Sveitarstjórnarfólk upplifir mikið álag og áreitni í starfi: „Nýliðun er alltof mikil“

Ríflega helm­ingur sveit­ar­stjórn­ar­fólks hefur upp­lifað mikið álagi í starfi til lengri tíma að því er fram kemur í könnun Evu Marínar Hlyns­dóttur, pró­fess­ors í opin­berri stjórn­sýslu við HÍ, um reynslu og við­horf kjör­inna full­trúa í bæjar- og sveit­ar­stjórnum á Íslandi.

Eva Marín segir nið­ur­stöður könn­un­ar­innar athygl­is­verðar í ljósi umfangs­mik­illa breyt­inga á sveit­ar­stjórn­ar­stig­inu.

„Samhliða auknum verk­efnum sveit­ar­fé­laga hefur sveit­ar­fé­lög­unum fækkað á lands­vísu. Sú þróun hefur óneit­an­lega haft áhrif á störf sveit­ar­stjórna. Færri hendur vinna fleiri verk. Í könn­un­inni vekur álag á sveit­ar­stjórnir sveit­ar­fé­laga af mið­stærð sér­staka athygli. Einn þáttur í því gæti verið að þessi sveit­ar­fé­lög hafi tekið að sér að sjá um verk­efni fyrir minnstu sveit­ar­fé­lögin,“ segir hún í frétt inn á síðu Háskóla Íslands.

„Svo má ekki gleyma því að íslenskar sveit­ar­stjórnir eru mjög fámennar og raunar aðrar fámenn­ustu sveit­ar­stjórnir í Evrópu með 7 full­trúa að með­al­tali.“

Fulltrúar upplifa áreitni í tengslu við störf sín

Guðveig Eygló­ar­dóttir, bæj­ar­full­trúi í Borg­ar­byggð og for­maður verk­efn­is­stjórnar um starfs­að­stæður kjör­inna full­trúa innan aðgerð­ar­á­ætl­unar stjórn­valda á sviði sveit­ar­stjórn­ar­mála, segir nið­ur­stöð­urnar dýr­mætt inn­legg inn í störf verk­efn­is­stjórn­ar­innar.

„Sveit­ar­fé­lögin á Íslandi eru ólík og könn­unin stað­festir að nauð­syn­legt er að líta til margra þátta til að bæta aðstæður kjör­inna full­trúa. Þar er hægt að nefna skipu­lag, fræðslu, aðstæður, kjör og stuðn­ing vegna erf­iðra sam­skipta og áreitni,“ segir hún og bætir við að ríf­lega helm­ingur kjör­inna full­trúa hafi upp­lifað áreitni í tengslum við störf sín í sveit­ar­stjórnum á kjör­tíma­bil­inu eða síð­asta kjör­tíma­bili sam­kvæmt könn­un­inni.

Guðveig tekur fram að mark­mið nefnd­ar­innar sé að vinna gegn óvenju­mik­illi nýliðun í sveit­ar­stjórnum, sex af hverju tíu full­trúum í sveit­ar­stjórn hafi verið nýliðar í tvennum síð­ustu sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingum.

„Nýliðun er alltof mikil, sér­stak­lega meðal kvenna. Þótt hlut­fall kynj­anna sé orðið ágætt í sveit­ar­stjórnum stoppa þær alltof stutt.“

Eva Marín naut lið­sinnis inn­við­a­ráðu­neytis og Samband íslenskra sveit­ar­fé­laga við gerð könn­un­ar­innar og var nið­ur­stöðu­skýrsla hennar unnin í sam­ráði við verk­efn­is­stjórn um starfs­að­stæður kjör­inna full­trúa innan inn­við­a­ráðu­neyt­is­ins. Verk­efn­is­stjórnin vinnur að því að greina starfs­að­stæður kjör­inna full­trúa og leggja fram til­lögur til úrbóta. Félags­vís­inda­stofnun sendi spurn­ing­ar­lista vegna könn­un­ar­innar til allra kjör­inna full­trúa í íslenskum sveit­ar­stjórnum dag­ana 16. nóv­em­ber til  4. des­em­ber árið 2020. Af 466 kjörnum full­trúum svör­uðu 236 eða 51%.

Hér má sjá ítar­legar nið­ur­stöður könn­un­ar­innar.