Pútín segir úkraínskum hermönnum í Kúrsk að „gefast upp“

Forseti Rúss­lands, Vladimír Pútín, hvetur úkra­ínska her­menn í rúss­neska Kúrsk-hér­að­inu til að „gef­ast upp“, á meðan Volody­myr Zelensky, for­seti Úkraínu, sakar hann um að spilla fyrir vopna­hlé­svið­ræðum.

Donald Trump, for­seti Banda­ríkj­anna, bað Pútín ein­dregið um að hlífa lífum úkra­ínsku her­mann­anna og sagði sendi­full­trúa sinn hafa átt „góðar og árang­urs­ríkar“ við­ræður við Rússa um fyr­ir­hugað 30 daga vopna­hlé.

Rússar hafa síð­ustu vik­una sótt hratt fram í vest­ur­hluta Kúrsk-hér­aðs og end­ur­heimt stór svæði sem Úkraína náði á sitt vald í óvæntri inn­rás í ágúst síð­ast­liðnum.

Tap í Kúrsk væri mikið áfall fyrir Úkraínu, sem hafði ætlað sér að nýta yfir­ráð sín þar til betri samn­ings­stöðu í frið­ar­við­ræðum um stríðið, sem staðið hefur í þrjú ár.

„Við tökum ákall Trump for­seta til greina,“ sagði Pútín í sjón­varpi í Rúss­landi.

„Ef þeir leggja niður vopn og gef­ast upp verður þeim tryggt líf og virðu­leg með­ferð,“ bætti hann við.

Trump sagði að „þús­undir“ úkra­ínskra her­manna væru „gjör­sam­lega umkringdar af rúss­neska hernum og í mjög slæmri og við­kvæmri stöðu“.

„Gríðarleg fjöldamorð“

„Ég hef ein­dregið farið fram á við Pútín for­seta að þyrma lífum þeirra. Þetta hefði orðið af
fjöldamorði sem ekki hefði sést frá seinni heims­styrj­öld­inni,“ sagði Trump.

Úkra­ínska her­stjórnin hafn­aði þessum full­yrð­ingum. „Það er engin hætta á að her­deildir okkar verði umkringdar,“ sagði í færslu á sam­fé­lags­miðlum frá yfir­her­stjórn Úkraínu.

Zelensky gaf raun­særri lýs­ingu á stöð­unni í sam­tali við frétta­menn í Kænu­garði. „Ástandið í Kúrsk-hér­aði er aug­ljós­lega mjög erfitt,“ sagði hann, en bætti við að hern­að­ar­að­gerðin hefði enn mikla þýð­ingu.

Hann sagði að Rússar hefðu neyðst til að færa her­lið frá öðrum svæðum víg­lín­unnar, sem létti álagið á úkra­ínskum her­mönnum sem berj­ast við að halda stjórn á aust­ur­hluta borg­ar­innar Pokrovsk, sem er mik­il­væg fyrir flutn­ings­leiðir.

Nýjustu yfir­lýs­ingar Trumps komu eftir fund sendi­full­trúa hans, Steve Witkoff, með Pútín um til­lögu um 30 daga vopna­hlé­s­til­lögu Banda­ríkj­anna og Úkraínu.

„Við áttum mjög góðar og árang­urs­ríkar við­ræður við Vladimír Pútín for­seta Rúss­lands í gær, og það eru góðar líkur á að þetta hræði­lega og blóð­uga stríð gæti loks­ins endað,“ skrif­aði Trump á Truth Social.

Úkraína að missa tökin

Pútín sagði á fimmtu­dag að hann hefði „alvar­legar athuga­semdir“ varð­andi til­lög­una og að þróun mála í Kúrsk myndi hafa áhrif á næstu skref í átt að vopna­hléi.

Zelensky sak­aði rúss­neska for­set­ann um að reyna að grafa undan vopna­hlé­s­til­lög­unni.

„Hann gerir nú allt sem hann getur til að spilla diplóma­tí­unni með því að setja fram óeðli­lega erf­iðar og óásætt­an­legar kröfur frá byrjun, jafn­vel áður en vopna­hlé kemur til umræðu,“ skrif­aði Zelensky á X.

Kreml sagði á föstu­dag að þar á bæ ríkti „var­kár bjart­sýni“ um að sam­komu­lag gæti náðst, en að Trump og Pútín þyrftu að ræða beint saman áður en við­ræður gætu þró­ast áfram.

Örygg­is­ráð­gjafi Banda­ríkj­anna, Mike Waltz, sagði í við­tali við Fox News að Banda­ríkin væru sömu­leiðis hæfi­lega bjart­sýn eftir heim­sókn Witkoff.

Utan­rík­is­ráð­herra Banda­ríkj­anna, Marco Rubio, sagði á fundi G7 ríkj­anna í Kanada að báðir aðilar þyrftu að gera „til­slak­anir“.

Utan­rík­is­ráð­herrar G7-ríkj­anna vör­uðu Rússland við frek­ari refsi­að­gerðum ef það sam­þykkti ekki vopna­hlé „á jafn­rétt­is­grund­velli“, en þær refsi­að­gerðir gætu falið í sér „verð­þak á olíu, við­bót­ar­stuðn­ing við Úkraínu og önnur úrræði“.

Frakk­land og Þýska­land sök­uðu Rússland um að hindra vopna­hlé, og stuðn­ingur við Úkraínu átti að verða til umræðu í mynd­fundi Evr­ópu­leið­toga með Zelensky á laug­ar­dag.

For­sæt­is­ráð­herra Bret­lands, Keir Starmer, sagði á föstu­dag að „algjört til­lits­leysi“ Rússa við vopna­hlé­s­til­lögu Trump sýndi að Pútín hefði engan raun­veru­legan áhuga á friði.

Diplómat­ískir heim­ild­ar­menn sögðu að utan­rík­is­mála­stjóri ESB, Kaja Kallas, myndi leggja til að sam­bandið sendi allt að 40 millj­arða evra í aukna hern­að­ar­að­stoð til Úkraínu.

Úkraína hafði von­ast til að nota yfir­ráð sín í Kúrsk sem vog­ar­afl í við­ræðum við Rússa og var að íhuga mögu­leg landa­skipti við Moskvu. Rússland hefur haft yfir­ráð yfir um fimmt­ungi Úkraínu síðan það inn­lim­aði Krím­skaga árið 2014 og hóf hern­að­ar­að­gerðir í febr­úar 2022.