„Á erfiðum tímum reynist einnig gott að líta yfir farinn veg og þakka fyrir það sem er jákvætt“

„Aldrei fyrr hefur verið eins mik­il­vægt og nú að við stöndum saman og hlúum hvert að öðru. Hver og einn þarf að rækta lík­ama og sál. Nú skiptir öllu máli að efla lýð­heilsu Íslend­inga,” segir Lilja Alfreðs­dóttir mennta- og menn­ing­ar­mála­ráð­herra í pistli sínum í Mannlíf.

Í dag þegar kór­ónu­veiru­far­ald­ur­inn hefur breytt öllu stendur þjóðin frammi fyrir mik­illi áskorun, eins og Lilja rekur: „Allir hafa þurft að breyta hegðun sinni og venjum. Full­orðnir vinna heima, skóla­hald barna er með skertum hætti og sum börn læra í fjar­kennslu. Dagarnir líða hægt, áhyggj­urnar eru víða miklar og álagið eykst.“

Mikilvægt að efla líkamlega heilsu

Lilja segir við­mót Íslend­inga í far­aldr­inum aðdá­un­ar­vert og umburð­ar­lyndi og bar­áttu­vilja vera allt umlykj­andi. „Fólk fer í göngut­úra eða út að hlaupa, en fylgir sótt­varna­leið­bein­ingum vel. Lík­ams­rækt­ar­tæki eru víða upp­seld og fjar­þjálfun hefur sjaldan verið jafn­vin­sæl. Þjóðin virð­ist ein­huga um að hlúa vel að lík­am­legri heilsu og efla hana enn frekar,“ segir Lilja og bendir á að þegar hefð­bundið íþrótta­starf hefur verið fellt niður, sé jafn­framt afar mik­il­vægt að virkja börnin okkar í hreyf­ingu.

„Rann­sóknir hér á landi hafa einmitt sýnt að íþróttir eru mik­il­vægar í upp­eldi barna og ung­menna. Einnig hefur verið sýnt fram á sterkt sam­band á milli auk­innar hreyf­ingar og frammi­stöðu í námi.“

Verkefnið Tími til að lesa á vel við

Lilja segir að áfram­hald­andi hvatn­ing og vit­und­ar­vakn­ing um heilsu­efl­ingu sé okkur öllum mik­il­væg. „Við ættum að nýta öll slík tæki­færi, ekki síst þegar þau sam­eina okkur og henta öllum ald­urs­hópum,“ segir Lilja og bendir á að nýtt verk­efni mennta- og menn­ing­ar­mála­ráðu­neytis sé einmitt eitt slíkt tæki­færi.

„Verk­efnið „Tími til að lesa“ á vel við þessa dag­ana. Nú er nægur tími til að lesa góðar bækur, lesa með börn­unum eða hlusta á hljóð­bók. Með lestr­inum ræktar þjóðin menn­ing­ar­arf sinn, styður við skap­andi stétt rit­höf­unda og skálda. Því meira sem við lesum því betra! Munum svo að skrá þetta allt niður á vef­síð­unni www.timitiladlesa.is og setjum heims­met í lestri!“

Sköpunargleði blómstrar sem aldrei fyrr

„Snör við­brögð lista­manna hafa einnig gert mikið til að létta lund land­ans,“ segir Lilja og vísar til þeirra fjöl­mörgu lista­manna sem hafa nýtt sér tækn­ina og fært menn­ingu heim til lands­manna. „Leik­sýn­ingar eru komnar inn á stofu­gólf, tæknin gerir okkur kleift að kíkja raf­rænt í söfn lands­ins og sköp­un­ar­gleði Íslend­inga blómstrar sem aldrei fyrr. Sin­fón­íu­hljóm­sveit Íslands og Harpa sjá fyrir reglu­legu tón­leika­streymi og Helgi Björns skemmtir land­anum á lauga­dags­kvöldum. Allt þetta veitir kær­komið frí frá áhyggjum og amstri dags­ins. Allt þetta helst því í hendur við að efla og bæta lýð­heilsu lands­manna.“

Lilja er þakklát

„Á erf­iðum tímum reyn­ist einnig gott að líta yfir far­inn veg og þakka fyrir það sem er jákvætt. Við erum heppin að búa í landi sem er ríkt af gæðum,“ segir Lilja. „Landi víð­ernis og nátt­úru­auð­linda, hrein­leika og heil­brigðis, feg­urðar og gróð­ur­sældar. Nú sann­ast enn og aftur mik­il­vægi sjálf­bærrar mat­væla­fram­leiðslu. Íslenskur land­bún­aður er þar lyk­ill­inn að vel­gengni.“

Lilja nefnir að oft göngum við að íslenskum land­bún­aði sem sjálf­sögðum hlut, sem er ekki sjálf­gefið. „Við göngum iðu­lega að honum sem sjálf­sögðum hlut og njótum heil­næmra afurða hans. En það er ekki sjálf­gefið að hafa aðgang að mat­vælum í hæsta gæða­flokki þar sem sýkla­lyf eru notuð í mun minni mæli en í sam­an­burð­ar­lönd­unum. Án land­bún­að­ar­ins væri hér lítil sem engin mat­væla­fram­leiðsla. Án hans væri ekk­ert íslenskt kjöt, engin íslensk mjólk, ekk­ert íslenskt græn­meti. Hrein og nær­ing­ar­rík fæða sem okkur Íslend­ingum býðst stuðlar enn fremur að bættri lýð­heilsu. Nú, þegar erf­ið­leikar steðja að, hvet ég ykkur til að hafa þetta ofar­lega í huga. Sjálf er ég þakk­lát fyrir þetta góða sam­fé­lag sem við eigum saman.“