Sunna um fordóma: „Þetta leiðir til óæskilegra viðhorfa og jafnvel haturs gagnvart fötluðu fólki“

Sunna Dögg Ágústs­dóttir er verk­efn­is­stjóri ung­menna­ráðs Þroska­hjálpar og hún ritar áhuga­verðan pistil sem ber yfir­skrift­ina: Sam­fé­lagið og fötl­unar­for­dómar.

„Fötl­un­ar­for­dómar hafa verið til í mörg þús­und ár, lík­lega frá byrjun mann­kyns­sögu, en það þýðir ekki að þeir séu eðli­legir eða rétt­læt­an­legir. Þvert á móti, þessir for­dómar eru það sem hefur haldið niðri millj­örðum mann­eskja (ég er ekki að ýkja, tölur fatl­aðs fólk í heim­inum eru a.m.k einn millj­arður og í þess­ari grein tel ég einnig með fatlað fólk sem ekki er lif­andi í dag) og skaðað þeirra tæki­færi,“ segir Sunna og bætir við:

„Fötlun er ekki lík­am­legt ástand, heldur sam­fé­lags­legt ástand. Ef sam­fé­lagið virti þarfir fatl­aðs ein­stak­lings væri sá ein­stak­lingur ekki lengur fatl­aður. Því miður leggur sam­fé­lagið áherslu á að það sé fatl­aði ein­stak­ling­ur­inn sem þarfn­ast lækn­ingar, en ekki á það að sam­fé­lagið sjálft sé sem þarf að breyt­ast, lækn­ast af for­dómum.“

Sunna er á því að „þetta leiðir til óæski­legra við­horfa, jafn­vel hat­urs gagn­vart fötl­uðu fólki og hindrar oft að litið sé á fatlað fólk sem mann­eskjur með rétt­indi. Þetta getur einnig leitt til þess að ófatlað fólk vor­kenni fötl­uðu fólki. Ég get ekki talað fyrir allt fatlað fólk, en mig grunar að flest okkar viljum ekki vorkun.“

Bætir við:

„Það sem við viljum eru aðgerðir sem skila okkur þeim rétt­indum sem stolið var af okkur við fæð­ingu. Við viljum ekki að ófötl­uðu fólk líði eins og að það sé bjarg­vættar okkar fyrir að skila okkur ein­hverju sem við eigum nú þegar rétt á.

Við viljum að sam­fé­lagið byrji loks­ins að hlusta á það sem við höfum verið að segja frá upp­hafi mann­kyns­sögu, að við erum mann­eskjur og því að vera mann­eskja fylgja rétt­indi, að við séum sterk og það að sam­fé­lagið líti niður á okkur fyrir að vera til er ekki okkur að kenna, heldur er það sök sam­fé­lags sem kann ekki að gera ráð fyrir hollum fjöl­breyti­leika.

Þetta sam­fé­lag skapar þján­ingu fyrir alla, fatlað fólk og ófatlað fólk. Við verðum að taka höndum saman og breyta því í sam­fé­lag án aðgrein­ingar, sam­fé­lag þar sem gert er ráð fyrir öllum.

Viljið þið standa með okkur?“