Gæti tekið áratugi að vinna upp biðlista að óbreyttu

Komið er á dag­inn að full­trúar óhagn­að­ar­drif­inna leigu­fé­laga ætla sér að leggja fram til­lögur er miða að breyt­ingum á fjár­mögnun íbúða innan almenna kerf­is­ins. Segja full­trú­arnir að eft­ir­spurn eftir íbúðum sé svo mikil að það gæti tekið ára­tugi að vinna upp biðlista að óbreyttu.

Hátt vaxta­stig og fjár­mögn­un­ar­kostn­aður gerir rekstur óhagn­að­ar­drif­inna leigu­fé­laga erf­iðan og bygg­ing­ar­hæfar lóðir vantar til að tryggja áfram­hald­andi upp­bygg­ingu íbúða fyrir tekju- og eigna­minni heim­ili.

Í síð­ustu viku hitt­ust full­trúar óhagn­að­ar­drif­inna hús­næð­is­fé­laga ásamt HMS (Húsnæðis- og mann­virkja­stofnun) á sam­ráðs­vett­vangi sem mynd­aður var til að efla upp­bygg­ingu íbúða með við­ráð­an­legum hús­næð­is­kostn­aði.

Vett­vang­ur­inn var stofn­aður í kjöl­far ramma­samn­ings ríkis og sveit­ar­fé­laga og hefur reynst vel sem form­legur vett­vangur sam­ráðs milli félag­anna og stjórn­valda.

Á fund­inum var fjallað um stöðu verk­efna er félögin vinna að og líka var fjallað um helstu hindr­anir í vegi áfram­hald­andi upp­bygg­ingar; Þar var meðal ann­ars bent á að hátt vaxta­stig og óhag­stæð fjár­mögn­un­ar­skil­yrði geri ný verk­efni áfram erfið; nýjar íbúðir séu víða ekki sjálf­bærar án nið­ur­greiðslu félag­anna og það verði til þess að íhuga þurfi vand­lega hvort raun­veru­lega sé hægt að fara af stað með næstu upp­bygg­ing­ar­verk­efni.

Kemur fram að slípa þurfi til stuðn­ings­kerfi hins opin­bera; með meiri sveigj­an­leika í veit­ingu stofn­fram­laga svo hægt sé að nýta það fjár­magn með mark­viss­ari og betri hætti.

Full­trúar óhagn­að­ar­drif­inna leigu­fé­laga telja að það þyrfti að hækka stofn­fram­lög sem og við­bót­ar­fram­lög til íbúða er sér­stak­lega eru ætl­aðar fötl­uðu fólki og leita leiða til þess að bjóða lang­tíma­lán með lægri vöxtum heldur en bjóð­ast félög­unum nú.

Minnst er á að skortur sé á bygg­ing­ar­hæfum lóðum þrátt fyrir fögur fyr­ir­heit; jákvæðar und­ir­tektir sveit­ar­fé­laga hafi lítið raun­gerst að und­an­förnu en afar mikil eft­ir­spurn er eftir íbúðum hjá öllum félög­unum; hafa biðlistar lengst veru­lega mikið síð­ustu ár, sem getur mögu­lega tekið fleiri ára­tugi að vinna upp miðað við núver­andi fram­gang.

Fært er í tal að ferlar hjá sveit­ar­fé­lögum og bygg­ing­ar­full­trúum geti verið tíma­frekir og afgreiðsla erinda dreg­ist um of. Tafir við gerð lóða­leigu­samn­inga og í afgreiðslu bygg­ing­ar­leyf­is­um­sókna ásamt íþyngj­andi reglu­verki, með kröfu­harðri bygg­inga­reglu­gerð, eykur á kostnað upp­bygg­ing­ar­verk­efna og það veldur hærra leigu­verði en ann­ars væri hægt að bjóða.

Full­trúar óhagn­að­ar­drif­inna leigu­fé­laga segja að „þrátt fyrir yfir­lýst mark­mið um ein­földun reglu­verks hefur lítið sést til slíkra umbóta í fram­kvæmd.“

Einnig er nefnt að „slökkvi­liðið“ hefur „í auknum mæli sett fram kröfur um bruna­varnir sem í ein­hverjum til­fellum eru taldar ganga lengra en kveðið er á um í bygg­inga­reglu­gerð.“

Að sam­starfs­vett­vangnum koma ásamt HMS; Leigu­fé­lagið Bríet, Brák íbúða­fé­lag, Bjarg íbúða­fé­lag, Bygg­inga­fé­lag náms­manna, Félags­stofnun stúd­enta, Félags­bú­staðir, Búseti, Lands­sam­tökin Þroska­hjálp og Brynja leigu­fé­lag og mun hóp­ur­inn á næst­unni leggja fram til­lögur um breyt­ingar á fjár­mögnun og reglu­verki sem snýr að almennum íbúðum, til að tryggja að leigu­verð standi undir mark­miðum almennra íbúða um að það fari ekki umfram fjórð­ung tekna tekju­lægri leigj­enda.