Björk um Vítalíu: „Hún hefur snúið hlutverkunum við – Hennar er nú valdið og þeirra er skömmin“

„Mál mál­anna und­an­farna viku hefur verið frá­sögn Vitaliu Lazareva af sam­skiptum sínum við nokkra áber­andi, og þá, máls­met­andi karla í þjóð­fé­lag­inu,“ skrifar Björk Eiðs­dóttir, blaða­maður og umsjón­ar­maður helg­ar­blaðs Frétta­blaðs­ins, í leið­ara blaðs­ins í dag.

Og bætir við:

„Ég játa að við fyrstu fréttir af við­tali Vitaliu við Eddu Falak í hlað­varp­inu Eigin konur velti ég fyrir mér til­gang­inum með því að opna sig um svo per­sónu­lega reynslu. En eftir að hafa gefið mér tíma til að hlusta á við­talið í heild sinni og því frekar sem ég leiði hug­ann að hinni erf­iðu frá­sögn, því sann­færð­ari verð ég um erindi hennar.

Ég, sem er komin yfir fer­tugt, verð reglu­lega að horfast í augu við þá stað­reynd að þó að ég sé kona, femínisti og harður and­stæð­ingur kúg­andi áhrifa feðra­veld­is­ins, er ég líka afsprengi kyn­slóð­ar­innar sem ól mig upp og mót­aði.“

Björk „ólst upp við að sumt tali maður ekki um, skömm­ina beri maður í hljóði og atburði eins og þá sem Vitalia upp­lifði sé bæði óþægi­legt að tala um og hlýða á. Það reyndar er það: það er óþægi­legt að heyra svona sögur. Það er óþægi­legt að horfast í augu við að fólk sem við jafn­vel berum virð­ingu fyrir hegði sér á þennan hátt. Það er óþægi­legt að hugsa til fjöl­skyldna þess­ara manna og til þess að fjöl­margar konur hafi upp­lifað sig í aðstæðum sem þeim leið illa í og kunnu ekki að koma sér út úr og burð­uð­ust svo einar með afleið­ing­arnar.“

Heldur áfram

„Hún fór sjálf úr föt­unum og sjálf ofan í pott­inn. Hún var í sam­bandi við giftan mann og tók þátt í felu­leiknum í kringum sam­band sitt við hann. Hún var heldur ekki nægi­lega skýr þegar farið var yfir mörk hennar. Hjóna­djöful kalla hana sumir og fleiri benda á að hún hefði mátt vita betur. Þeir sem hugsa á þennan hátt hafa ekki upp­lifað valda­ó­jafn­vægi á við það sem henni, rúm­lega tví­tugri og ást­fang­inni, var boðið upp á. Körlum á aldur við föður hennar var boðið upp á afnot af henni, af mann­inum sem hún elskaði og sann­færði hana um að ástin væri gagn­kvæm.

Það er ofbeldi.

Þeir voru margir og þeir voru ríkir, þekktir, vold­ugir og einn þeirra taldi hún að væri fram­tíð­ar­maður sinn. Þeir mis­not­uðu aðstöðu sína og yfir­burði en Vitalia hefur snúið hlut­verk­unum við. Hennar er nú valdið og yfir­burð­irnir og þeirra er skömmin. Við­snún­ing­ur­inn skiptir máli fyrir okkur öll, takk fyrir að taka slag­inn.