Fólk verslar eins og kjarnorkustyrjöld sé í uppsiglingu

„Umhverf­is­væn jól snú­ast meðal ann­ars um það að kaupa færri gjafir, kaupa ekki óþarfa, gefa gjafir sem nýt­ast við­tak­and­anum og enda ekki bara uppi í skáp,“ segir Rakel spurð hvernig hún geri jóla­hald fjöl­skyld­unnar umhverf­is­vænna. „Það er til dæmis mjög snið­ugt að gefa miða í leik­hús eða á tón­leika og gjafa­kort í nudd eða á eitt­hvert nám­skeið. Eitthvað sem fólk hefur ánægju af.“

Spurð hvað það sé langt síðan hún fór að reyna að gera jólin umhverf­is­væn á sínu heim­ili, dregur Rakel við sig svarið. „Sko, ég er ekk­ert hund­rað pró­sent umhverf­is­væn,“ segir hún. „En við bætum ein­hverju nýju við á hverju ári eftir því sem við verðum með­vit­aðri um umhverf­is­vána. Þetta byrj­aði fyrir svona fimm árum. Þá minnkuðum við gjafir, hættum að borða svína­kjöt og borðum í stað­inn fugla­kjöt eða ein­hverja græn­met­is­rétti. Við erum ekki með jóla­tré og notum brúnan kraft­pappír til að pakka inn gjöf­unum, það er svo erfitt að end­ur­vinna svona glans­pappír, og svo söfnum við líka jóla­pappír utan af þeim gjöfum sem við fáum og end­ur­nýtum til að pakka inn gjöfum næstu jóla. Við notum ekki mikið af skrauti, helst ekki annað en það sem hefur fylgt með öðrum gjöfum eða eitt­hvað sem við eigum.“

Fjöl­skylda Rakelar sam­anstendur af henni sjálfri, eig­in­manni og þremur börnum á aldr­inum tveggja til sautján ára. Hvernig hafa þau tekið í þessar breyt­ingar á jóla­hald­inu? Fá þau til dæmis í skó­inn?
„Þau eru voða­lega nægju­söm,“ segir Rakel og brosir. „Ein­hverra hluta vegna hafa þau náð því. Yfir­leitt fá þau eitt­hvað í jóla­gjöf sem þau vantar, eða þá að fjöl­skyldan fær sam­eig­in­lega gjöf. Í fyrra var það Soda str­eam-tæki sem allir í fjöl­skyld­unni nota. Eldri krakk­arnir fengu í skó­inn á tíma­bili en þau eru orðin of gömul fyrir það núna og ég varð mjög glöð þegar það hætti. Ég átti mjög erfitt með það, því mér finnst eins og gæði skógjafa hafi dalað hjá jóla­svein­unum eftir því sem börnum í heim­inum hefur fjölgað og ég er ekki hlynt því einnota dóti sem vill oft dúkka upp í skónum.“

Rakel leggur sig fram um að halda umhverf­is­væn jól. Mynd / Unnur Magna

Rakel segir fjöl­skyld­una reyndar alla þannig stemmda að jólin séu ekk­ert sér­stak mál. Séu eig­in­lega bara eitt gott mat­ar­boð. Neyslu­æðið í des­em­ber fái ekki hljóm­grunn hjá neinum á heim­il­inu. „Í mörg ár hafa aðventan og jólin snú­ist um það hjá okkur að gera eitt­hvað saman, hitta vini og njóta. Ég var heldur ekki alin upp við að jólin væru neyslu­há­tíð og það hjálpar auð­vitað líka. Jólin fyrir mér eru bara að vera saman og kveikja á kerti. Fá sér svo kannski einn Jule Tuborg eftir að maður er kom­inn á þennan aldur. Við stút­fyllum heldur ekki ísskáp­inn fyrir jólin, heldur nýtum alla afganga vel. Flestir kaupa inn eins og þeir séu að und­ir­búa sig undir kjarn­orku­styrj­öld þegar jólin eru að koma. Það hefur aldrei höfðað til mín enda veitir það enga ham­ingju að sitja uppi með feitan Visa-reikn­ing í jan­úar.“