Indverski rithöfundurinn Arundhati Roy hefur ákveðið að draga sig út úr kvikmyndahátíðinni Berlinale eftir að formaður dómnefndar hátíðarinnar lét hafa eftir sér að kvikmyndagerðarmenn ættu að halda sig utan stjórnmála.
Hátíðin hófst með óvenjulegum hætti á fimmtudag þegar dómnefnd keppnishlutans, undir forystu þýska kvikmyndagerðarmannsins Wim Wenders, var spurð út í stríðið á Gaza. Aðspurður hvort kvikmyndir gætu haft áhrif á pólitískar breytingar sagði Wenders að „kvikmyndir geti breytt heiminum“, en bætti við að það væri „ekki á pólitískan hátt“.
Hann hélt því jafnframt fram að kvikmyndagerðarmenn „yrðu að halda sig utan stjórnmála, því ef við gerum kvikmyndir sem eru markvisst pólitískar, þá stígum við inn á svið stjórnmálanna“. Að hans mati væri hlutverk listamanna að vera mótvægi við stjórnmál, ekki hluti af þeim: „Við eigum að vinna verk fólksins, ekki verk stjórnmálamanna.“
Í yfirlýsingu á föstudag, þar sem hún tilkynnti brotthvarf sitt frá hátíðinni, sagði Roy ummælin „óverjandi“ og lýsti áhyggjum af því að þau hefðu borist til „milljóna manna um allan heim“. Hún hafði ætlað að vera viðstödd sýningu á endurútgáfu kvikmyndar sinnar frá árinu 1989, In Which Annie Gives It Those Ones, sem átti að vera sýnd í Classics-hluta hátíðarinnar.
Roy, sem hlaut Booker-verðlaunin fyrir skáldsögu sína The God of Small Things, sagði að það væri „sláandi“ að heyra fullyrðingar um að list ætti ekki að vera pólitísk. Hún sagði slíka afstöðu vera leið til að þagga niður umræðu um „glæp gegn mannkyninu“ á sama tíma og hann ætti sér stað. Að hennar mati ættu listamenn, rithöfundar og kvikmyndagerðarmenn einmitt að gera allt sem í þeirra valdi stendur til að stöðva slíkt.
Hún bætti við að þrátt fyrir að hafa orðið fyrir miklum vonbrigðum með afstöðu þýskra stjórnvalda og menningarstofnana til Palestínu, hefði hún jafnan fundið fyrir pólitískri samstöðu þegar hún hefði rætt skoðanir sínar um það sem hún kallar þjóðarmorð á Gaza við þýska áheyrendur.
Wenders er í ár forseti dómnefndar Berlinale, sem skipuð er meðal annars bandaríska leikstjóranum Reinaldo Marcus Green, japanska kvikmyndagerðarmanninum Hikari, nepalska leikstjóranum Min Bahadur Bham, suður-kóreska leikaranum Bae Doona, indverska leikstjóranum og framleiðandanum Shivendra Singh Dungarpur og pólska framleiðendanum Ewu Puszczyńsku, sem framleiddi Óskarsverðlaunamyndina The Zone of Interest um fjölskyldulíf yfirmanns útrýmingarbúðarinnar Auschwitz.
Dómnefndin var einnig spurð um stuðning Þýskalands, sem fjármagni stóran hluta hátíðarinnar, við Ísrael. Puszczyńska sagði spurninguna „flókna“ og „að einhverju leyti ósanngjarna“ og bætti við að kvikmyndagerðarmenn gætu ekki borið ábyrgð á því hvaða pólitískar afleiðingar áhorfendur dragi af verkum þeirra. Hún benti jafnframt á að víða í heiminum ættu sér stað stríð þar sem þjóðarmorð væru framin án þess að þau fengju sambærilega athygli.
Roy, sem nýverið var á listanum fyrir Women’s Prize for Non-Fiction fyrir endurminningabók sína Mother Mary Comes to Me, ítrekaði þó afstöðu sína og sagði að það sem hefði gerst, og væri enn að gerast, á Gaza væri „þjóðarmorð gegn palestínsku þjóðinni af hálfu ísraelska ríkisins“. Hún sagði jafnframt að stjórnvöld í Bandaríkjunum og Þýskalandi, ásamt fleiri Evrópuríkjum, bæru ábyrgð með stuðningi sínum og fjármögnun. „Ef fremstu kvikmyndagerðarmenn og listamenn samtímans geta ekki staðið upp og sagt þetta upphátt, ættu þeir að vita að sagan mun dæma þá,“ sagði hún og bætti við að hún væri „slegin og misboðið“.
Að lokum rifjaði Roy upp tengsl sín við kvikmyndina sem átti að vera sýnd á Berlinale og sagði að það hefði verið „eitthvað ljúft og fallegt“ við að sjá hana aftur í dagsljósinu. Hún lýsti myndinni sem „léttum og hnyttnum verkum“ sem hún hefði skrifað fyrir 38 árum.
Athugasemdir