Ofbeldisbrot í Bandaríkjunum drógust saman um 9,3 prósent á milli áranna 2024 og 2025, samkvæmt nýjum gögnum frá rannsóknarlögreglu Bandaríkjanna, FBI. Um er að ræða mestu lækkun á milli ára síðan stofnunin hóf að taka saman glæpatölfræði árið 1936. Sérfræðingar leita nú skýringa og beinist sjónir sumra að óvæntum hlut: þyngdarstjórnunarlyfinu Ozempic.
Gögn FBI sýna óvenju skarpa niðursveiflu í öllum helstu flokkum ofbeldisbrota á tímabilinu. Morðum og manndrápum af gáleysi fækkaði um heil 18,1 prósent og ránum fækkaði um 18,5 prósent. Þá fækkaði nauðgunum um 7,6 prósent og alvarlegum líkamsárásum um 7,2 prósent.
Þetta er annað árið í röð þar sem veruleg fækkun verður á ofbeldisbrotum vestanhafs, sem markar algjöra viðsnúning frá þeirri miklu fjölgun glæpa sem varð á meðan á Covid-19 faraldrinum stóð.
Breytt hvatastjórnun og minna áfengi
Sérfræðingar nefna nokkrar mögulegar ástæður fyrir þessari sögulegu þróun, svo sem hækkandi meðalaldur bandarísku þjóðarinnar og aukna notkun lögreglu á gervigreindartækni. Ein athyglisverðasta kenningin snýr þó að stóraukinni notkun svokallaðra GLP-1 lyfja, líkt og Ozempic.
Fréttamiðillinn Axios greinir frá því að rannsóknir hafi sýnt fram á tengsl á milli notkunar slíkra lyfja og minni áfengisneyslu, auk þess sem lyfin virðast bæta hvatastjórnun fólks. Þar sem bæði áfengisböl og skortur á hvatastjórnun eru algengir kveikjuþættir ofbeldisbrota, telja sumir vísindamenn að lyfið eigi þátt í breytingunni.
Leonard Adam Sipes Jr., fyrrverandi sérfræðingur í tölfræði hjá bandaríska dómsmálaráðuneytinu, sagði í samtali við Axios að „enginn vafi“ leiki á því að minnkandi áfengisneysla Bandaríkjamanna hafi hjálpað til við að ná glæpatíðninni niður. Hann bendir einnig á að unga fólkinu fari fækkandi í landinu, en sá hópur er tölfræðilega líklegri til að fremja afbrot. Sipes telur hins vegar of snemmt að segja til um hvort tæknivæðing lögreglu hafi haft afgerandi áhrif.
Pólitískur ágreiningur um ástæðurnar
Donald Trump Bandaríkjaforseti ræddi þessa miklu fækkun glæpa fyrr í mánuðinum við lögregluskóla í New York. Þar fullyrti Trump að ákvörðun stjórnvalda um að nýta Þjóðvarðliðið í ríkari mæli í borgum á borð við Washington D.C. og Memphis hefði átt stóran þátt í að kveða niður glæpi.
Sérfræðingar eins og Sipes draga þá skýringu hins vegar í efa og benda á að litlar vísbendingar séu um að hernaðaraðgerðir stjórnvalda hafi skilað þessum árangri. Glæpum hafi nefnilega fækkað jafnt og þétt í mörgum öðrum borgum landsins þar sem Þjóðvarðliðinu var aldrei komið fyrir.
