Erlendir fangar fá „afslátt“ umfram íslenska

„Það orkar mjög tví­mælis, svo ekki sé meira sagt, að fram­kvæmd­ar­valdið hafi svo víð­tæka heim­ild til þess að víkja til hliðar skýrum ákvörð­un­ar­orðum Hæsta­réttar,“ segir Sigríður Á. Andersen, þing­maður Mið­flokks­ins og fyrr­ver­andi dóms­mála­ráð­herra í opin­berri færslu. Hún kallar eftir því að Alþingi setji skýrar skorður við bráða­birgða­á­kvæði sem notað hefur verið til að veita erlendum föngum, sem dæmdir hafa verið fyrir mann­dráp, snemm­búna reynslu­lausn.

Tilefnið er við­tal við Sigríði í hádeg­is­fréttum Sýnar í kjöl­far frétta af albönskum fanga, sem dæmdur var í 16 ára fang­elsi árið 2023 fyrir yfir­lagt mann­dráp, en var sleppt úr haldi á dög­unum og sendur úr landi. Lausnin byggir á bráða­birgð­ar­á­kvæði sem Alþingi sam­þykkti í sumar til að bregð­ast við pláss­leysi í fang­elsum, en Mið­flokk­ur­inn studdi ekki breyt­ing­una.

Lausnin á plássleysi á ekki að vera afsláttur á refsingum

Sigríður bendir á að þótt skiln­ingur hafi verið á erf­iðri stöðu fang­elsanna, þá sé lausnin á þeim vanda ekki sú að hlífa glæpa­mönnum við dæmdri refs­ingu. Hún telur það stand­ast illa jafn­ræð­is­sjón­ar­mið að gerður sé grein­ar­munur á föngum þar sem erlendir rík­is­borg­arar fái afslátt umfram íslenska fanga.

„Ég held að fáa á Alþingi hafi grunað að þetta bráða­birgð­ar­á­kvæði yrði notað um erlenda fanga sem afplána þyngstu dóma hér á landi, fyrir morð,“ segir Sigríður og und­ir­strikar að um sé að ræða ein­stak­linga sem hafi engin tengsl við landið en virð­ast hafa komið hingað í þeim eina til­gangi að fram­kvæma aftöku.

Kallar eftir því að dregið verði úr heimildum Fangelsismálastofnunar

Sigríður rifjar upp að ákvæði um reynslu­lausn í íslenskum lögum séu heim­ild­ar­á­kvæði og það sé í höndum Fang­els­is­mála­stofn­unar að meta hvort fangi skuli lát­inn laus.

„Ef stofn­un­inni er ekki treystandi til þess að meta skyn­sam­lega með mál­efna­legum hætti hvort eðli­legt sé að veita fanga reynslu­lausn með til­lit til ekki bara hegð­unar heldur sér­stak­lega með til­liti til varn­að­ar­á­hrifa og gild­andi refsi­stefnu þá er ein­boðið að Alþingi láti málið til sín taka með skýrum tak­mörk­unum á þess­ari heim­ild,“ segir hún.

Dómsmálaráðherra beri ábyrgð á upplýsingagjöf um Schengen-bann

Að mati Sigríðar hefur verið látið of lítið með það í umræð­unni hvaða afleið­ingar brott­vís­unin og henni fylgj­andi end­ur­komu­bann hafa í för með sér. Hún bendir á að slíkt bann eigi að hafa í för með sér sjálf­krafa skrán­ingu í upp­lýs­inga­kerfi Schengen (SIS), sem loki dyr­unum á við­kom­andi inn á allt Schengen-svæðið.

Hún kallar eftir því að upp­lýst verði um hversu langt end­ur­komu­bann var ákvarðað í þessu til­tekna máli og segir að dóms­mála­ráð­herra beri ábyrgð á því að þessar upp­lýs­ingar liggi skýrt fyrir í sam­fé­lags­um­ræð­unni svo hægt sé að meta raun­veru­legan fæl­ing­ar­mátt úrræð­is­ins.