Saga hins fjarlæga draums um blæjubíl

MG-TC-Midget (tvær myndir má nota aðra hvora) – MG TC Midget var breski blæju­bíll­inn sem heill­aði alla og varð kveikjan að blæju­bíla æði Banda­ríkja­manna.

Vind­ur­inn leikur um hárið, sólin kyssir kinn og upp­á­halds­tón­listin hljómar í útvarp­inu. Þetta er hinn ljúfi draumur bíl­stjóra blæju­bíls­ins. Raun­veru­leik­inn á Íslandi er því miður nær því að vera frost­bit, kalsár, renn­andi blautt áklæði og hlæj­andi veg­far­endur.
Þeir eru fáir blæju­bíl­arnir á Íslandi en vekja ávallt mikla athygli þá sjaldan er nógu vel viðrar til að fara í bíltúr.
Fyrstu bíl­arnir frá alda­mót­unum 1900 voru í raun allir blæju­bílar. Ekki í nútíma­skiln­ingi orðs­ins heldur vegna þess ein­fald­lega að þeir voru ekki með neitt þak. Í besta falli voru þeir með blæju sem hönnuð var eftir blæjum hest­vagna.
Á þriðja ára­tug síð­ustu aldar hafði Henry Ford gjör­breytt bíla­iðn­að­inum með færi­banda­verk­smiðjum sínum og bílar með stál­grind- og yfir­bygg­ingu voru skyndi­lega fáan­legir á við­ráð­an­legu verði fyrir almenn­ing.
Þar sem það rignir í meiri­hluta heims­ins, í allra­besta falli svona við og við, þá urðu þeir fljótt ofan á. Sér í lagi í ljósi þess að þeir voru tölu­vert örugg­ari.

Hraðinn í umferð­inni jókst stöðugt með betri bíl­vélum og þar af leið­andi urðu árekstrar harð­ari. Þess vegna varð ofan á að hafa bíla yfir­byggða og í raun var svo komið á fjórða ára­tugnum að einu bíl­arnir með blæjur voru, rétt eins og í dag, dýr­ari sport­bílar fyrir þá ríku.

Hámark í fágun og glæsileika

Það voru helst Bret­arnir sem héldu í hefð­ina, á meðan Amer­ík­an­arnir vildu hafa þak yfir höf­uðið. Þetta breytt­ist í síð­ari heims­styrj­öld­inni þegar amer­ískir her­menn á frí­vakt kynnt­ust smærri sport-blæju­bílum á enskum sveita­vegum.
MG Midget og Triumph Roadster voru þar í far­ar­broddi og má segja að út frá fag­ur­fræði­legum hönn­un­ar­sjón­ar­miðum hafi bíla­iðn­að­ur­inn þar náð hámarki í fágun og glæsi­leika.
Eft­ir­spurnin eftir slíkum bílum í iðn­stór­veld­inu Banda­ríkj­unum jókst er her­menn­irnir snéru sig­ur­reifir heim og í anda lög­mála um fram­boð og eft­ir­spurn fór mask­ínan á fullt að anna þess­ari eft­ir­spurn.

T-bird – fimmti og sjötti ára­tug­ur­inn voru gullöld blæju­bíls­ins.

Sjötti og sjö­undi ára­tug­ur­inn voru gullöld blæju­bíls­ins í Ameríku og raf­drifnar blæjur, jafn­vel úr harðri skel, raf­drifnar rúður, stereo-útvörp og amer­íski draum­ur­inn fylgdi hverju ein­taki. Það þarf ekki að fara lengra en á hitt­ing hjá Krúsera klúbbnum hér í Reykja­vík til að sjá sýn­is­horn af því besta frá tíma­bil­inu. Óhætt er að mæla með því að spóka sig um á fimmtu­dags­kvöldum þegar vel viðrar í mið­bænum til að berja her­leg­heitin augum.

Níundi ára­tug­ur­inn mark­aði ákveðna lægð í flokki blæju­bíla. Nær allir fram­leið­endur spreyttu sig á form­inu með mis­jöfnum árangri. Flestir bjuggu til blæj­u­út­gáfu af vin­sælum týpum, að því er virð­ist bara af gamni sínu, en fáar útgáfur voru búnar til sér­stak­lega með hli­sjón af bæju­inni.
Það er að tveimur bílum und­an­skildum. Annars vegar Jeep Wrangler, sem vissu­lega má deila um hvort sé í raun blæju­bíll en vin­sæll var hann svo sann­ar­lega, og svo ókrýndur kon­ungur flokks­ins, Mazda MX-5, hins­vegar.
Enn þann dag í dag skilur eng­inn, ekki einu sinni hönn­uð­urnir, af hverju MX-5 er svona frá­bær bíll. Hann hefur nær ekk­ert breyst. Kannski komið aux tengi og bakk­mynda­vél í stað kasettu­tækis, en hann er enn einn allra best heppn­aði bíll sög­unnar, bæði er kemur að per­sónu­leika og akst­urseig­in­leiku.

Á við aksturseiginleika skúringafötu

Á tíunda ára­tugnum reyndi BMW sem mest fyr­ir­tækið mátti að gera Z3 bíl sinn að ein­hverju sem almennt þótti töff, en mistókst ein­hverra hluta vegna (hér á landi má auð­vitað kenna veð­ur­far­inu um en frosin blæja og hrím­aðir gluggar eru ekki heill­andi eig­in­leikar).
Það sama á við um Audi TT. Ef til vill má um kenna að akstu­r­eig­in­leikar fyrstu útgáfu bíls­ins voru á við akstu­r­eig­in­leika skúr­inga­fötu. Enda sjást sára­fáir slíkir á göt­unum hér­lendis í dag, þrátt fyrir ágætis sölu til að byrja með. Skiptir þá engu stór­bætt önnur kyn­slóð bíls­ins, skað­inn var skeður.

MX-5 – Mazda MX-5 er einn allra besti blæju­bíll sem fram­leiddur hefur verið og vin­sældir hans hafa lítið dvalað. Hann er einn af sára­fáum blæju­bílum sem sjást reglu­lega hér á landi.

Það má því segja að við séum enn í lægð, alls­staðar ann­ars­staðar en í Los Angeles. Það eru nefni­lega bíó­mynd­irnar sem gefa okkur þess fal­legu mynd af blæju­bílnum. Þessi mynd er því miður flopp í mið­söl­unni hér­lendis og miðað við vorið í ár skal ekki búist við björgun hér­lendis. Ekki nema á Húsavík, þar er ef til vill orðið nógu hlýtt.

Blæju­bíll­inn heldur því áfram að vera fal­legur en um leið óraun­hæfur draumur í okkar norð­læga veru­leika.