Rússar með bakið upp við vegg

Bresk stjórn­völd birtu í lið­inni viku myndir af tveimur rúss­neskum mönnum sem grun­aðir eru um að hafa byrlað feðgin­unum Sergei og Yuliu Skripal tauga­eitur. Þeir eru sagðir á mála hjá GRU, leyni­þjón­ustu rúss­neska hers­ins. Sem fyrr neita rúss­nesk stjórn­völd allri aðild en þau sönn­un­ar­gögn sem Bretar hafa lagt fram, sem og afar ósann­fær­andi frammi­staða hinna grun­uðu í við­tali við rúss­nesku RT-frétta­stof­una, renna stoðum undir ásak­anir Breta. Bendir flest til þess að um hafi verið að ræða hefnd­ar­að­gerð gegn Sergei Skripal sem gerð­ist gagnnjósn­ari fyrir Bretland eftir að Sov­ét­ríkin leyst­ust upp. Tilræðið mis­heppn­að­ist því bæði Sergei og Yulia náðu bata eftir að hafa legið á spít­ala í lífs­hættu­legu ástandi um nokk­urra vikna skeið. Hins vegar lést 44 ára kona, Dawn Sturgess, eftir að hafa kom­ist í í snert­ingu við tauga­eitur af sömu teg­und, það er tauga­eitrið novichok sem þróað var í Sov­ét­ríkj­unum á árunum 1971 til 1993.

Málið í hnot­skurn:

Heimtuðu sönnunargögn

Um leið og málið komst upp, þann 4. mars á þessu ári, beindu bresk stjórn­völd spjótum sínum að Rúss­landi, enda tauga­eitrið sem notað var til verkn­að­ar­ins upp­runnið þaðan. Bretland, ásamt 28 öðrum ríkjum, beitti Rússland refsi­að­gerðum en Rússar neit­uðu öllu og köll­uðu eftir því að Bretar legðu fram sönn­un­ar­gögn máli sínu til stuðn­ings.

Sönnunargögnin hrannast upp

Bresk stjórn­völd birtu í síð­ustu viku mynd af tveimur mönnum sem grun­aðir eru um verkn­að­inn, þeim Alex­ander Petrov og Ruslan Boshirov. Þeir eru taldir tengj­ast leyni­þjón­ustu rúss­neska hers­ins. Þeir komu með flugi Aeroflot til Moskvu 2. mars og sneru til baka tveimur dögum síðar. Þeir gistu í London en ferð­uð­ust til Salisbury, þar sem Skripal bjó, bæði þann 3. og 4. mars, áður en þeir héldu aftur til Moskvu.

Ósannfærandi skýringar

Í við­tali við RT-sjón­varps­stöð­ina, sem styður dyggi­lega við stjórn­völd í Kreml, full­yrtu þeir Petrov og Boshirov að þeir hafi ein­göngu heim­sótt Salisbury sem ferða­menn. Vinir þeirra hafi mælt sterk­lega með þessum áður óþekkta smábæ og þeir hafi verið ólmir í að skoða kirkj­una í bænum. Þessi skýr­ing, sem og aðrar sem þeir gáfu í við­tal­inu, hefur fyrst og fremst verið fóður fyrir grínista á Netinu og þykir við­talið hafa styrkt mál­flutn­ing Breta heldur en hitt. Þá hafa rann­sókn­ar­blaða­menn sýnt fram á að vega­bréf þeirra sýni tengsl við varn­ar­mála­ráðu­neyti Rúss­lands.

Gefa út handtökutilskipun

Lögregla og sak­sókn­arar telja að þau sönn­un­ar­gögn sem liggja fyrir í mál­inu dugi til sak­fell­ingar. Ekki verður farið fram á að þeir verði fram­seldir til Bret­lands enda fram­selja rúss­nesk stjórn­völd ekki eigin rík­is­borg­ara til ann­arra landa. Hins vegar hefur verið gefin út evr­ópsk hand­tökutil­skipun á hendur þeim. Ólíklegt er að þeir verði nokkurn tíma látnir svara til saka á breskri grundu. 28 ríki beittu rúss­nesk stjórn­völd refsi­að­gerðum vegna máls­ins, meðal ann­ars með því að reka rúss­neska erind­reka úr landi. Theresa May, for­sæt­is­ráð­herra Bret­lands, sagði Rússum verða mætt af fullri hörku vegna máls­ins.