„Tveir þeirra hafa nú skeinzt til að skila, en frá þeim þriðja er ókomið enn“

Sú var tíðin að ræður þing­manna voru skrif­aðar upp af rit­ara, en síðan eru liðin mörg ár; en nú eru 70 ár frá því að Alþingi hóf að nota hljóð­upp­tökur til að skrá­setja ræður þing­manna.

Varð Alþingi þar með fyrst þinga í gjör­vallri Evrópu til að treysta nær ein­göngu á hljóð­upp­tökur í stað þing­skrif­ara við útgáfu ræðu­hluta Alþing­is­tíð­inda.

Upp­töku­tækin fornu og bylt­ing­ar­kenndu.

Og varð þá sú breyt­ing á í þingsalnum að þing­menn gátu ekki lengur talað úr sæti sínu;  urðu að fara í ræðu­stól til að flytja ræður sínar – svo unnt væri að hljóð­rita þær.

„Áður en Alþingi hóf að nota hljóð­upp­tökur til að skrá­setja ræður þing­manna var ráðið fólk til að taka niður ræður þing­manna. Þurftu þessir svoköll­uðu þing­skrif­arar að stand­ast sér­stakt próf í hrað­ritun,“ segir á Facebook-síðu Alþingis okkar Íslend­inga.

Hér er meira:

„Eft­ir­far­andi til­vitnun er frá árinu 1947 þar sem Páll Zóphóníasson, þing­maður Norður-Múla­sýslu, gerir athuga­semd við hversu lengi þing­ræður hans skila sér til þings­ins:

Páll Zóphóníasson.

„Herra for­seti. Ég hef haft þann sið, síðan ég kom á Alþing, að reyna að lesa yfir þing­ræður mínar. Ég reyndi þetta líka í sumar, og þótt nú sé komið þing, eru ekki enn komnar til þings­ins allar þing­ræður frá í fyrra. Nú hef ég heyrt, að for­setar hafi „honor­erað“ alla þing­skrif­ar­ana með því að ráða þá aftur, en ég veit, að frá þrem skrif­urum voru ókomnar ræður í ágúst. Tveir þeirra hafa nú skeinzt til að skila, en frá þeim þriðja er ókomið enn. Ég vildi mæl­ast til þess, að for­setar sæju um það, að þm. ættu þess sem fyrst kost að leið­rétta ræður sínar og að það þyrfti ekki að bíða alveg milli þinga, að þm. fengju að sjá þær, heldur gætu gert það, meðan á þingi stendur.“

Myndin er tekin í þing­sal Alþingis, neðri deild, árið 1918. Þing­skrif­arar sitja fyrir miðju. Sigríður Zoega / Ljós­mynda­safn Íslands.