Erfitt ár framundan hjá Icelandair

Er það við­snún­ingur upp á 11 millj­arða króna. Þá lækkar eigið fé þess um 11 millj­arða króna á milli ára. Fer eig­in­fjár­hlut­fallið úr 42% í 32%. Þá lækkar hand­bært fé frá rekstri um 70% á milli ára. Þá juk­ust tekjur hins vegar um 7% á milli ára.

Er upp­gjörið tölu­vert fyrir neðan spá grein­ing­ar­að­ila.

Bogi Nils Bogason.

„Rekst­ar­nið­ur­staðan var mun lak­ari en lagt var upp með í byrjun árs og end­ur­speglar harða sam­keppni í milli­landa­flugi, lág og oft ósjálf­bær far­gjöld og mikla hækkun elds­neyt­is­verðs. Jafn­framt höfðu breyt­ingar á sölu- og mark­aðs­starf­semi félags­ins, sem og ójafn­vægi í leið­ar­kerfi nei­kvæð áhrif á afkom­una, eins og áður hefur verið kynnt, “ var haft eftir Boga Nils Bogasyni, for­stjóra fyr­ir­tæk­is­ins sem tók við stjórn­ar­taumunum eftir að Björgólfur Jóhann­son sagði starfi sínu lausu í ágúst í fyrra. Í grein­ingu frá hag­deild Lands­bank­ans sem send var út í kvöld kemur einnig fram að elds­neytis­kostn­aður á fjórða árs­fjórð­ungi hafi verið tölu­vert umfram vænt­ingar.

Líkt og Mannlíf fjall­aði um í vik­unni ríkir erfitt árferði hjá flug­fé­lögum á alþjóða­vísu. Þá sagði Bogi í gær að ljóst sé að áfram ríki óvissa í rekstr­ar­um­hverfi félags­ins. Það sem kemur þó ekki fram í upp­gjör­inu sem kynnt var í gær er hvernig launa­hlut­fallið hefur breyst hjá Icelandair. Árið 2017 var félagið með hæsta launa­hlut­fallið sam­an­burði við önnur félög. Hækkaði það um meira en 25% á milli ára. Þannig nam launa­hlut­fallið þá 31,8% á meðan SAS var td. með 21,6% og Luft­hansa 17,4%. Þá var launa­hlut­fallið meira en helm­ingi lægra hjá Wow air eða 14,8%. Í grein­ingu frá hag­deild Land­bank­ans kemur fram að launa­hlut­fallið hafi farið í 34% á árinu 2018. Er þar tekið fram að launa­hlut­fallið hafi verið 25% á árunum 2013-2015. 

Er von á nýjum forstjóra?

Miklar vanga­veltur fóru á af stað um arf­taka Björg­ólfs Jóhanns­sonar eftir að hann hætti skyndi­lega í lok sum­ars 2018. Voru nokkur nöfn nefnd sem hugs­an­legir arf­takar. Má þar nefna Jón Karl Ólafson og Helga Má Björg­vins­son. Jón Karl var for­stjóri Icelandair 2005-2007 og Helgi hefur unnið hjá Icelandair í 20 ár víða um heim m.a. sem sölu- og mark­aðs­stjóri og svæð­is­stjóri. Þá var Jón Björns­son, for­stjóri Festar einnig nefndur til sög­unnar.

Það kom því nokkuð á óvart að Bogi yrði látin halda áfram sem for­stjóri sem stjórn Icelandair sam­þykkti. Bæði Björgólfur og Bogi eru að upp­lagi end­ur­skoð­endur. Því má spyrja sig hvort ekki væri heppi­legra að fá for­stjóra með annan bak­grunn. Hefur þar verið nefnt að fá erlendan aðila með mikla reynslu af alþjóð­legri starf­semi flug­fé­laga. Þá situr eng­inn erlendur aðili í stjórn Icelandair.

Lífeyrissjóðir þegar ávaxtað vel

Stærstu hlut­hafar í Icelandair eru íslenskir líf­eyr­is­sjóðir. Líf­eyr­is­sjóður versl­un­ar­manna er stærsti hlut­haf­inn í Icelandair með 13,99% hlut, LSR (A og B deild) fer svo með 9,77% og Birta líf­eyr­is­sjóður með 7,29% hlut . Í árs­skýrslu Líf­eyr­is­sjóðs versl­un­ar­manna fyrir árið 2017 kemur fram að kostn­að­ar­verð sjóðs­ins við kaupin á þessum hlut hafi verið 2,7 millj­arðar króna. Miðað við núver­andi gengi er mark­aðsvirði þessa hlutar nú í kringum 8 millj­arða króna. Því er ljóst að líf­eyr­is­sjóð­irnir flestir hafa þegar fengið stóran hluta af fjár­fest­ingu sinni til baka með hækkun hluta­bréfa og í formi arðs. Þeir kom­ast þó ekki hæg­lega úr hlut­hafa­hópnum en fáir aðrir en þeir hafa fjár­fest í Icelandair und­an­farin ár.

Síðan má velta fyrir sér hvort líf­eyr­is­sjóð­irnir hafi ein­hverja fram­tíð­ar­sýn varð­andi rekstur Icelandair. Líkt og áður kom fram sitja bara Íslend­ingar í stjórn félags­ins og það flestir með tak­mark­aða reynslu af stjórnun stjórra alþjóð­lega flug­fé­laga. Icelandair er að reyna að selja Icelandair Hotels og í vik­unni var einnig sagt frá því að Icelandair Travel, ferða­skrif­stofu­hluti Icelandair yrði seldur. Stærsta áskorun fyr­ir­tæk­is­ins hlýtur þó að fel­ast í því að reyna að lækka launa­kostnað. Það getur tekið langan tíma og góðir kjara­samn­ingar hjá bæði flug­mönnum og flug­freyjum tak­marka getu þeirra til þess.

Icelandair birti ekk­ert varð­andi horfur á árinu 2019. Spáir hag­deild Lands­bank­ans því að árið 2019 verði jafn erfitt og árið 2018 fyrir Icelandair.

Ljóst er að árið 2019 verður krefj­andi ár hjá Icelandair. Verður áhuga­vert að sjá hvort núver­andi for­stjóri haldi starfi sínu til lok árs­ins. Hans hlut­verk er ekki öfunds­vert um þessar mundir.

Sjá einnig: Vonlaust að fjár­festa í flug­fé­lögum?