Hungursneyð opinberlega staðfest á Gaza

Hung­ursneyð hefur nú form­lega verið stað­fest á Gaza. Börn eru meðal hund­ruða þeirra sem þegar hafa lát­ist af völdum vannær­ingar í rústum svæð­is­ins eftir nær tveggja ára linnu­lausar loft­árásir og hern­að­ar­að­gerðir Ísraels.

Sam­eig­in­lega mat­væla­ör­ygg­is­matið (IPC), sem starfar með stuðn­ingi Sam­ein­uðu þjóð­anna, til­kynnti í dag að hung­ursneyð ríkti í borg­inni Gaza og var­aði við að hún muni breið­ast suður á bóg­inn. Þetta er aðeins í fimmta skipti sem IPC hefur gefið slíka yfir­lýs­ingu, áður um Sómalíu 2011, Suður-Súdan 2017 og 2020, og Súdan árið 2024.

Í yfir­lýs­ingu IPC segir:

„Frá og með 15. ágúst 2025 er stað­fest, með nægum gögnum, að hung­ursneyð (IPC stig 5) ríki á Gaza-hér­aði. Eftir 22 mán­aða linnu­laust stríð búa yfir hálf milljón manna við skelfi­legar aðstæður, ein­kenndar af svelt­andi fólki, örbirgð og dauða. 1,07 millj­ónir manna (54%) eru í neyð (IPC stig 4) og 396 þús­und (20%) í alvar­legri krísu (stig 3).“

Þá segir að frá miðjum ágúst til loka sept­em­ber 2025 muni ástandið enn versna. Hung­ursneyðin muni ná til Deir al-Balah og Khan Younis, þar sem um þriðj­ungur íbúa (641 þús­und manns) muni búa við „hörmu­legar aðstæður“ (stig 5).

Þar að auki er búist við því að vannær­ing barna haldi áfram að versna hratt. Fram til júní 2026 er áætlað að að minnsta kosti 132 þús­und börn undir fimm ára aldri muni þjást af bráðri vannær­ingu, tvö­falt fleiri en spáð var í maí. Þar af eru yfir 41 þús­und börn talin í lífs­hættu vegna alvar­legrar vannær­ingar.

Á sama tíma bendir IPC á að ástandið á Norður-Gaza sé talið jafn alvar­legt, eða verra, en í borg­inni Gaza, en skortur á aðgengi­legum gögnum geri form­lega stað­fest­ingu ómögu­lega.

Ísrael hafnar nið­ur­stöðum

Ísra­elska her­stofn­unin COGAT, sem fer með flutn­ing aðstoðar inn á svæðið, hafn­aði skýrslu IPC og kall­aði hana „ranga og hlut­dræga“. For­sæt­is­ráð­herr­ann Benjamin Net­anyahu hefur einnig sagt að engin hung­ursneyð ríki á Gaza og kallað fregnir um sult „lygar“ frá Hamas.

Mann­úð­ar­sam­tök for­dæma

Taahra Ghazi, fram­kvæmda­stjóri ActionAid UK, sagði:

„Það að hung­ursneyð hafi nú verið form­lega stað­fest í fyrsta sinn á Gaza, þrátt fyrir end­ur­teknar við­var­anir og að það hefði verið fylli­lega hægt að koma í veg fyrir hana, er djúp skömm fyrir sam­eig­in­lega mannúð okkar. Þetta er full­kom­lega til­búin hung­ursneyð og bein afleið­ing af vís­vit­andi hindrun Ísraels á flutn­ingi mat­væla, vatns og mann­úð­ar­að­stoðar, sem brýtur í bága við alþjóð­leg lög.“

Hún bætti við að hungur hefði verið notað sem „vopn í stríði“ og nú sæj­ust skelfi­legar afleið­ingar þess: mæður væru of vannærðar til að geta gefið börnum sínum brjóst og fjöl­skyldur væru á helj­ar­þröm.

Átök halda áfram

Samtímis hafa yfir­völd í Ísrael boðað auk­inn hernað í borg­inni Gaza. Varn­ar­mála­ráð­herr­ann Israel Katz hót­aði að borgin yrði „lögð í rúst“ nema Hamas féllist á skil­yrði Ísraels um vopna­hlé, sem eru lausn allra gísla og afvopnun Hamas. Hamas hafnar því nema í tengslum við stofnun sjálf­stæðs palest­ínsks ríkis.

Vitn­is­burður frá Gaza

Starfs­fólk ActionAid á svæð­inu lýsir skelfi­legri stöðu. Faten, verk­efna­stjóri hjá WEFAQ, segir:

„Á tveimur mán­uðum hef ég misst 20 kíló. Börnin mín eru vannærð og veik. Við höfum ekki fengið heila mál­tíð í þrjá daga. Ég er örmagna og hrædd um að börnin mín veik­ist enn frekar. Ég græt dag­lega. Þetta er í fyrsta sinn í lífi mínu sem ég óska þess að ég ætti ekki börn, því það er óbæri­legt að horfa á þau visna svona.“

Dr. Ra’ed Al-Baba, sem starfar á Al Awda sjúkra­hús­inu, segir að mæður neyð­ist til að nota bauna­vatn og jurta­seyði í stað unga­barna­mjólkur, með lífs­hættu­legum afleið­ingum: maga­kveisu, eitrun, alvar­legu blóð­leysi og jafn­vel lömun. „Þetta er ekki líf, þetta er hæg­fara dauði,“ sagði hann.