Skuggaskýrsla um mismunum gagnvart konum: Fulltrúar íslenska ríkisins munu sitja fyrir svörum

Kven­rétt­inda­fé­lag Íslands, Mann­rétt­inda­skrif­stofa Íslands, Öfgar, UN Women á Íslandi og Öryrkja­banda­lag Íslands hafa skilað inn sam­eig­in­legri skugga­skýrslu til nefndar sem starfar á grund­velli samn­ings Sam­ein­uðu þjóð­anna um afnám allrar mis­mun­unar gagn­vart konum (Kvenna­sátt­mál­ans).

Nefndin und­ir­býr nú fund þar sem full­trúar íslenska rík­is­ins munu sitja fyrir svörum um fram­kvæmd Kvenna­sátt­mál­ans.

Útrýma mismunun

Fram­kvæmd Íslands á Kvenna­sátt­mál­anum verður tekin fyrir á fundi nefnd­ar­innar í Genf í febr­úar 2023. Þá býðst frjálsum félaga­sam­tökum að skila inn svo­kall­aðri „skugga­skýrslu,“ þar sem bent er á hvað betur má fara í starfi rík­is­ins til að útrýma mis­munun gagn­vart konum.

Hægt er að lesa nýj­ustu skýrslu íslenska rík­is­ins hér.

Undirritaður en ekki innleiddur

Ísland und­ir­rit­aði Kvenna­sátt­mál­ann (e. CEDAW: Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women) á kvenna­ráð­stefnu Sam­ein­uðu þjóð­anna í Kaup­manna­höfn 1980, en hann var full­giltur af Alþingi 1985 eftir mik­inn þrýst­ing frá kvenna­sam­tökum. Samn­ing­ur­inn hefur þó ekki enn verið inn­leiddur í íslensk lög. Í dag eru 189 ríki aðilar að sátt­mál­anum.

Kvenna­sátt­mál­inn inni­heldur 30 ákvæði og inn­gangs­orð, sem eru grunn­reglur um jafn­rétti og áætl­anir ríkja til að koma í veg fyrir mis­munun gegn konum. Reglu­lega eru aðild­ar­ríki að sátt­mál­anum kölluð á fund nefnd­ar­innar sem hefur eft­ir­lit með því að aðgerðir þeirra, áætl­anir eða laga­setn­ingar sam­ræm­ist Kvenna­sátt­mál­anum. Fyrir þessa athugun skila ríki inn form­legri skýrslu um fram­kvæmd á ákvæðum samn­ings­ins.

Undirfjármagnaður málaflokkur

Í skýrsl­unni kemur meðal ann­ars fram að:

• Hækka þarf fjár­magn fæð­ing­ar­or­lofs­sjóðs. Síðan fjár­magn til sjóð­ins var lækkað hefur hlut­fall feðra sem taka fæð­ing­ar­or­lof einnig lækkað.
• Samtökin hvetja stjórn­völd til þess að gera kynja­fræði að skyldu­fagi á öllum stigum skóla­kerf­is­ins.
• Samtökin lýsa yfir áhyggjum yfir því að skortur á fjár­magni kemur í veg fyrir að stjórn­völd geti sinnt skyldum sínum í jafn­rétt­is­málum. Má þar nefna að jafn­rétt­is­stofa hefur verið und­ir­fjár­mögnuð til fjölda ára.
• Samtökin lýsa einnig yfir áhyggjum þegar kemur að rétt­ar­kerf­inu á Íslandi vegna lágs hlut­falls sak­fell­inga, hvernig ger­endur geta beitt rétt­ar­kerf­inu gegn þolendum sínum, langs máls­með­ferð­ar­tíma, vægra refs­inga og fyrn­ing­ar­frests á kyn­ferð­is­brotum.
• Samtökin hvetja stjórn­völd til þess að inn­leiða Kvenna­sátt­mál­ann í íslensk lög.