Við sem Íslendingar eigum að vera stolt, sama hvert ættboginn leiðir okkur.
Þjóðerni snýst ekki aðeins um ættir, heldur einnig um menningu, söguna sem við deilum og þau gildi sem við stöndum fyrir. En í nafni framfara, fordómalausra hugsana og alþjóðavæðingar hefur þessi tilfinning um að vera Íslendingur máðst út. Það er eins og þjóðin hafi týnt sjálfri sér í háðung eða skömm.

Við eigum að vera stolt af því hver við erum, en samt ekki á kostnað annarra, heldur með virðingu fyrir okkur sjálfum. Að vera Íslendingur er forréttindi sem ekki á að fela í skömm. Það er eitthvað sem við eigum að sýna með reisn; óháð uppruna, litarhætti, kyni eða trú.

Sjálfsmynd sem hvarf

Þegar ég horfi til baka, man ég samfélag sem hafði skýra sjálfsmynd. Ekki fullkomna, en með ramma utan um menningu, samskipti og gildi sem flestir gátu tengt við. Fólk mátti vera eins og það var, án þess að það krefðist samþykkis frá öllum. Það þurfti ekki að hneigja sig eða bugta og biðjast afsökunar fyrir að vera til.

Vargöld hugmyndafræði Wokesins

En svo kom nýtt tímabil, Vargöld hugmyndafræði Wokesins sem tók sér bólfestu í skjóli réttlætis og með henni kom ný tegund ofbeldis, andlegt ofbeldi í formi frekju og meðvirkni. Þar sem allir verða að samþykkja allt, eða þeir verða úthrópaðir rasistar eða fasistar. Gamlar rætur höggnar með dómsorðinu úrelt.

Innflytjendamál og sjálfsögð krafa

Við sjáum þetta í innflytjendamálum. Það er ekkert að því að fólk flytjist milli landa, það hefur alltaf verið hluti af þróun heimsins, en það þarf að gerast á réttum forsendum, ekki með ofbeldi heldur virðingu. Í dag virðist sem sjálfsögð krafa að Íslendingar gefi allt eftir, afsali sér grunngildum og aðlagi sig að öllum og öllu í nafni umburðarlyndis. 

Góða fólkið

Í skugganum situr „góða fólkið“. Á Alþingi spríkla strengjabrúður elítunar, hafa hátt og vilja ráða umræðunni. Þar berja menn sér á brjóst með krumpuðum diplómum sem gera menn stórfenglega. En sú gráða nýtist lítt ef hún leiðir til afneitunar á veruleikanum. Þegar innviðir landsins molna, heilbrigðiskerfið stynur og fátækt eykst. Háværa fólkið beinir athyglinni að stríðsátökum erlendis með táknrænni kynjapólitík og orðræðu sem á að þvinga fólk til meðvirknis. 

Altari frasanna

Það má hafa samkennd. En við megum ekki fórna sjálfsmynd þjóðar og samfélagslegri uppbyggingu á altari frasanna. Ef enginn stendur vörð um það sem við eigum eins og tungu, sögu, menningu og að ógleymdri sjálfsvirðingu. 

Hver erum við þá?

Ólafur Ágúst Hraundal
Höfundur er lífskúnstner