„Töskubeltin í Keflavík ákváðu að taka sér smá sunnudagsmorgunblund, og satt best að segja myndi þetta valda algjöru tilfinningalegu hruni á hvaða öðrum flugvelli sem er. En hérna? Þetta er Ísland. Allir yppa bara öxlum, draga andann og treysta því að alheimurinn leysi málin. Það er hreinasta skemmtun að fylgjast með viðbrögðum fólks af ólíkum þjóðernum: Þessir reyndu ferðalangar taka djúpa jógaandardrætti, þeir sem eru að panikka æfa sprettinn að hliðinu, og Íslendingarnir geisla af „þetta reddast“ viðhorfi eins og um þjóðlegan ofurkraft sé að ræða. Glundroði? Ekki í dag. Bara afslöppuð stemning, syfjuð töskubelti og meistaranámskeið í að halda rónni. Þeir munu meira að segja seinka fluginu til að tryggja að við komumst öll um borð. Heathrow, ertu að hlusta!“
Svona hljóðar pistill í opinberri færslu grínistans John Ryan sem átti leið um Keflavíkurflugvöll.
Þessi lýsing hittir beint í mark á því sem er alþjóðlega þekkt sem kjarninn í íslenskri þjóðarsál.
Erlendir ferðalangar, rithöfundar og fjölmiðlar hafa reglulega tekið eftir þessu og skrifað um það. Hér eru helstu ástæður þess hvaðan þetta kemur:
Óopinber þjóðarslagorð: „Þetta reddast“
Erlendir miðlar, líkt og BBC Travel, hafa fjallað sérstaklega um hugtakið „Þetta reddast“ sem sérstaka lífspeki Íslendinga. Lýst er hvernig Íslendingar mæta ófyrirséðum vandamálum, hvort sem það eru seinkanir á flugi, óveður eða eldgos, með ákveðinni „jákvæðri lagni“ (e. positive fatalism) frekar en panikki.
Menningarsjokk annarra þjóða
Í greinum í blöðum eins og The Reykjavík Grapevine hefur verið fjallað um hversu mikið menningarsjokk þetta getur verið fyrir fólk utan úr heimi. Á meðan ferðamenn frá löndum þar sem mikil áhersla er lögð á stranga skipulagningu og stundvísi fyllast angist yfir röskunum, sjá þeir Íslendinga mæta á svæðið með óhaggaða ró sem virkar nánast eins og ofurkraftur.
Söguleg seigla gegn náttúrunni
Sagnfræðingar og mannfræðingar rekja þetta viðhorf beint til sögu landsins. Ísland hefur í gegnum aldirnar verið einangrað land með ófyrirsjáanlegt veðurfar, harða vetur og eldgos. Þar sem fólk gat aldrei treyst fullkomlega á áætlanir dagsins ákvað það að hætta að eyða orku í að stressa sig á hlutum sem það fær ekki stjórnað.
Lýsingin á ástandinu á Keflavíkurflugvelli er fullkomið dæmi um þessa alræmdu menningarlegu sérstöðu sem heldur áfram að heilla og stundum rugla útlendinga í ríminu.
Athugasemdir