Ríkisstjórn Svíþjóðar tilkynnti í dag að hún hyggist halda áfram með umdeilt lagafrumvarp sem kveður á um að opinberar stofnanir skuli tilkynna til lögreglu um einstaklinga sem taldir eru dvelja ólöglega í landinu.

Hægrisinnuð samsteypustjórn, studd af Svíþjóðardemókrötum, tók við völdum árið 2022 með fyrirheit um hertar aðgerðir í innflytjenda- og öryggismálum. Nú stefnir hún að því að hraða innleiðingu fjölda laga á ýmsum sviðum fyrir þingkosningar sem fara fram í september.

Samkvæmt stjórnvöldum er talið að yfir 100.000 manns búi í Svíþjóð án fullnægjandi dvalarleyfa, sem ráðherrar hafa lýst sem „skuggasamfélagi“. Innflytjendamála­ráðherrann Johan Forssell sagði á blaðamannafundi að brýnt væri að bregðast við: „Ef við náum ekki tökum á þessu skuggasamfélagi mun það festast í sessi.“

Frumvarpið gerir ráð fyrir að sex opinberar stofnanir, þar á meðal vinnumálastofnun, almannatryggingastofnun og skattayfirvöld, verði skyldaðar til að miðla upplýsingum um ólöglega dvalda einstaklinga til lögreglu og útlendingayfirvalda.

Talsmenn ríkisstjórnarinnar telja núverandi reglur um trúnað hindra skilvirka framkvæmd brottvísana.

Frumvarpið hefur þó vakið veruleg viðbrögð og gagnrýni, og hefur meðal annars verið nefnt „njósnalögin“ í opinberri umræðu. Stéttarfélög og ýmsir hagsmunaaðilar hafa mótmælt og var ákveðið að undanþiggja ákveðna geira, þar á meðal heilbrigðisþjónustu, skóla, félagsþjónustu og bókasöfn, frá tilkynningaskyldunni.

Stéttarfélagið Akademikerförbundet SSR, sem hefur félagsmenn innan viðkomandi stofnana, varaði við því að frumvarpið gæti haft þveröfug áhrif. Í yfirlýsingu sagði formaður þess að hætta væri á að fólk forðist samskipti við opinberar stofnanir af ótta við að verða tilkynnt, sem gæti í raun stækkað hið svokallaða skuggasamfélag.

Ef frumvarpið verður samþykkt á þingi er gert ráð fyrir að lögin taki gildi 13. júlí næstkomandi.