Fiskistofa vissi ekki af auknum kröfum til hvalveiða og getur ekki afturkallað leyfið

Blaðið gerir heim­ild­ar­leysi Fiski­stofu til þving­un­ar­að­gerða gagn­vart fyr­ir­tæk­inu að umfjöll­un­ar­efni. Hvalur hf. hefur ekki skilað inn dag­bók um veið­arnar sem gerð er krafa um að skip­stjóri hval­veiði­skips haldi vegna veiða á lang­reyðum. Í frétt Frétta­blaðs­ins kemur fram að Fiski­stofa hafi ítrekað óskað eftir afriti af dag­bók­unum vegna veiða fá árinu 2014, 2015 og 2018.

Auknar kvaðir eru gerðar til heim­ildar á veiðum á lang­reyði með breyt­ingum árið 2014. Þó kemur fram í frétt Frétta­blaðs­ins að Fiski­stofa hafi ekki áttað sig á þessum breyt­ingum fyrr en eftir að leyfi hafði verið veitt. Í febr­úar var Hval veitt nýtt leyfi sam­kvæmt sama fyr­ir­komu­lagi án þess þó að gögnin hafi verið afhent. Heimild til að aft­ur­kalla leyfið vegna þessa van­efnda er þó ekki að finna og því getur Fiski­stofa ekki þvingað fyr­ir­tækið. Eyþór segir Fiski­stofu vera að fara yfir málið og kalla eftir gögn­unum.

Reglum um hvalskurð aldrei fylgt

Árið 2009 voru settar reglur um að hval­skurður stór­hvela skuli ger­ast inn­an­dyra enda um mat­væli að ræða. Í ágúst árið 2018 greindu fjöl­miðlar hins vegar frá því að þeim reglum hefði Hvalur hf. aldrei fylgt. Kröfunni var síðar breytt og ekki lengur gerð krafa um yfir­byggðan skurð. Sú breyt­ing átti sér stað aðeins tíu dögum eftir að Kristján Loftsson, eig­andi Hvals hf. sendi Krist­jáni Þór Júl­í­us­syn­i ­sjáv­ar­út­vegs- og land­bún­að­ar­ráð­herra tölvu­póst þar sem hann óskaði eftir að reglur yrðu rýmkaðar. „Tíu dögum síðar skrif­aði ráð­herra undir breyt­ingu á reglu­gerð­inni. Í henni fólst meðal ann­ars að 10. gr í reglu­gerð­inni var breytt á þann veg að ekki var lengur gerð krafa um að skera hval á yfir­byggðum skurð­ar­flet­i,“ segir í umfjöllun Kjarnans af mál­inu. Samkvæmt tölvu­póst­unum telur Hvalur sig hafa náð betri árangri með öðrum aðferðum en að byggja yfir skurð­inn.

Eftirlausar hvalveiðibyssur

Stundin sagði frá því í októ­ber 2018 að engin leyfi hafi þá fund­ist fyrir fjórum skut­ul­byssum sem not­aðar hafa verið við veiðar á lang­reyð. Í raun voru byss­urnar utan eft­ir­lits. „Leyfi fyrir þeim finnst ekki á papp­írs­formi hjá lög­regl­unni á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, en skip fyr­ir­tæk­is­ins komu til lands­ins á árunum 1964 og 1965. Vopnin hafi því nú verið skráð í raf­ræna skot­vopna­skrá Rík­is­lög­reglu­stjóra,“ segir í frétt Stund­ar­innar af mál­inu. Þá kemur fram að á þeim tíma hafi hvorki Vinnu­eft­ir­litið né sam­göngu­stofa haft eft­ir­lit með vopn­unum en að Vinnu­eft­ir­litið hafi eft­ir­lit með sprengi­hleðslum sem fara í byss­urnar.

Hvalmjöl sem ekki er til manneldis heimilað í bjór

Einn umdeild­asti bjór íslands fór í sölu árið 2014 en bjór­inn var brugg­aður með hval­mjöli frá Hval hf. þrátt fyrr að fyr­ir­tækið hafi ekki haft heim­ild til slíkrar fram­leiðslu til mann­eldis. Þáver­andi umhverfis- og auð­linda­ráð­herra Sigurður Ingi Jóhanns­son, for­maður Fram­sókn­ar­flokks­ins og núver­andi sam­göngu- og sveita­stjórn­ar­ráð­herra, veiti heim­ild til söl­unnar þrátt fyrir að Heil­brigð­is­eft­ir­lit Vest­ur­lands hafi áður bannað fram­leiðsl­una.

Fiskistofa í molum

Rík­is­end­ur­skoðun birti síð­ast­lið­inn jan­úar stjórn­sýslu­út­tekt vegna eft­ir­lits Fiski­stofu. Í skýrsl­unni kemur fram að styrkja þurfi eft­ir­lit Fiski­stofu til að styðja mark­mið um sjálf­bæra og ábyrga nýt­ingu fiski­miða. Nið­ur­staða skýrsl­unnar er í stuttu máli að eft­ir­lit sé veikt, stofn­un­ina skorti úrræði og aðföng til að sinna hlut­verki sínu sem og að eft­ir­lit með brott­kasti sé veik­burða og ómark­visst.