Jörundur Ragnarsson féll ofan í hyldjúpa jökulsprungu: „Ég ætla ekki að deyja svona“

Árið 2010 féll Jörundur Ragn­ar­son, leik­ari, ofan í jök­ul­sprungu þegar hann var staddur á rjúpna­veiðum með félaga sínum, Hilmi Snæ, í Mývatns­sveit í miklum snjó: „Þetta var í ljós­skipt­unum, og ég hafði eitt­hvað mis­skilið leið­bein­ing­arnar,“ útskýrir Jörundur og greinir frá því að þeir voru staddir á svæði á Leggja­brjóti sem hann átti ekki að vera að ganga á. 

En Jörundur opnar sig um þessa háska­legu lífs­reynslu í þætti Sig­ur­laugar M. Jón­as­dóttur, Segðu mér.  

„Ég var sem sé að labba í miklum snjó og lapp­irnar eru að detta niður í svona smá holur inn á milli og maður er að hífa sig upp á hnénu. Svo ger­ist þetta í eitt skipti og ég er að hífa mig upp, á hinni löpp­inni, og þá hrynur allt undan mér. Þá var ég bara að labba ofan á svona fleka“. 

Fallið var um það bil 8-9 metrar. Jörundur lýsir því að fallið hafi ekki verið frjálst heldur hafi hann verið utan í stein­vegg allan tím­ann, sem tók af honum mesta fallið. 

Aðspurður hvort að hann hafi meitt sig í fall­inu. „Jah, bara ég fékk kúlu og braut á mér nögl og fötin rifn­uðu öll en nei brotn­aði ekki neitt. Heldur lenti ég bara á löpp­unum, skil­urðu“. Jörundur lýsir því að hann hafi lent á grjót­hnull­ungi sem hafi dottið niður í sprung­una og var um það bil meter og hálfur að breidd. Hnull­ung­ur­inn hafði skorð­ast af í sprung­unni sem ann­ars var 30 metrar að dýpt.

Lán í óláni 

Jörundur lýsir því hvernig hann hafi teygt sig í sím­ann til að kveikja ljós og kanna aðstæður eftir að hann lenti. „Þegar ég skoð­aði í kringum mig þá sá ég bara hyl­dýpi fyrir neðan mig – Ég sá ekki til botns, beggja megin við stein­inn sem ég lenti á“.

„Það er rosa mikið adrena­lín-rúss,“ útskýrir hann hugs­un­ar­ferlið í aðstæð­unum en seg­ist við­kenna að hann hefði sjálfur ímyndað sér að hann yrði í meira panikki. En að hann hafi litið upp og séð gatið þar sem hann datt í gegnum. „Já, ok ég er kom­inn í vand­ræði“. 

Án síma­sam­bands og með ekk­ert annað með­ferðis en 2 – 3 rjúpur  í tösk­unni og einn Svala leitar Jörundur allra leiða til að kom­ast upp.

Ekki var ger­legt að klifra upp sprung­una en hann lýsir því í við­tal­inu hvernig hann nær að þvinga sér upp á milli sprungu­veggj­anna. Jörundur kemst þó ekki alla leið upp en þó nógu langt til að ná síma­sam­bandi. Jörundur hringir í Hilmi Snæ félaga sinn og lýsir fyrir honum aðstæðum og biður hann um að hringja í Björg­un­ar­sveit­ina.

Hilmir Snær fer því næst að leita að Jörundi, sem að eftir á að hyggja hafi það ekki mjög gáfu­legt í ljósi aðstæðna.

Leitin

Jörundur lýsir bið­inni niðri í sprung­unni. Hvernig hann hafi svo heyrt í rödd vinar síns, sem var hafði verið í um það bil kíló­met­ers fjar­lægð frá honum þegar hann hafði náð sam­bandi við hann. 

Eftir hálf­tíma bið gat Jörundur heyrt köllin frá vini sínum og farið að kalla á hann til baka. Léttir færð­ist yfir Jörund á meðan rödd vinar hans hækk­aði og hækk­aði. En svo fjar­lægð­ist hljóðið aftur. Jörundur reynir enn að brölta upp og hringja aftur í Hilmi Snæ – sem hafði ekki heyrt í honum köllin. Þá var sím­tæki Hilmis orðið batt­er­í­is­laust. 

Vonleysið

Jörundur reynir að ná sam­bandi við Neyð­ar­lín­una en sam­bandið er lélegt og í miðjum hama­gang­inum berst Jörundi sím­tal frá barns­móður sinni og þáver­andi konu. Með blikk­andi mynd af henni og nýfæddu barni þeirra gat hann ekki hugsað sér að svara henni í þessum aðstæðum. Hann klippir ósjálfrátt  að sér hönd­inni með þeim afleið­ingum að hann glutrar sím­anum og horfir á eftir honum ofan í hyl­dýpið. Á því augna­bliki grípur hann hræðsla og von­leysi.

Eftir tvo tíma er Jörundur lurkum lam­inn, þreyttur og von­laus og liggur í hnipri á stein­hnullungnum „Ég ætla ekki að deyja svona ég ætla frekar að deyja við að reyna að kom­ast upp,“ segir Jörundur og ákveður að hrista í sig kraft. Hann ákveður að reyna að fara aðra leið sem er áhættu­samir þar sem ef hann skyldi missa fót­ana að þá myndi fallið verða ofan í hyl­dýpið. 

Jörundur nær að bjarga sér upp úr hol­unni. Í gleði­kasti öskrar hann upp yfir sig. Hann sér Hilmi Snæ úrvinda en hlaup­andi í um það bil 200 metrum frá sér. Björg­un­ar­sveitin er þá einnig mætt. Í kjöl­farið eru gerðar mæl­ingar á sprung­unni sem hafðar eru eftir í við­tal­inu.

Margoft hefur verið reynt að fá Jörund í við­tal og ræða lífs­reynsl­una en hann við­ur­kennir að atvikið hafi markað hann mikið og sð svo erfitt hafi verið fyrir hann að opna sig án þess að bresta í grát. „Ég vildi ekk­ert vera að mjólka það í fjöl­miðlum,“ útskýrir Jörundur og fannst það ein­hver óþarfa athygl­is­sýki.

Fékk áfallahjálp

Í langan tíma á eftir fylgdu Jörundi martraðir. „Í þeim var ég að detta og vita ekki hvenær ég myndi lenda,“ og lýsir hann draumunum eins hann vissi aldrei hvenær hann myndi lenda.

Í áfalla­hjálp­inni fékk Jörundur að vita að ef ein­stak­lingur kæm­ist sjálfur úr þeim eða gæti bjargað sér sjálfur að þá telj­ist áfallið minna, í sam­an­burði ef til dæmis Jörundi hefði verið bjargað af Björg­un­ar­sveit­inni og upp­lifað algjört bjarg­ar­leysi – og upp á aðra kom­inn. „Maður sigr­ast á þessu með að bjarga sér sjálfur. Ég var hepp­inn með það“.