Margir furðuðu sig á því þegar Stjórn Orkuveitu Reykjavíkur ákvað að hækka laun Bjarna Bjarnasonar, forstjóra fyrirtækisins, um 370 þúsund krónur á mánuði. Sumir bentu á að varla væri hann svo ómissandi fyrir fyrirtæki sem er opinbert. Rithöfundurinn Sif Sigmarsdóttir kemur með sína kenningu í pistli sem birtist í Fréttablaðinu. Hún segir þetta einfaldlega tilraun til að láta fólk halda að hann hljóti að vera einstakur snillingur en ekki meðalmaður.
„Hvernig má bæta bragðið af ódýru víni? Svar: Með því að ljúga að matargestum sínum að þeir drekki dýrt vín. Ný rannsókn sýnir að mat fólks á gæðum léttvíns snarbreytist sé því sagt að það sé að drekka dýrara vín en það gerir í raun. „Vínframleiðendur eru snjallir,“ sagði Jens Gaab, við Háskólann í Basel í Sviss, sem framkvæmdi rannsóknina. „Þeir vita að ef þeir hækka verðið á víni sínu smakkast það betur.“ Ákvörðun stjórnar Orkuveitu Reykjavíkur um að hækka mánaðarlaun forstjóra fyrirtækisins um 370 þúsund krónur og veita honum þriggja milljóna króna eingreiðslu að auki vakti athygli á dögunum. Eftir hækkunina nema mánaðarlaun forstjórans 2.872.669 krónum,“ skrifar Sif.
Hún bendir svo á að COVID hafi sýnt vel að það sé einmitt þeir launaháu sem samfélagið má vera án. Fólkið sem væri ómissandi væri heilbrigðisstarfsfólki, starfsfólki í matvælaframleiðslu, afgreiðslufólki verslana, fólki í umönnunarstörfum og ræstingum.
„Í nýjustu bók stjórnmálaheimspekingsins Michael Sandel, Kúgun verðleikanna (e. The Tyranny of Merit), leitast metsöluhöfundurinn við að greina ástæður þess pólitíska og samfélagslega klofnings sem sést nú víða um heim. Sandel segir ójöfnuð vera hluta skýringarinnar. Meginástæðuna segir hann þó trú á tilvist verðleika. Þeir sem njóta velgengni líta svo á að það sé þeim sjálfum að þakka að þeim vegni vel.
Að sama skapi sé það þeim sjálfum að kenna sem vegnar illa. Sandel segir flesta gleyma hlutverkinu sem heppni leikur í lífi fólks. Hann telur hugmyndir um verðleika ganga gegn hag fjöldans, leiða af sér hroka meðal þeirra sem gengur vel og lítillækki þá sem eiga erfitt uppdráttar. Hann hvetur til breyttra viðhorfa til velgengni og viðurkenningar á að öll vinna njóti virðingar.“
Hún heldur svo áfram að bera þetta saman við vín. „Verðstýring á sjálfum sér, Það var ekki vínáhugi sem réði því að Jens Gaab framkvæmdi fyrrnefnda vínrannsókn. Gaab er sérfræðingur í lyfleysuáhrifum. „Fegurðin við mannshugann er að við getum látið hlutina virðast öðruvísi en þeir eru.“ Charles Spencer, sálfræðiprófessor við Oxford háskóla, sagði niðurstöður rannsóknar Gaab renna enn frekari stoðum undir þá kenningu að „verð hefur áhrif á mat fólks á gæðum.“ Forstjóri Orkuveitunnar er eflaust ágætisstarfskraftur. Laun hans eru hins vegar lyfleysa sem viðheldur tálsýninni um að verð sé það sama og virði. Þau eru tilraun þeirra sem njóta velgengni til að verðstýra sjálfum sér og telja öðrum trú um að í vínglasinu sé Château Margaux en ekki ósköp venjulegt borðvín eins og í glösum okkar flestra.“
Athugasemdir