Lífræn efni fundin á Mars

Geim­fara­stofn­unin NASA hefur greint frá því að könn­un­ar­tækið Curiosity rover hafi fundið líf­ræn sam­einda­sam­bönd á Mars, þar á meðal efni sem talin eru vera bygg­ing­ar­ein­ingar lífs á jörð­inni.

Af sjö sam­eindum sem greindust í þorn­uðu stöðu­vatni nærri mið­baug plánet­unnar höfðu fimm þeirra aldrei áður fund­ist á Mars. Þrátt fyrir það geta vís­inda­menn ekki stað­fest hvort efnin teng­ist fornu lífi á plánet­unni, hafi borist með loft­steinum eða mynd­ast við jarð­fræði­leg ferli.

Geta verið 3,5 milljarða ára gömul

Pró­fessor Amy Williams, sem stýrði rann­sókn­inni, segir nið­ur­stöð­urnar mjög áhuga­verðar:

„Við teljum að við séum að horfa á líf­rænt efni sem hefur varð­veist á Mars í 3,5 millj­arða ára. Er þetta líf? Við getum ekki sagt það út frá þessum gögnum.“

Nið­ur­stöð­urnar benda þó til þess að ef örveru­líf hafi ein­hvern tíma þrif­ist á Mars ættu efna­fræði­leg ummerki þess enn að finn­ast þar.

Könn­un­ar­tækið hefur rann­sakað Gale Crater og fjallið Mount Sharp frá árinu 2012. Aðstæður á yfir­borði Mars eru í dag afar harðar, með hita­stig undir -100°C á næt­urnar og mikla geislun vegna skorts á loft­hjúpi.

Í fjar­lægri for­tíð var staðan hins vegar önnur.

Pró­fess­or­inn Andrew Coates segir:

„Þar voru öll skil­yrði til staðar fyrir líf þegar líf var að mynd­ast á jörð­inni. Það er engin aug­ljós ástæða fyrir því að líf hefði ekki getað mynd­ast á Mars líka.“

Flóknari efni en áður var talið

Lengst af töldu vís­inda­menn að sterkt geislaum­hverfi hefði eytt öllum slíkum efnum. Nýju nið­ur­stöð­urnar benda hins vegar til ann­ars.

„Það er mjög spenn­andi að sjá að stór og flókin efni geta varð­veist undir yfir­borð­inu,“ segir Williams.

Meðal efna sem fund­ust er benzóþíófen, sem oft berst með loft­steinum, auk vís­bend­inga um köfn­un­ar­efn­is­ríkt líf­rænt efni sem lík­ist for­stigum DNA.

Williams leggur þó áherslu á að langt sé í að sanna líf:

„Það eru mörg skref frá því sem við fundum yfir í DNA. Þetta eru bygg­ing­ar­ein­ingar – ekki sjálft lífið. Slík efni geta líka mynd­ast með jarð­fræði­legum ferlum.“

Fleiri rannsóknir framundan

Nið­ur­stöð­urnar vekja vonir um að vænt­an­legt verk­efni European Space Agency, Rosalind Franklin-leið­ang­ur­inn, sem á að fara af stað árið 2028, geti varpað skýr­ara ljósi á upp­runa þess­ara efna.

Það tæki mun bora allt að tveggja metra niður í yfir­borð Mars og fram­kvæma ítar­legri grein­ingar.

Rann­sóknin var birt í vís­inda­rit­inu Nature Communications.