Talsverðrar óánægju gætti í athugasemdakerfum Hagstofu Íslands þegar stofnunin birti myndskeið í tilefni af konudeginum sem var í gær. Myndskeiðið sýndi hvernig konur eyði venjulegum degi, samkvæmt könnun stofnunarinnar.
Þar kom meðal annars fram að þær sofi 8,9 klukkustundir á dag, 4,5 klukkustundir á dag við nám, vinnu, ferðalög og annað, sinni öðrum 0,9 klst á dag og eyði 3,2 klst daglega í afþreyingu.
Í athugasemdum við myndskeiðið mátti sjá talsverða gagnrýni frá konum en ein þeirra sagði meðal annars:
„Ég skil þetta ekki. 4,5 tímar í nám eða vinnu? Töluðuð þið bara við konur í hálfu starfi?“
Önnur skrifaði: „3 tíma í að sinna eigin þörfum (fjölmörg hláturtjákn) og nærri 9 tímum í svefn. Hverjir svöruðu þessari könnun - karlar?“
Þá skrifaði enn önnur: „Þykir Hagstofu Íslands forsvaranlegt að birta niðurstöður könnunar þar sem aðeins 17% aðspurðra svöruðu könnuninni?“
Eftir viðbrögðunum tóku útvarpsfólkið Gunna Dís og Atli Fannar, sem stjórna Morgunútvarpinu á Rás 2 en í morgun ræddu þau við Anton Örn Karlsson, deildarstjóra félagsmálatölfræði hjá Hagstofu Íslands, sem útskýrði málið.
Sagði hann að um svokallaða tilraunatölfræði væri að ræða og að tölurnar sýndu meðaltal. „Það er vandamálið með meðaltöl ...,“ svaraði Anton Örn hlæjandi aðspurður hvaða kona þetta væri sem kom fram í könnuninni og hélt áfram: „Þau eru ekki voðalega lýsandi þegar maður fer að bera sig sjálfan við þau en það er talsverð dreifing á bakvið þessar tölur og út úr þessum meðaltölum fáum við þetta.“
Anton útskýrir síðan frekar rannsóknina en hún var gerð 2023, þar sem í tvo daga voru valdir nærri 5000 manns úr Þjóðskrá til að taka þátt í rannsókninni. Annar dagur rannsóknarinnar var virkur dagur en hinn var helgardagur. Þá greindi Anton frá því í viðtalinu að um væri að ræða konur á öllum aldri en hann viðurkennir að svarhlutfallið hafi verið mjög lágt, ekki nema 17,7 prósent en að Hagstofan hafi sett mikla fyrirvara við rannsóknina þegar hún var fyrst birt. „Þess vegna birtum við þetta ekki sem hefðbundnar hagtölur heldur undir þessu tilraunatölfræði yfirheiti sem þýðir að þetta er svona work in progress,“ sagði Anton.
Atli Fannar spurði Anton nánar út í viðbrögðin við myndbandinu á Facebook, meðal annars út í þá spurningu hvort karlmaður hafi gert myndbandi, jafnvel með „annarlegar hvatir“ í ljósi þess að það var birt á konudaginn. Anton hló og sagðist efast um það, þó hann viti ekki hver hafi get „þetta ágæta myndband“ en að þetta hafi þó vakið athygli á hagtölum og fengið fólk til að hugsa út í það hvernig það eyðir deginum.
