Bandaríska þingið samþykkti frumvarp um refsiaðgerðir gegn þeim sem aðstoða Alþjóðlega sakamáladómstólinn í Haag (ICC), vegna handtökuskipunar dómstólsins á hendur ísraelskra ráðamanna.
Með lögunum eru Bandaríkin að svara ákvörðun Alþjóðlega sakamáladómstólsins um að fara fram á handtökuskipun á hendur Netanyahu vegna stríðs Ísraels á Gaza.
Fulltrúadeild Bandaríkjanna hefur greitt atkvæði með frumvarpi um refsiaðgerðir gegn þeim sem aðstoða ICC, í hefndarskyni fyrir handtökuskipanir dómstólsins á hendur Benjamin Netanyahu, forsætisráðherra Ísraels, og fyrrverandi varnarmálaráðherra landsins, Yoav Gallant, vegna stríðsglæpa þeirra á Gaza og á Vesturbakkanum.
Löggjafarmenn í neðri deild bandaríska þingsins samþykktu frumvarpið í gær með yfirgnæfandi meirihluta, en 243 sögðu já en 140 sögðu nei, en samþykktin er til marks um mikinn stuðning Bandaríkjamanna við Ísrael.
Fjörutíu og fimm demókratar gengu til liðs við 198 repúblikana til að styðja frumvarpið. Engir repúblikanar greiddu atkvæði gegn því. Frumvarpið fer nú til öldungadeildarinnar þar sem meirihluti repúblikanaflokksins sór embættiseið fyrr í þessum mánuði.
Lögin leggja til refsiaðgerðir fyrir hvern þann útlending sem aðstoðar ICC í tilraunum þess til að rannsaka, kyrrsetja eða lögsækja bandarískan ríkisborgara eða ríkisborgara bandamannalands sem viðurkennir ekki vald dómstólsins.
Hvorki Bandaríkin né Ísrael eru aðilar að Rómarsamþykktinni, sem stofnaði ICC.
Viðurlögin myndu fela í sér frystingu eigna, svo og synjun á vegabréfsáritunum til útlendinga sem leggja efnislega eða fjárhagslega þátt í viðleitni dómstólsins.
„Bandaríkin eru að samþykkja þessi lög vegna þess að kengúrudómstóll er að reyna að handtaka forsætisráðherra hins mikla bandamanns okkar, Ísraels,“ sagði fulltrúinn Brian Mast, formaður utanríkismálanefndar repúblikana, í ræðu fyrir atkvæðagreiðsluna í gær.
Atkvæðagreiðslan, sem er ein sú fyrsta frá því að nýja þingið var sett í síðustu viku, undirstrikaði mikinn stuðning meðal komandi forseta Bandaríkjanna, Donalds Trumps við ríkisstjórn Ísraels, þrátt fyrir yfirstandandi stríð á Gaza.
Meira en 46.000 Palestínumenn hafa verið drepnir síðan stríðið hófst í október 2023, margir þeirra konur og börn. Sérfræðingar Sameinuðu þjóðanna hafa fordæmt aðferðir Ísraels á Gaza sem „samræmast einkennum þjóðarmorðs“. Það varð til þess að saksóknarar ICC gaf út handtökuskipanir á hendur Netanyahu og Gallant í maí síðastliðnum.
Til að bregðast við því hótuðu bandarískir löggjafar hefndum gegn ICC. Í bréfi sem Joe Biden, fráfarandi Bandaríkjaforseti, fékk sent til sín í maí, hvöttu tugir mannréttindahópa hann til að hafna kröfum um refsiaðgerðir.
„Að bregðast við þessu ákalli myndi skaða hagsmuni allra fórnarlamba á heimsvísu og getu bandarískra stjórnvalda til að berjast fyrir mannréttindum og réttlætismálum verulega,“ skrifuðu hóparnir á þeim tíma.
Annar hópur mannréttindasamtaka sendi út annað bréf fyrir atkvæðagreiðsluna í gær, þar sem hópurinn fordæmdi frumvarp fulltrúadeildarinnar sem árás á „óháðan dómsstól“.
Að refsa dómstólnum, skrifuðu þeir, mun „stefna getu örvæntingarfullra fórnarlamba í öllum rannsóknum dómstólsins til að fá aðgang að réttlæti, í voða, veikja trúverðugleika refsiaðgerða í öðrum samhengjum og setja Bandaríkin á skjön við nánustu bandamenn sína“.
Í bréfinu var varað við því að það að setja „frystingu eigna og aðgangstakmarkanir“ á bandamenn ICC myndi leiða til þess að fólk áliti að Bandaríkin „standi með refsileysi fram yfir réttlæti“.
Engu að síður hefur öldungadeild Bandaríkjaþings, undir stjórn John Thune, leiðtoga meirihluta, lofað skjótri umfjöllun um frumvarpið svo Trump geti undirritað það í lög eftir að hann tekur við embætti 20. janúar.
Á fyrsta kjörtímabili sínu í embætti, refsaði Trump háttsettum leiðtogum ICC vegna rannsókna dómstólsins á bandarískum glæpum í Afganistan og glæpum Ísraela á hernumdum palestínskum svæðum. Biden forseti aflétti síðar þessum refsiaðgerðum.
ICC, með aðsetur í Haag, er dómstóll sem getur sótt til saka einstaklinga fyrir stríðsglæpi, glæpi gegn mannkyni, þjóðarmorð og ofbeldisglæpi.
Ríki Palestínu hefur verið aðili að dómstólnum síðan 2015 og dómstóllinn tilkynnti fyrst um rannsókn á glæpum sem framdir voru þar af bæði ísraelskum og embættismönnum Hamas árið 2019.
Þó Ísrael sé ekki aðili að ICC hefur dómstóllinn lögsögu yfir glæpum sem framdir eru á yfirráðasvæði aðildarríkis, óháð þjóðerni þeirra sem fremja þá.
Bandaríkin hafa stundum stutt dómstólinn, til dæmis þegar æðsti saksóknari ICC fór fram á handtökuskipun á hendur Vladimír Pútín Rússlandsforseta vegna meintra stríðsglæpa í Úkraínu. Rússland, eins og Ísrael og Bandaríkin, á ekki aðild að dómstólnum.
Karim Khan, saksóknarinn sem gaf út handtökuskipunina gegn Netanyahu og Gallant, hefur sagt að ákvörðun hans sé í samræmi við nálgun dómstólsins í öllum málum hans og hann gaf til kynna að handtökuskipanirnar gætu komið í veg fyrir áframhaldandi glæpi.
Athugasemdir