Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,39 prósent í september samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofunnar. Árshækkun vísitölunnar mælist þar með 5,9% og hefur ekki verið hærri í meira en tvö ár. Verðbólguþrýstingur hefur mælst almennur en dregið hefur úr umfangi húsnæðiskostnaðar í verðbólgunni. Án áhrifa húsnæðiskostnaðar mælist verðbólga 5,7%.
Mikil áhrif virðisaukaskattbreytinga
Rekstur farartækja til einkanota var sá einstaki undirflokkur sem hækkaði hvað mest (0,38 prósent). Þá hækkun má rekja til afnáms tímabundinnar lækkunar virðisaukaskatts á dísel og bensín. Heimilistæki (0,09 prósent) og reiknuð húsaleiga (0,07 prósent) koma þar á eftir. Á síðustu vikum hefur Verðlagseftirlit ASÍ beint sjónum sínum að æfingagjöldum íþróttafélaga. Umfang þeirra gjaldskrárbreytinga má sjá í afþreyingarþjónustu, sem hefur 0,05 prósenta áhrif til hækkunar á vísitölu neysluverðs.
Á móti lækkuðu farþegaflutningar, þ.á.m. flugfargjöld erlendis (-0,36 prósent), og því er framlag yfirflokksins Flutningar neikvætt um 0,04 prósentur. Sá yfirflokkur sem hækkar mest er Húsnæði, vatn og rafmagn (0,10 prósent)
Bensínverð hækkar á ný
Afnám tímabundinnar lækkunar virðisaukaskatts skýrði að stærstum hluta verðhækkanir á bensíni á fyrstu tveim vikum septembermánaðar en meðaltal lægstu verða á bensíni hækkaði um 13% yfir tveggja vikna tímabil. Verðþróun á olíu hefur hins vegar verið sveiflukennd og hafa verðhækkanir á bensíni haldið áfram út septembermánuð, m.a. vegna verðhækkana á innkaupsverði á bensíni. Hafa þær verðhækkanir verið meiri en styrking gengis krónunnar á sama tímabili. Hefur meðaltal lægstu verða því hækkað um 22% frá lokum ágústmánaðar, umfram áhrif virðisaukaskattbreytinga. Að óbreyttu má búast við frekari áhrifum af olíuverðhækkunum á vísitölu neysluverðs í október.
Þær raskanir sem orðið hafa á framleiðslu olíu hafa haft ólík áhrif á verðþróun á bensíni og dísel. Verð á dísel olíu hefur frá ársbyrjun hækkað um 44% borið saman við um 37% hækkun á bensínverði.
Þróun dagvöruverðs ólík milli verslana
Verðlagseftirlit ASÍ fjallaði í síðustu viku um þróun dagvöruverðs frá ágúst 2025 til dagsins í dag. Í fréttinni var bent á að hægt hafi á verðhækkunum á matvöru undanfarin misseri en dagvöruvísitala ASÍ lækkað milli mánaða í september. Þegar nánar er rýnt í úttektina kemur í ljós að breytingum milli verslana er misdreift, eða á bilinu 1,3%–6%, í þeim átta verslunum sem samanburðurinn nær til. Mest hækkaði verð í Fjarðarkaupum, um 6%, og Krambúðinni (4,2%). Minnst hækkaði verð í Kjörbúðinni, um 1,3%.
Líkt og fram kom í frétt Verðlagseftirlitsins vega hækkanir á kjöti og mjólkurvörum þungt í hækkunum verslana undanfarin misseri. Verðlag á innfluttum vörum og þurrvörum hefur verið stöðugra, m.a. vegna hagfelldrar þróunar á gengi krónunnar.
Athugasemdir