Settu upp stafræna „vörulista“ með úkraínskum börnum til þvingaðra ættleiðinga

Evr­ópu­sam­bandið und­ir­býr nú nýjar refsi­að­gerðir gegn 27 rúss­neskum ein­stak­lingum og lög­að­ilum sem bera ábyrgð á ólög­legum brott­flutn­ingi og ráni á úkra­ínskum börnum. Þetta kemur fram í til­kynn­ingu frá sam­tök­unum Bring Kids Back UA, en full­trúar þeirra fagna þessum aðgerðum og krefj­ast þess að hinir seku verði sak­sóttir fyrir stríðs­glæpi.

Maksym Maksymov, yfir­maður sam­tak­anna, varar við því að þús­undir úkra­ínskra barna séu enn á valdi Rússa. „Börn sem áfram eru undir rúss­neskri stjórn standa frammi fyrir stöðugri hættu á inn­ræt­ingu, her­væð­ingu og eyð­ingu úkra­ínskrar sjálfs­myndar sinnar. Því lengur sem þau dvelja þar, þeim mun meiri verður hættan,“ segir Maksymov í sam­tali við Euronews. Heild­ar­listi yfir þá sem styðja beint við stríðs­rekstur Rússa telur nú um 1.600 ein­stak­linga og lög­að­ila, sem sýnir breytta áherslu ESB í átt að mark­viss­ari refsi­að­gerðum.

Óvissa um raunverulegan fjölda barna

Opin­berar tölur úkra­ínskra stjórn­valda stað­festa að rúm­lega 20.500 börn hafi verið flutt með valdi til Rúss­lands, en raun­veru­leg umsvif eru talin mun meiri. Rann­sókn­ar­stofa Yale-háskóla í mann­úð­ar­málum (Yale’s Human­it­arian Research Lab) áætlar að talan sé nær 35.000, á meðan stjórn­völd í Moskvu hafa sjálf gefið í skyn að allt að 700.000 börn hafi verið flutt yfir landa­mærin. Banda­ríska hug­veitan Institute for the Study of War (ISW) bendir á að nán­ast ómögu­legt sé að stað­festa end­an­legan fjölda.

Áður hefur verið greint frá því að rúss­nesk lepp­yf­ir­völd á hernumdum svæðum hafi sett upp staf­ræna „vöru­lista“ þar sem hægt var að sía úkra­ínsk börn eftir aldri, kyni, augn­lit og hár­slit, auk per­sónu­eig­in­leika á borð við „hlýðni“, í þeim til­gangi að koma þeim í þving­aða ætt­leið­ingu.

Flókið ferli að fá börnin heim

Sam­ein­uðu þjóð­irnar hafa þegar lýst því yfir að brott­nám og flutn­ingur barn­anna jafn­gildi stríðs­glæpum og glæpum gegn mann­kyn­inu. Að end­ur­heimta hvert og eitt barn getur tekið mörg ár og krefst flók­innar alþjóð­legrar sam­vinnu. Nánast öll mál þar sem börnum hefur verið skilað hafa farið fram með milli­göngu þriðju ríkja, einkum Katar, Suður-Afríku og Vatík­ans­ins.

Und­ir­bún­ingur refsi­að­gerð­anna fer fram á sama tíma og ríki og alþjóð­legir sam­starfs­að­ilar safn­ast saman á ráð­stefnu alþjóða­banda­lags­ins fyrir skil úkra­ínskra barna (International Coalition for the Return of Ukra­inian Children) í Toronto í Kanada, þar sem leitað verður frek­ari leiða til að tryggja örugga heim­komu barn­anna.