Kristján var hraustur en COVID braut hann niður: „Minnti mig alltof mikið á martraðirnar“

Kristján Gunn­ars­son, fjár­mála­stjóri Reykja­vík­ur­borgar, lýsir síð­ustu sex mán­uðum sem hreini martröð en hann sýkt­ist þá af COVID veirunni alræmdu. Rætt var við Kristján í Kast­ljósi fyrir nokkrum mán­uðum en mál hans sýnir glögg­lega hví­líkt skað­ræði veiran getur verið. Hann var við góða heilsu þegar hann veikt­ist en hefur síð­ustu mán­uði upp­lifað skelfi­leg veik­indi. Hann lýsir þeim í færslu á Facebook sem hefur vakið athygli.

„Um næstu mán­aða­mót eru sex mán­uðir síðan ég veikt­ist af Covid19 veirunni. – Ég var með mik­inn hita (40 gráður) í viku en ekki önnur Covideinkenni. Ég fór tvisvar í skimun á þessum tíma og bæði sýnin voru nei­kvæð. Ég var tvisvar fluttur á bráða­deild Land­spít­al­ans. Í seinna skiptið var ég lagður inn á gjör­gæslu með mikla önd­un­ar­bilun og súr­efn­is­skort og í fram­haldi af því settur í önd­un­ar­vél í tvær vikur til að styðja við lungna­starfs­sem­ina. Samtals var ég á gjör­gæslu í 16 daga – bæði í Fossvogi og við Hring­braut. Í önd­un­ar­vél­inni var mér snúið tvisvar á grúfu í 17 tíma hvort skiptið og lá þannig á mag­anum (og enn­inu) í rúm­inu. Grúfu­lega hjálpar til við að auka upp­töku súr­efnis í lung­unum og styður þannig við súr­efn­is­bú­skap lík­am­ans,“ segir Kristján.

Því næst var hann setur á verk­lyf sem vekur upp slæmar teng­ingar og ekki skán­aða það þegar hann var settur í önd­un­ar­vél. „Ég fékk sterk verkja­lyf (fen­an­tyl, sem er opíóða­lyf og dregur gjarnan þá sem „anda sjálfir“ til dauða) og sterk svæf­ing­ar­lyf. Auk þess fékk ég lyf til að styðja við blóð­rás lík­am­ans.  Í önd­un­ar­vél­inni upp­lifði ég hræðslu, kvíða, óráð, rugl­ings­legar minn­ingar og martraðir. Mér fannst ég vera í haldi hjá hryðju­verka­mönnum og komst hvergi og upp­lifði að mínir nán­ustu vissu ekki hvar ég væri. Þetta er algengt hjá sjúk­lingum í þess­ari stöðu og er afleið­ing hinna bráðu og alvar­legu veik­inda og með­ferðar á gjör­gæslu­deild,“segir Kristján.

Brostu í gegnum grímurnar

Þessu var þó hvergi nærri lokið hjá honum. „Af gjör­gæslu fór ég í viku ein­angrun á lungna­deild Land­spít­al­ans og loks í tveggja vikna end­ur­hæf­ingu á Reykja­lund. Eðlilega var ég grút­mátt­laus og þrek og þol afar lítið. Ég var útskrif­aður af lungna­deild eftir þrjár nei­kvæðar skimanir sem stað­festu að ég var laus við smit og öll líf­færi önnur en lungu voru heil eftir gjör­gæslu­vist­ina. Lungna­starfs­semi tók tíma að lag­ast, súr­efn­is­mettun var ófull­nægj­andi og hlut­fall rauðu og hvítu blóð­korn­anna í ójafn­vægi,“ segir Kristján.

Stuttu síðar var hann orð­inn fær um að klæða sig sjálfur. „Á Reykja­lundi var ég í tvær vikur í með­ferð. Ég var aðeins spræk­ari á Reykja­lundi en samt svo mátt­laus að það var meiri­háttar mál að fara í sturtu og skipta um föt. Það var reyndar þannig að þá daga sem ég fór í sturtu þá var ákveðið að ég færi ekki í sjúkra­þjálfun til að ofkeyra mig ekki. Einn dag­inn fór ég í æfingagalla­buxur öfugar eftir sturtu­ferð­ina en hafði ekki kraft til að laga það – og hjúkr­un­ar­fræð­ing­arnir brostu gegnum grím­urnar að holln­ing­unni á mér. Eftir tvær vikur var ég orð­inn fær að sjá um mig sjálfur og því útskrif­aður af Reykja­lundi,“ segir Kristján.

Minnti á Mysery

Hann segir þetta allt saman hafa minnt sig á fræga hryll­ings­mynd eftir Stephen King. „Þegar heim kom sá ég sjálfur um end­ur­hæf­ingu með göngu­ferðum, hjól­reiðum og sundi auk þrekæf­inga í sam­ráði við sjúkra­þjálf­ara á Reykja­lundi. Verk­efnið var að æfa sig og hvíla sig. Mik­il­væg­ast var að fara ekki framúr sér í æfingum og hlusta á lík­amann og hvíla sig vel. Ég var svo­lítið við­kvæmur and­lega, átti erfitt með að horfa á dag­legu blaða­manna­fund­ina um töl­fræði um fjölda smit­aðra, fjölda á spít­ala, fjölda á gjör­gæslu, fjölda í önd­un­ar­vél og ekki síst fjölda lát­inna. Þá gat ég ómögu­lega horft á mynd­ina Misery með Kathy Bates og James Caan helg­ina eftir að ég kom heim. Hún minnti mig alltof mikið á martrað­irnar á gjör­gæsl­unni. Eftirá eru þessar martraðir ákaf­lega spaugi­legar en þær voru ömur­legar meðan á stóð. Þær eru trú­lega gott efni í grát­bros­lega smá­sögu,“ segir Kristján.

Dauðans alvara

Hann hefur að sjálf­sögðu verið mikið frá vinnu en er þar heppn­ari en margir. „Í sex mán­uði hef ég verið frá vinnu. Þum­al­putta­regla varð­andi afleið­ingar veru á gjör­gæslu og í önd­un­ar­vél er tveggja vikna veik­inda­frí fyrir hvern dag hvern dag á gjör­gæslu, eða í mínu til­felli sjö til átta mán­uðir. Ég er svo hepp­inn að hafa notið mik­ils skiln­ings hjá sviðs­stjóra og sam­starfs­fólki hjá Skóla- og frí­stunda­sviði Reykja­vík­ur­borg og hef fengið „frið­helgi“ hvað sam­skipti við vinnu­stað­inn varðar,“ segir Kristján.

Að lokum biðlar hann til fólks að hafa í huga að COVID sé ekk­ert grín. „Reynslan þess­ara sex mán­aða hefur kennt mér mikið. Að fá Covid 19 getur verið dauð­ans alvara. Að lenda á gjör­gæslu og önd­un­ar­vél er lífs­reynsla sem ég óska engum að lenda í. Fyrir ætt­ingja og vini voru það tvær vikur milli vonar og ótta. Ein­angrun á gjör­gæslu kemur í veg fyrir að nán­ustu ætt­ingjar og vinir geti heim­sótt mann og séð ástandið á manni. Þar verður ímynd­un­ar­afl þeirra að duga – sem er ekki gott. Margir vina minna kviðu því að sjá nýj­ustu töl­fræð­ina á dag­legum blaða­manna­fundum. Að sjá nán­ast ekki and­lit í sex vikur er ekki upp­lífg­andi. Að geta hvorki farið á sal­erni eða í sturtu í 3 vikur er dap­ur­legt. Að geta ekki hitt og faðmað sína nán­ustu í sex vikur er óhollt.“