Mojtaba Khamenei er sagður fremstur í röðinni til að taka við af föður sínum, fyrrverandi æðsta leiðtoga Írans, sem lést í sameiginlegri loftárás bandaríska og ísraelska hersins.
Helstu áhrifamenn í Íran hafa sameinast um stuðning við Mojtaba Khamenei, næstelsta son hins látna æðstaklerks, og undirbúa nú að útnefna hann sem næsta æðsta leiðtoga landsins.
Mojtaba var valinn helsti frambjóðandinn eftir fundi 88 háttsettra klerka sem hafa áhrif á framtíð Írans. Ákvörðunin var tekin undir vaxandi þrýstingi frá Íslamska byltingarvarðliðinu.
Samkvæmt stjórnarskrá Írans eru það klerkarnir sem velja æðsta leiðtogann. Þetta er í annað sinn sem slík kosning fer fram bak við luktar dyr og í fyrsta sinn síðan árið 1989 þegar Ali Khamenei var valinn í embættið. Hann lést í loftárás Bandaríkjanna og Ísraels á laugardag eins og áður segir.
Fundirnir voru haldnir á netinu eftir að Ísrael og Bandaríkin hófu loftárásir víða um Íran. Mojtaba Khamenei, sem er 56 ára, er harðlínusinnaður íhaldssinni með tengsl við byltingarvarðliðið og hefur jafnan haldið sig utan sviðsljóssins og starfað á bak við tjöldin.
Hann hefur aldrei gegnt opinberu embætti, sem gæti talist veikleiki í baráttu hans um að verða næsti æðstiklerkur. Hins vegar gæti val hans einnig verið túlkað sem merki um að stjórnin hyggist ekki breyta stefnu sinni og muni halda áfram harðri afstöðu gagnvart Washington.
Ef Mojtaba yrði valinn, þyrfti einnig að gefa Írönum einhverjar skýringar. Khamenei heitinn hafði sagt að hann væri andvígur erfðastjórn þar sem hún væri of lík konungsveldi og mætti líta á hana sem svipaða stjórnartíð Íranskeisara.
Miðausturlandastofnunin (Middle East Institute) sagði árið 2022 að „engin vafi væri á því að Mojtaba vilji verða æðsti leiðtogi“, en að hann stæði einnig frammi fyrir ýmsum áskorunum. Stofnunin benti á að hugmyndin um að embættið erfist innan fjölskyldu stríði einnig gegn hefð sjía-íslam, þar sem ættartengsl við slíkt hlutverk séu eingöngu bundin við hina tólf guðlega skipuðu sjía-imama.
Stofnunin sagði jafnframt að ef slíkt yrði reynt gæti það vakið mikla óánægju meðal trúfræðiskóla sjía og ákveðinna hópa innan stjórnmálaelítu Írans.
Bandaríkjaforseti Donald Trump sagði áður að stjórnin í Íran ætti fáa mögulega arftaka þar sem margir helstu leiðtogarnir hefðu fallið í árásunum. Hann bætti við: „Versta sviðsmyndin væri að einhver taki við sem er jafn slæmur og sá fyrri. Við viljum ekki að það gerist.“
Trump sagði einnig að hann vildi helst að „einhver innan úr stjórnkerfi Írans“ tæki við völdum þegar sprengjuárásirnar hófust.
Athugasemdir