Bændur í dreifbýli í Novosibirsk-héraði í Rússlandi hafa í nærri tvær vikur mótmælt fjöldaaflífun búfjár sem stjórnvöld hafa staðið fyrir. Yfirvöld hafa vísað til „sérlega hættulegs sjúkdóms“ en neitað að gefa nánari skýringar.

Lokuðu vegum til að stöðva aflífanir

Óánægja bænda snýst ekki aðeins um skort á upplýsingum heldur einnig um lágar bætur fyrir dýrin, sem oft eru helsta tekjulind þeirra. Málið hefur vakið mikla athygli á samfélagsmiðlum og bættist við vaxandi óánægju í Rússlandi vegna hækkandi skatta, aukins eftirlits og takmarkana á netnotkun.

Mótmælin hófust af krafti í byrjun mars þegar íbúar í þorpunum Kozikha og Novopichugovo reyndu að stöðva ökutæki fólks sem sent var til að drepa búfé.

Þegar mótmælin hófust höfðu þúsundir dýra þegar verið aflífuð, þar á meðal kýr, svín og kindur, og aðgerðirnar náðu til nokkurra héraða.

Óljósar skýringar yfirvalda

Landbúnaðarráðuneyti héraðsins hefur síðar sagt að tilfelli hundaæðis og pasteurellósu hafi greinst og kennt erfiðum vetri um, sem hafi leitt villt dýr inn í byggð.

Bændur segja þessar skýringar hins vegar hafa komið of seint og að þeim hafi aldrei verið afhent nein gögn eða niðurstöður rannsókna.

Þeir benda einnig á að hvorugur sjúkdómurinn krefjist þess að allt búfé sé aflífað og halda því fram að dýrin hafi ekki sýnt nein veikindaeinkenni.

Grunur um gin- og klaufaveiki

Margir telja að raunveruleg orsök sé gin- og klaufaveiki, sem er mjög smitandi og krefst þess að öllum klaufdýrum sé eytt innan ákveðins svæðis.

Yfirvöld hafa neitað því opinberlega, en vísbendingar benda að mati gagnrýnenda til annars. Meðal annars voru úlfaldar aflífaðir, en þeir eru næmir fyrir slíkri sýkingu.

Sumir telja að yfirvöld reyni að leyna raunverulegri ástæðu til að vernda útflutning á búfjárafurðum. Þegar hafa nágrannaríki eins og Kasakstan og Hvíta-Rússland sett takmarkanir á innflutning frá svæðinu.

Reiðir bændur og mótmæli

Mótmælin hafa farið stigvaxandi og bændur hafa leitað til alríkisyfirvalda og krafist rannsóknar á málinu.

Einn bóndi, sem kom heim og fann um 200 dýr sín þegar dauð, hélt einmannamótmæli fyrir utan skrifstofu héraðsstjórans og krafðist skýringa.

Á sama tíma eru bændur ósáttir við bætur sem nema um tveimur dollurum á kíló, langt undir markaðsverði. Sumir hafa gripið til þess ráðs að slátra eigin dýrum áður en yfirvöld gera það, í von um að bjarga verðmæti kjötsins.

Þrýstingur og refsiaðgerðir

Viðbrögð yfirvalda hafa að mestu falist í þrýstingi og aðgerðum gegn mótmælendum. Nokkrir íbúar hafa verið handteknir fyrir að loka vegum og blaðamenn hafa einnig orðið fyrir aðgerðum.

Þá hefur ein kona greint frá því að félagsþjónusta hafi hótað að taka fatlaðan son hennar af henni eftir að hún gagnrýndi aðgerðir opinberlega.

Málið hefur farið eins og eldur í sinu á samfélagsmiðlum og vakið þúsundir viðbragða. Sumir halda því fram að stór landbúnaðarfyrirtæki hafi sloppið við aðgerðirnar.

Þekktir áhrifavaldar hafa einnig tjáð sig, þar á meðal Victoria Bonya sem hvatti fólk til að rísa upp gegn ástandinu.