo er eins og risa­stór hendi hafi sópað öllum plönum heims­byggð­ar­innar út af borð­inu. Kannski eigum við að líta á þetta eins og þegar maður heldur að það sé mið­viku­dagur, en það er í raun þriðju­dagur. Spurn­ingin er bara hvað við ætlum að gera við þennan óvænta tíma sem við fengum til að vera heima hjá okkur.

Nánari umfjöllun í helg­ar­blað­inu Mannlíf.

Í mínu til­viki eru þetta eig­in­konan mín, tæp­lega tveggja ára gamli sonur okkar og ég. Konan mín er þar að auki komin 33 vikur á leið og við ákváðum þess vegna að fara sér­stak­lega var­lega. Óléttar konur eru ekki taldar í sér­stökum áhættu­hópi vegna veirunnar, en maður veit aldrei. Við byrj­uðum því í okkar sótt­kví nokkrum dögum áður en hún var sett á og konan mín hefur ekki farið út síðan. Það er vissu­lega áskorun að hafa lít­inn gutta heima allan dag­inn, fullan af orku og vanan því að fara út, en börn eru fljót að læra og hann er strax orð­inn sáttur við það að vera alinn upp sem inni­köttur. En maður verður samt að hafa ofan af fyrir honum. Við hlaupum til dæmis mikið í kringum stofu­borðið með blöðrum og tón­list, nágrann­anum til mik­illar gleði er ég viss um. Ég er búinn að hlusta svo oft á „Life is a Rollercoaster“ með Ronan Keating og „Never Gonna Give You Up“ með Rick Astley – upp­á­halds­lög stráks­ins míns – að það er farið að ógna geð­heilsu minni meira en fréttir af COVID-19. Ég er líka búinn að heyra Disney-klúbbs hljóð­bók­ina Bambi – Týndi íkorn­inn svo oft að ég er alvar­lega að hugsa um að skrifa dokt­ors­rit­gerð um hana þegar far­aldr­inum lýkur, enda brennur fjöld­inn allur af spurn­ingum á mér um þetta marg­slungna verk. Hvers vegna er týndi íkorn­inn, hún Smá, til dæmis flissandi í byrjun bók­ar­innar þótt hún sé nýbúin að týna mömmu sinni? Og hvers vegna leitar mamma hennar ekki að henni, heldur bíður bara eftir því að Bambi bjargi mál­unum? Getur verið að Smá hafi ekki týnst eftir allt saman, heldur í raun flúið ofbeld­is­fullt heim­ili og brotna æsku?

Þegar þetta eru spurn­ing­arnar sem leita á mann kemur kannski ekki á óvart að fólk telji að öll þessi inni­vera muni splundra fjöl­skyldum og leiða til skiln­aða. Tölur frá Kína virt­ust meira að segja benda til þess, en dregið hefur verið í land með það. Mig grunar nefni­lega að fólk verði bara nán­ara ef eitt­hvað er. Á tímum sem þessum lærir fólk að taka ekki öllu sem sjálf­sögðum hlut og það gildir líka um hvort annað. Ég á nágranna hérna í Barcelona sem ég heyri stundum ríf­ast, en ég hef ekki heyrt bofs í þeim síðan að útgöngu­bannið hófst. Getur verið að þau, eins og aðrir, sjái loks­ins hvað skiptir raun­veru­legu máli? Ég vona að minnsta kosti að það sé ástæðan fyrir þögn­inni frá íbúð nágrann­anna og ekki eitt­hvað annað.

Nánar í helg­ar­blað­inu Mannlíf.

Texti / Óttar M. Norð­fjörð
Myndir / Elo Vázquez