Nokkrir áberandi álitsgjafar taka afgerandi afstöðu með Ásthildi Lóu Þórsdóttur, sem sagði af sér embætti mennta- og barnamálaráðherra í gærkvöldi vegna ástarsambands og meintrar tálmunar gagnvart ungum pilti sem hófst fyrir 36 árum, þegar hún var 22 ára en hann 15 ára.

Ekki dæma ástarmál

„Hvert og eitt tilvik er sérstakt, oft fullt af hamingju og gleði, oft sorglegt og verður jafnvel að ævilöngu sári, en sjaldnast glæpsamlegt eða til þess fallið að samborgarar eigi að setja sig á háan siðferðishest og dæma út frá takmörkuðum upplýsingum,“ segir Guðmundur Andri Thorsson, fyrrverandi þingmaður Samfylkingarinnar, í færslu á Facebook.

Guðmundur Andri tekur einarða afstöðu með Ásthildi Lóu og rétti hennar til að hafa átt ástarsamband með unglingnum án afleiðinga í dag.

„Við eigum ekki að dæma fólk eftir ástamálum þess – ekki heldur 35 ára ástamálum,“ segir hann og vill leggja aðra mælikvarða á stjórnmálamenn.

„Ég vil meta stjórnmálamenn eftir stefnu þeirra og því hversu líklegir þeir eru til að bæta samfélagið okkar; hvernig þeir fara með vald. Mér finnst ekki að stjórnmálamenn eigi umfram allt að vera vammlausar manneskjur sem aldrei hafi komist í neins konar vandræði. Mér fannst það til dæmis vont þegar Sigurjón Þórðarson þingmaður FF vildi svipta Morgunblaðið styrkjum sem blaðinu ber að fá vegna þess að honum mislíkaði fréttaflutningur þess. Mér fannst líka ýmislegt í málflutningi Ásthildar Lóu um fjármál nokkuð á skjön við það hvernig ég myndi orða hlutina – en mér sýndist hún vera að ná góðum tökum á starfi sínu.“

„Krossferð“

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir, fyrrverandi fréttakona og stjórnarmaður í Samstöðinni, tekur í sama streng.

„Mig langar að vita hvaða knýjandi þörf varð til þess að konan sem hratt þessu máli af stað ákvað að fara í þessa krossferð til að skemmta skrattanum. Voru það kannski lægri og ömurlegri hvatir heldur en stjórnuðu gerðum kornungs fólks í trúarsöfnuði fyrir 35 árum?“ spyr hún á Facebook.

„Einhverntímann heyrði ég að versta fólkið í barnaverndarnefndum væri ofsatrúarfólk og hatrammt bindindisfólk. Ég vil ekki endilega vammlausan barnamálaráðherra, ég vil frekar breyska manneskju sem getur skilið núansana í tilverunni.

Verða börn betur sett með harðlæstan og lokaðan barnamálaráðherra í gráum jakkafötum sem hefur aldrei misstigið sig? Eitt er víst. Morgunblaðið mun ekki linna látum fyrr en það verður búið að hýða og hengja opinberlega alla þingmenn Flokks fólksins sem vildu frekar ganga inn í núverandi ríkisstjórn en að greiða götu þeirra. Siðfræðingar flokksins munu síðan míga á gröfina og þjóðin klappa fyrir mestu hræsnurunum,“ segir hún.

Sama segir Einar Gautur Steingrímsson lögmaður um afturvirkar siðferðiskröfur. „Skil að hún kjósi að segja af sér en almennt tel ég að þjóðfélagið eigi ekki að eltast við 30 ára gamlar syndir. Mér lýst illa á slíkt. Þá bara skiptast ráðamenn í þá sem hafa gert eitthvað sem ekki hefur komist í hámæli og hina sem þurftu frá að hverfa útaf slíku. Færri hafa ekkert slíkt í pokahornnu.“

Dæmi um „núgildingu“

Elliði Vignisson, bæjarstjóri í Ölfusi úr Sjálfstæðisflokknum, er sammála þeim öllum og er það í eitt af fáum tilfellum sem samhljómur er vinstra megin og hægra megin. Hann kallar það „núgildingu“, sem er tilvísun í „presentism“, að dæma gjörðir fortíðar út frá gildum og reglum dagsins í dag. „Núgilding felur í sér þá tilhneigingu að meta atburði og hegðun í fortíðinni út frá siðferðilegum, félagslegum eða menningarlegum viðmiðum nútímans. Þetta getur leitt til þess að fólk dæmir einstaklinga eða samfélög í sögunni harðlega fyrir gjörðir sem þó voru taldar eðlilegar á sínum tíma eða í það minnsta ekki fordæmt af samfélaginu. Með því er hætta á að við missum sjónar á félagslegu samhengi og dæmum hegðun sem þó var í samræmi við tíðarandann á þeim tíma.“

Þá bætir hann við: „Málefni barnamálaráðherra er persónulegt og sá hluti á ekki endilega erindi á hvers manns tungu þótt eðlilegt sé að málið sé rætt og reifað. Ég hef verið mjög gagnrýnin á framgöngu ráðherrans í ýmsum málum, ekki hvað síst fordæmalausa aðkomu hennar að kjarasamningum og orðum um dómstóla. Ég tel ríkisstjórn betur skipaða eftir brotthvarf hennar. Það breytir því ekki að mér þykir umræða um þessa fjölskyldusögu og núgilding umræðunnar ósanngjörn. Ég held að fólk þurfi að fara varlega í alla dóma og gæta að núgildingu. Að sama skapi þarf að muna eftir þeirri mannlegu hlið í þessu máli að fráfarandi barnamálaráðherra var á þessum tíma ung einstæð móðir og viðbrögð hennar gagnvart barnsföður þarf að skilja í því ljósi. Aðgát skal höfð í nærveru sálar.“