Ólafur geðlæknir segir reiðina sterka tilfinningu: „Hluti af sorgarviðbrögðum og vanmáttarkennd“

Í nýjum pistli sínum ræðir Ólafur Þór Ævarsson reiði og gefur góð ráð hvernig er hægt að bæta reiði­stjórnun.

„Reiði er sterk mann­leg til­finn­ing sem ein­kenn­ist af andúð og mót­stöðu gegn mót­læti eða rang­indum. Reiðin getur verið gagn­leg og jafn­vel lífs­nauð­syn­leg til þess að tjá til­finn­ingar og skoð­anir eða til mót­mæla. Þá bein­ist hún að ein­hverjum eða ein­hverju, er skilj­an­leg og gefur afl til koma af stað breyt­ingu og finna lausn á vanda. En reiðin er gagns­laus eða nei­kvæð ef hún fer úr böndum, maður missir stjórn og hún bein­ist að öllum eða öðrum en eiga það skilið,“ skrifar Ólafur í pistl­inum sem birt­ist á Akureyri.net.

Í honum segir Ólafur líka að rann­sóknir sýni að óbeisluð reiði hafi ekki aðeins nei­kvæð áhrif á sam­skipti heldur einnig á and­lega, lík­am­lega og félags­lega heilsu og að óbeisluð lang­vinn reiði vinni gegn lausn­a­miðun, skyn­semi og rétt­læti.

Upplifa órétt­læti

„Sak­leys­is­legir atburðir geta trig­gerað inni­byrgða reiði vegna löngu lið­inna atburða og stundum getur reiðin orðið svo stjórn­laus og sterk að mann langar til að skaða og skemma.

Þegar þeir sem ekki hafa lært að stjórna sterkum til­finn­ingum upp­lifa órétt­læti og ósann­gjarnt mót­læti sef­ast þeir ekki og reiðin magn­ast upp. Þeir snöggreið­ast oft eða eru sífellt reiðir og þeir leita til ann­arra í sömu stöðu og úr verður óskipu­lögð sam­staða um reiði sem oft bein­ist annað en raun­hæft er. Ætt­ingjar verða reiðir lækn­inum sem ekki gat læknað sjúk­dóm barns­ins, sem er þó ólækn­andi. Þjálf­arar eru auð­velt skot­mark fyrir reiði ef illa gengu í leiknum. Sá sem eftir situr er reiður hinum látna. Rík­is­stjórnin á örugg­lega ekki skilið alla reiðipistl­ana sem skrif­aðir eru Facebook. Og stundum er maður ein­fald­lega reiður sjálfum sér. Þannig er reiði hluti af sorg­ar­við­brögðum og van­mátt­ar­kennd,“ heldur geð­lækn­ir­inn áfram.

Þá segir hann að reiði fólks í sam­fé­lag­inu geti verið smit­andi þegar á móti blæs og und­ir­tónn reiði trufli ham­ingju og ýti undir ofbeldi. Þá tekur hann fram að fíkni­efna­neysla hafi nei­kvæð áhrif á reiði­stjórn.

Í lokin gefur hann svo les­endum tíu ráð til að takast á við reiði og er hægt að lesa þau hér fyrir neðan.

1. Hugsaðu áður en þú talar.
2. Þegar þú hefur róað þig, segðu þá skoðun þína.
3. Æfðu þig í reiði­stjórn með hreyf­ingu og slökun eða bæn.
4. Taktu dag­hvild (e. Timeout)
5. Finndu lausnir í stað þess að gagn­rýna allt og alla.
6. Hafðu yfir­lýs­ingar í 1. per­sónu. Segðu t.d. : Ég verð fyrir von­brigðum þegar þú setur ekki í upp­þvotta­vél­ina í stað þess að öskra: Þú gerir aldrei neitt á heim­il­inu.
7. Fyr­ir­gefn­ing er betri en lang­rækni.
8. Snúðu þessu upp í grín til að minnka dra­mað.
9. Æfðu slökun og finndu betri aðferðir til að hvíl­ast og end­ur­næra þig.
10, Merki um að maður ætti að leita sér aðstoða