Laugardaginn 5. apríl árið 1986 lögðu hjón af stað í flug ásamt 11 mánaða gamalli dóttur sinni. Leiðin lá frá Ísafirði til Reykjavíkur en þrír aðrir farþegar voru samferða hjónunum. Veðrið var mjög slæmt en þegar flugvélin flaug yfir Stykkishólmi sendi flugmaðurinn beiðni um að fá að lækka flugið úr 6.000 fetum niður í 5.000.
Stuttu síðar hvarf vélin af radar.
Rúmum klukkutíma síðar heyrðist í neyðarsendi úr vélinni sem gaf til kynna að vélin væri í 640 metra hæð í Ljósufjöllum á Snæfellsnesi. Þegar viðbragðsaðilar komust loks að brakinu blast við hræðileg sjón. Flugmaðurinn og þrír farþegar hans voru látnir, þar á meðal unga dóttir hjónanna. Auk hjónanna var maður um þrítugt á lífi en voru þau illa slösuð. Svo fór að lokum að konan lést.
Flugslysið í Ljósufjöllum er eitt mannskæðasta flugslys Íslandssögunnar.
DV fjallaði um málið á sínum tíma:
Fimm fórust í flugslysinu á Snæfellsnesi:
Ísing og niðurstreymi orsök flugslyssins? – þegar TF-ORM hrapaði í Ljósufjöllum. Tveir menn komust lífs af
Talið er að mjög slæmt veður, ísing og niðurstreymi yfir Ljósufjöllum hafi orsakað flugslysið á Snæfellsnesi á laugardag, þegar tveggja hreyfla Piper Aztec flugvél, TF-ORM frá Flugfélaginu Ernir á Ísafirði, hrapaði suður af Sóleyjardal. Fimm fórust en tveir menn komust lífs af, mikið slasaðir. Flugvélin var í blindflugi frá Ísafirði til Reykjavíkur. Síðast heyrðist til flugvélarinnar kl. 13.19. Þá var hún yfir Stykkishólmi. Margt bendir til að flugmaðurinn hafi lent í erfiðleikum með flugvélina vegna ísingar því að hann bað um leyfi til að lækka flugið úr 6.000 fetum niður í 5.000 fet. Stuttu seinna hvarf flugvélin af radar flugumferðarstjórnar á Keflavíkurflugvelli og einnig út af frumradar. Þá var strax ljóst að óhapp hafði hent vélina. Flugvél Flugmálastjórnar var strax send vestur yfir Snæfellsnes og kl. 14.29 heyrðist í neyðarsendi TF-ORM sem gaf til kynna að flugvélin væri í 640 metra hæð í Ljósufjöllum.
Mikil ókyrrð og ísing var í lofti og sterkir sviptivindar yfir Ljósufjöllum – niðurstreymi mikið. Mældist 50 hnúta vindhraði í 4.000 feta hæð þannig að þar hafa verið um tíu vindstig, en í það miklu niðurstreymi er ógjörningur að fljúga flugvél og þá sérstaklega sé ísing á henni. Talið er að flugvélin hafi lent í niðurstreymi og steypst niður í hlíðar Ljósufjalla, suður af Sóleyjardal. Þar er hæð fjallsins um 1.000 metrar. Brak flugvélarinnar, sem var heillegt, fannst í brattri snævi þakinni hlíð, í 640 m hæð.
Nef flugvélarinnar var mikið laskað og vængir hennar lausir frá þegar hún fannst, kl. 23.57 á laugardagskvöldið, liðlega níu klukkustundum eftir að slysið varð. Það voru menn frá Flugbjörgunarsveitinni í Reykjavík, sem fóru upp eftir Draugadal og yfir í Sóleyjardal, sem komu fyrst að flugvélinni. Veður var mjög slæmt þar sem flugvélin var, þoka og mikill vindur og snjór. Fljótlega kom í ljós að þrír farþegar flugvélarinnar voru á lífi, en mikið slasaðir. Þeir voru allir aftast í vélinni, hjón og einn karlmaður. Ungt barn hjónanna var látið.
Björgunarsveitarmennirnir komu slösuðum fyrir í snjóbíl og síðan var haldið niður í átt til Álftafjarðar. Þegar snjóbíllinn var kominn 2 km frá slysstað, kl. 02.16, kom þyrla Landhelgisgæslunnar til að ná í þá slösuðu. Konan var þá látin. Þyrlan flutti mennina tvo til flugvallarins í Stykkishólmi þar sem tvær tveggja hreyfla flugvélar frá Sverri Þóroddssyni biðu. TF-GTO flutti hina slösuðu til Reykjavíkur þar sem þeir voru lagðir inn á Borgarspítalann. Þar liggja mennimir mikið slasaðir og þungt haldnir. Þeir eru ekki taldir í lífshættu. Líkin fimm voru flutt niður í Álftafjörð með snjóbílum og þau flutt til Stykkishólms um nóttina. Komið var með líkin til Reykjavíkur í gærkvöldi.
DV lýsti einnig björgunarafrekinu en aðstæðurnar voru hreint ekki góðar enda veður afar slæmt:
Slæmt leitaveður:
„Strákarnir urðu að skríða að flakinu“ – sagði Amgrímur Hermannsson hjá Flugbjövgunarsveitinni í Reykjavík
Það voru sex mjög vanir fjallgöngumenn frá Flugbjörgunarsveitinni í Reykjavík og Friðrik Jónsson, héraðslæknir í Stykkishólmi, sem komu fyrstir að flaki TF-ORM í Ljósufjöllum. Þeir lögðu upp frá Örlygsstöðum kl. 20.30 á laugardagskvöldið og voru komnir að flakinu kl. 23.57. Þeir fóru upp á nýjum ítölskum snjóbíl sem er mjög brattgengur.
„Veðrið var slæmt og aðstæður ekki góðar. Strákamir og Friðrik þurftu að skríða upp brattann að flakinu og um leið að leiðbeina snjóbílnum,“ sagði Amgrímur Hermannsson hjá Flugbjörgunarsveitinni í Reykjavík.
„Þegar búið var að ná farþegunum þremur, sem voru með lífsmarki í flugvélarflakinu, út úr því var haldið niður. Þegar snjóbíllinn var kominn niður um tvo km frá slysstað tókst þyrlu Landhelgisgæslunnar að læðast upp í sömu hæð og finna lendingarstað. Þeir slösuðu voru teknir um borð í þyrluna og fluttir á flugvöllinn í Stykkishólmi þar sem tveggja hreyfla flugvél, sem er fljótari í förum heldur en þyrlan, flutti þá til Reykjavíkur,“ sagði Arngrímur.
Hann sagði einnig að leitin og björgunin hefðu ekki getað gengið betur þegar í huga er haft slæmt veður og erfið færð.
„Björgunarmenn frá Berserkjum í Stykkishólmi, sem lögðu fyrstir afstað, gangandi, áttu í erfiðleikum. Það vom 11-12 vindstig í fjallinu þegar þeir vom á ferðinni. Þeir fuku um koll og urðu að hætta þegar þeir áttu stutt eftir að flakinu,“ sagði Arngrímur.
Þeir sem komust af:
Mennirnir tveir sem komust af úr flugslysinu á Snæfellsnesi eru: Pálmar Gunnarsson, lögreglumaður á Ísafirði, og Kristján Guðmundsson, sjómaður frá Bolungarvík.
Þeir sem fórust:
Þeir sem fómst í flugslysinu á Snæfellsnesi voru:
• Sigurður Auðunsson hagræðingarráðunautur, 57 ára, Efrahvoli, Mosfellsveit. Hann lætur eftir sig konu og þrjú uppkomin börn.
• Kristján Sigurðsson, bóndi að Ármúla við Ísafjarðardjúp, 49 ára. Hann lætur eftirsig konu og sex böm.
• Smári Ferdinandsson flugmaður, 35 ára, Hjallabraut 35, Hafnarfirði.
Hann lætur eftir sig unnustu.
• Auður Albertsdóttir, 28 ára, Ísafjarðarvegi 4, Hnífsdal, og eins árs
dóttir hennar, Erla Björk Pálmarsdóttir. Auður lætur eftir sig fjögurra ára
dóttur. Hún var kona Pálmars Gunnarssonar lögregluþjóns sem komst af
í flugslysinu.
Einungis þremur dögum eftir slysið tók Morgunblaðið viðtal við Pálmar Gunnarsson, sem lifði slysið af við illan leik en missti eiginkonu sína og ungabarn í slysinu. Olli viðtalið miklu fjaðrafoki og fengu læknar á Borgarspítalanum og Morgunblaðið töluverða gagnrýni fyrir.
Flugslysanefnd og Flugmálastjórn komust að þeirri niðurstöðu í rannsókn sinni á slysinu að flugvélin hafi lent í niðurstreymi sem varð til þess að hún hrapaði í hlíðum Ljósafjalla. Aukreitis var niðurstaðan sú að hluti orsakarinnar hafi verið að flugmaðurinn hafi ekki verið með fullnægjandi veðurfarsupplýsingar af svæðinu.
Leiddi það af sér breytingar á reglugerðum sem og verklagi til að auka flæði uppfærðra veðurspáa á milli Veðurstofu Íslands og flugmanna. Einnig leiddi það af sér endurskoðun á aðgerðarskrám flugmanna, bæklingum og fleiri fræðandi efnum sem gefið var út af Flugmálastjórn auk þess sem það var notað við kennslu flugmanna.
Niðurstaða rannsóknar Flugslysanefndar og Flugmálastjórnar var að flugvélin hafi lent í niðurstreymi sem leiddi til þess að hún hrapaði í hlíðum Ljósufjalla. Hún komst einnig að þeirri niðurstöðu að hluti orsakarinnar hafi verið flugmaðurinn hafi verið með ófullnægjandi veðurfarsupplýsingar af svæðinu.[10] Það leiddi af sér breytingar í reglugerðum og verklagi til að auka flæði uppfærðra veðurspáa á milli flugmanna og Veðurstofu Íslands. Það leiddi einnig af sér endurskoðun á aðgerðarskrám flugmanna, bæklingum og öðru fræðandi efni sem gefið var út af Flugmálastjórn og notað við kennslu flugmanna.[6]
Athugasemdir