Hversu grænn er rafmagnsbíllinn í raun?

Rafkerfi raf­magns­bíla er not­hæft í bíla þar til virkni þess dettur niður fyrir 80 pró­sent. Bíla­fram­leið­endur vilja í fram­tíð­inni nýta notuð raf­kerfi sem aflgjafa fyrir heim­ili.

Svarið er ein­fald­lega: Nei. Þetta var ef til vill raunin í árdaga raf­magns­bíls­ins en með fram­leiðslu­að­ferðum dags­ins í dag er raf­magns­bíll­inn alltaf betri kostur ef huga á að umhverf­inu.
Reyndar er bens­ín­bíllnn umhverf­is­vænni í fram­leiðslu en raf­magns­bíll­inn og munar þar mestu um batt­er­íið sjálft. Fyrir hvern bens­ín­bíl fellur að jafn­aði til 5,6 tonn af CO2, en 8,8 tonn fyrir sam­bæri­legan raf­magns­bíl. Af þessum 8,8 tonnum verða rúm fjögur tonn til bara við fram­leiðslu bett­er­í­anna.
Þá er bíll­inn kom­inn á göt­una og byrjar að eyða raf­magni. Hérna flækj­ast málin eilítið vegna þess að það fer algjör­lega eftir því hvaðan bíll­inn fær raf­magnið hversu umhverf­is­vænn hann er. Fyrir okkur Íslend­inga, sem tróna á toppnum ásamt Paragvæ er kemur að grænni orku frá vats­föllum, er þetta aldrei spurn­ing. Raf­magns­bíll­inn skilar vel undir helm­ingi minni CO2 út í and­rúms­loftið en bens­ín­bíll­inn, jafn­vel ein­ungis einum þriðja, að með­töldu fram­leiðslu­ferl­inu.
Sé litið til landa þar sem raf­orkan kemur fyrst og fremst frá jarð­efna­elds­neyti, það er kolum, olíu og gasi, er útkoman ekki jafn­góð. En jafn­vel þá, til dæmis á Indlandi þar sem kolefn­is­fótsporið er fimm sinnum meira fyrir hverja kílóvatt stund en hér, fer raf­magns­bíll­inn ekki hærra en í 80 pró­sent af CO2-mengun á við sam­bæri­legan bens­ín­bíl.

Þá er komið að því að farga bílnum. Ekki er haldið lengur upp á batt­erí raf­magns­bíla þegar það er komið niður fyrir 80 pró­sent. Drægnin verður ein­fald­lega of lítil.
Þá þarf nýtt batt­erí og það gamla fer í förgun. Það sem fyrst og fremst letur fyr­ir­tæki að end­ur­vinna batt­er­í­iin, og verð­mæta málma innan þess eins og kóbalt, nikkel og liþ­íum, er kostn­aður. Ferlið er flókið og í dag mið­ast það fyrst og fremst við að ná í kóbaltið. Liþíumið verður eftir.
Miðað við tækni dags­ins í dag er lausnin samt sem áður í sjón­máli. Magn. Eins öfug­snúið og það hljómar þarf ein­fald­lega meira magn af bett­er­íum til þess að það borgi sig bæði umhverfis- og efna­hags­lega. Og þetta magn er á leið­inni því flestir bíla­fram­leið­endur heims eru að raf­væð­ast. Volkswagen ætlar að selja ein­ungis tvinn- eða raf­magns­bíla árið 2030 og Volvo bætir um betur og setur sér sömu mark­mið fyrir árið 2019.

Eins öfug­snúið og það hljómar verður hag­kvæmara að end­ur­vinna batt­erí raf­bíla eftir því sem fleri af þeim enda á haug­unum södd líf­daga.

En end­ur­vinnsla er ekki eina svarið. End­ur­nýt­ing batt­er­í­anna er hug­mynd sem heillar marga. Eitt af vanda­málum bíla­batt­ería er að þau þurfa að vera gríðar­öflug en mega ekki vera of stór. En ef pláss er ekki vanda­mál lengur er hægt að nýta batt­er­íið mun lengur en bara í 80 pró­sent. Tvö batt­erí í kjall­ara, geymslu eða úti í skúr, tengd við sól­ar­panel geta séð heim­ili fyrir allri þeirri orku sem það þarf. Orku­nýtn­asta sól­ar­sellan í dag nær að fanga tæp 22 pró­sent af orku sól­ar­innar og er sú tala á stöðugri upp­leið. BMW sér þetta sem sókn­ar­færi og hefur fram­leið­and­inn gefið það út að öll batt­erí notuð í þeirra bíla í fram­tíð­inni verði hönnuð sér­stak­lega með þetta í huga.
Með þessu móti leng­ist líf­tím­inn og batt­eríð þarf ekki að fara í end­ur­vinnslu fyrr en þegar það er komið í tæp 40 pró­sent.

Tækninni fleygir fram svo for­skot raf­magns­bíls­ins verður sífellt betra. Ekki bara út frá umhverf­is­sjón­ar­miðum, heldur einnig þeim hag­fræði­legu.
Raf­magns­bíll­inn er fram­tíðin. Hann er meira að segja nútíðin. Sér­stak­lega fyrir okkur Íslend­inga með alla okkar grænu orku.

Aðalmynd: Okkur dreymir um að geta keyrt með góða og græna sam­visku. Hér á Íslandi eigum við raun­hæfan mögu­leika að geta það.