Þorbjörn bjargaði 42 mönnum frá bráðum dauða

Aðfara­nótt 31. mars árið 1955 vann Grind­víska björg­un­ar­sveitin Þorbjörn fáheyrt afrek er hún bjarg­aði heilli áhöfn tog­ar­ans Jóns Bald­vins­sonar, alls 42 manns. Er um að ræða stærstu björgun áhafnar á vegum björg­un­ar­sveitar Slysa­varn­ar­fé­lags Íslands í sögu félags­ins. Jón Bald­vins­son hafði strandað við Reykja­nes á leið sinni vestur á Eld­eyj­ar­banka, klyfj­aður af salt­fiski. Báturinn gjör­eyði­lagð­ist en ekki einn maður beið bana.

Blaðið Fálkinn sagði svo frá strand­inu:

Togarinn Jón Bald­vins­son strandar við Reykja­nes

Aðfara­nótt fimmtu­dags­ins 31. mars strand­aði tog­ar­inn Jón Bald­vins­son við Reykja­nes og gjör­eyði­lagð­ist. Björg­un­ar­sveit slysa­varn­ar­deild­ar­innar „Þor­björns“ í Grinda­vík bjarg­aði allri áhöfn skips­ins, 42 mönnum. Með þessu er enn á ný höggvið skarð í hinn íslenska tog­ara­flota á þessum vetri, þó að svo giftu­sam­lega tæk­ist til, að mann­tjón yrði ekk­ert við skips­skaða þennan. Togarinn var að koma af Sel­vogs­banka með tals­vert af salt­fiski inn­an­borðs og ætl­aði að fara vestur á Eld­eyj­ar­banka eða vestur undir Jökul. Nokkru fyrir klukkan fjögur um nótt­ina strand­aði tog­ar­inn og sendi út neyð­ar­skeyti. Var björg­un­ar­sveit Slysa­varna­deild­ar­innar „Þor­björns“ í Grinda­vík kvödd á vett­vang, en á strand­stað­inn er 10—15 kíló­metra leið, sem víða er mjög sein­farin. Vita­vörð­ur­inn á Reykja­nesi, Sigurjón Ólafsson, hafði séð neyð­ar­blys frá skip­inu, og varð liann fyrstur á strand­stað­inn. Togarinn hafði siglt upp í brim­garð­inn undir Hrafn­kels­staða­bergi, rétt hjá litla vit­anum á Reykja­nesi, en skammt þar frá strand­aði oliu­skipið Clam, eins og mönnum er ennþá í fersku minni. Nokkru fyrir klukkan 7 um morg­un­inn var björg­un­ar­sveitin komin á strand­stað­inn, og kl. 20 mín. fyrir 9 var búið að bjarga allri áhöfn­inni í land. Skip­stjór­inn, Þórður Hjör­leifs­son, fór síð­astur frá borði. Björg­un­ar­starfið gekk mjög greið­lega og áfalla­laust, enda er sveitin skipuð vönum björg­un­ar­mönnum. Formaður hennar er Tómas Þor­valds­son, en Sigurður Þor­leifs­son er for­maður Slysa­varna­deild­ar­innar „Þor­björns“. Skip­brots­menn nutu hinnar bestu aðhlynn­ingar hjá vita­varð­ar­hjón­unum á Reykja­nesi, og þegar til Grinda­víkur kom, bauð kven­fé­lagið á staðnum öllum til hádeg­is­verðar. Að því búnu héldu skip­brots­menn­irnir til Reykja­víkur. Þegar þetta er ritað, standa sjó­próf enn yfir, svo að ekki er full­víst um orsök slyss­ins.

Jón Bald­vins­son við strand­stað

Mynd: Ómar Smári