Dauðarefsing fyrir samkynhneigð: „Stjórnvöldum í Úganda er afstaða Íslands vel kunn“

Afstaða Íslands til nýrrar lög­gjafar í Úganda er snýr að rétt­indum sam­kyn­hneigra, er yfir­völdum í Afr­íku­rík­inu fullkunn. Engar upp­lýs­ingar til um íslensk trú­fé­lög í Úganda.

Fjár­sterkir trú­ar­legir þrýsti­hópar í Banda­ríkj­unum hafa um ára­bil dælt millj­ónum doll­ara til að við­halda for­dómum gegn hinsegin sam­fé­lag­inu í fjöl­mörgum ríkjum Afríku, sér í lagi í Úganda en í sumar var dauða­refs­ingu komið á fyrir þann „glæp“ að vera sam­kyn­hneigður „af ásetn­ingi.“ Mannlíf datt í hug að senda fyr­ir­spurn á sendi­ráð Íslands í Kampala, Úganda og spyrja meðal ann­ars hvort íslensk trú­fé­lög hafi ein­hverja teng­ingu inn í stjórn­mál lands­ins.

Samkvæmt svar­inu sem Áslaug Karen Jóhanns­dóttir, sér­fræð­ingur hjá Utan­rík­is­ráðu­neyt­inu sendi hefur sendi­ráðið í Kampala engar upp­lýs­ingar um hvaða trú­fé­lög eða trú­ar­hópar sem skráð eru á Íslandi starfi í Úganda. Sendi­ráðið hefur einn­ing engar upp­lýs­ingar um hvort nokkur þeirra kunni að hafa styrkt rík­is­stjórn lands­ins. Taka skal fram að ekk­ert bendir sér­stak­lega til þess að slíkt hafi átt sér stað.

Í svari Áslaugar kemur eft­ir­far­andi einnig fram: „Rétt er að árétta í þessu sam­hengi að í stuðn­ingi utan­rík­is­ráðu­neyt­is­ins við félaga­sam­tök í þró­un­ar­sam­vinnu er áskilið að styrki megi hvorki nota til að stunda trú­boð né áróður í þágu stjórn­mála­flokka. Þá er við mat á umsóknum byggt á því að aðstoðin sé óhlut­dræg og mis­muni ekki þörfum fólks meðal ann­ars á grund­velli trú­ar­bragða eða kyn­hneigðar.“

Mannlíf spurði Áslaugu einnig hvort mót­mælum frá ráðu­neyt­inu, vegna hinna nýju laga hafi verið komið til yfir­valda í Úganda. Ekki stóð á svari:

„Ísland tekur virkan þátt í banda­lagi ríkja sem vinna saman að því að tryggja að hinsegin fólk hvar­vetna fái notið allra mann­rétt­inda (Equal Rights Coalition, ERC). Ísland tók undir sam­eig­in­legt bréf banda­lags­ins til for­seta Úganda sem sent var í byrjun apríl þar sem lýst var yfir áhyggjum vegna laga­setn­ing­ar­innar, sem grafi undan mann­rétt­indum og grund­vall­ar­frelsi allra íbúa Úganda. Ísland hefur einnig komið afstöðu Íslands hvað varðar mann­rétt­indi og rétt­indi hinsegin fólks á fram­færi við sendi­herra Úganda gagn­vart Íslandi. Þá hefur Þórdís Kolbrún Reyk­fjörð Gylfa­dóttir utan­rík­is­ráð­herra gagn­rýnt lög­gjöf­ina harð­lega, meðal ann­ars í færslu á X (þá Twitter) 30. maí sl. „I am deeply shocked and sadd­ened by the enactment of the Anti-Homos­exu­ality Act of Uganda. It is a tra­vesty that constitutes a gross violation of human rights. It is unacceptable that people are forced to live in fear because of who they love or how they express their love“.“

Þá sagði Áslaug að dag­inn eftir hafi sendi­herra Noregs í Kampala flutt ræðu fyrir hönd nor­rænu sendi­ráð­anna þar sem laga­setn­ing­unni var mót­mælt.

„Daginn eftir, 31. maí, flutti svo sendi­herra Noregs, fyrir hönd nor­rænu sendi­ráð­anna í Kampala, ræðu í sam­eig­in­legri þjóð­há­tíð­ar­mót­töku Norð­ur­landa þar sem laga­setn­ing­unni var mót­mælt. „The Nordics are ranked high on the list of prosperous countries. Inclusion of women in all aspects of the economy is a main rea­son for this. Inclusion of all citizens in the health system is another. Inclusion of all citizens – not exclusion and persecution of groups based on what they think and who they are, make sense in all aspects of build­ing strong, just and economically viable nations – as the Nordics. This is just one of many rea­sons why we do not supp­ort exclusion, persecution and undue pun­is­h­ment of the LGBT-community, as prescribed in the Anti-Homos­exu­ality Act just signed into law by HE the Pres­ident of Uganda“.“

Þá bætti Áslaug því við í lokin að í fyrra Ísland hafi beint til­mælum til stjórn­valda í Úganda um afglæpa­væða sam­kynja sam­bönd.

„Í fyrra beindi svo Ísland þeim til­mælum til stjórn­valda í Úganda þegar þau geng­ust undir alls­herj­ar­út­tekt mann­réttinda­ráðs Sam­ein­uðu þjóð­anna, að afglæpa­væða sam­kynja sam­bönd eða sam­þykk sam­kynja sam­ræði á milli ein­stak­linga (e. decriminalize sexual relations between consenting adults of the same sex). Stjórn­völdum í Úganda er því afstaða Íslands til umræddrar lög­gjafar vel kunn.“