Niðurstöður ísraelsku þingkosninganna, sem birtar voru í morgun þegar búið var að telja rúmlega 60 prósent atkvæða, gerðu það enn erfiðara fyrir stærstu fylkingarnar að mynda ríkisstjórn. Þær virtust jafnframt draga verulega úr líkum á myndun minnihlutastjórnar með stuðningi arabískra flokka, sem Gadi Eisenkot hafði heitið að reyna að koma á fót. Frétt þessi er unnin upp úr grein ísraelska fjölmiðilsins Haaretz.
Minnihlutastjórn: Sífellt ólíklegri kostur
Samkvæmt bráðabirgðaniðurstöðum er fylking Eisenkots, að arabísku flokkunum undanskildum, á eftir fylkingu Benjamins Netanyahu forsætisráðherra.
Til þess að Eisenkot gæti myndað minnihlutastjórn þyrfti Sameinaði listinn (Joint List) að sitja hjá við atkvæðagreiðslu og að minnsta kosti einn þingmaður úr flokki Sameinaða arabíska listans (Ra'am) að greiða stjórninni atkvæði sitt. Það gæti þurft fleiri þingmenn, eftir því hverjar endanlegar niðurstöður verða.
Við þessar aðstæður virðast líkurnar á minnihlutastjórn afar litlar, jafnvel þótt endanleg niðurstaða sýni að fylkingarnar tvær séu jafnar að styrk.
Avigdor Lieberman og Naftali Bennett, leiðtogar stjórnarandstöðuflokkanna Yisrael Beiteinu og Together, hafa þegar lýst andstöðu sinni við slíka stjórn. Hvorugur þeirra fjallaði þó um þann möguleika í yfirlýsingum sínum í nótt.
Að mati greinarhöfundar Haaretz, yrði það stórt skref fyrir bæði Sameinaða listann og Sameinaða arabíska listann að sitja hjá eða styðja stjórn Eisenkots með beinum hætti. Ekkert bendir til þess að slík úrræði séu raunhæf í augnablikinu.
Þjóðstjórn: Leið Netanyahu til að halda völdum
Ef minnihlutastjórn verður ekki að veruleika standa tveir möguleikar helst eftir: þjóðstjórn þar sem fylkingarnar koma saman eða nýjar kosningar.
Netanyahu þakkaði „tryggum samstarfsaðilum“ sínum í ræðu í nótt og lýsti því yfir að „síoníski meirihlutinn verði að sameinast“. Stjórnmálaskýrendur túlkuðu ummælin sem skilaboð til samstarfsflokka hans, þar á meðal öfgahægrisinnaðra leiðtoga þeirra Itamars Ben-Gvirs og Bezalels Smotrichs, auk flokkanna sem styðja hagsmuni strangtrúaðra gyðinga. Netanyahu hygðist þannig halda bandalagi sínu við þessa flokka.
Hann gæti þó orðið fyrir verulegum þrýstingi um að mynda þjóðstjórn, bæði innanlands og frá alþjóðasamfélaginu. Meðal þeirra sem gætu þrýst á um slíka lausn er Isaac Herzog, forseti Ísraels. Erlendir aðilar hafa miklar áhyggjur af myndun hægristjórnar og vilja sjá fylkingu Eisenkots taka þátt í næstu ríkisstjórn.
Stjórnmálaheimildir telja einnig mögulegt að Donald Trump Bandaríkjaforseti grípi inn í og þrýsti á um að slík stjórn verði mynduð.
Leiðtogar fylkingar Eisenkots hafa hins vegar ýmsar ástæður til að standa við fyrri yfirlýsingar sínar og hafna þjóðstjórn, ekki síst vegna þess að slík stjórn yrði háð velvilja Netanyahus.
Innan fylkingarinnar óttast menn að Netanyahu gæti fellt stjórnina hvenær sem er, jafnvel þótt einn flokkanna samþykkti að taka þátt í henni. Þá gæti flokkurinn misst af fyrirheitnu tímabili með forsætisráðherrastólinn samkvæmt samkomulagi um að skipt yrði um forsætisráðherra á kjörtímabilinu, auk þess sem hann gæti glatað trausti kjósenda sinna.
Nýjar kosningar: Veðjað á minni kjörsókn
Margir í stjórnmálalífinu telja því að nýjar kosningar séu raunhæfur möguleiki, þrátt fyrir að kjörsókn hafi verið óvenjumikil.
Netanyahu gæti viljað stefna að nýjum kosningum í þeirri von að kjörsókn meðal arabískra kjósenda verði ekki jafn mikil næst. Hann gæti einnig reiknað með því að Ísraelar sem flugu heim frá útlöndum til að kjósa geri það ekki aftur.
Í bili mun Netanyahu einbeita sér að því að tryggja sér áframhaldandi yfirráð yfir Knesset, ísraelska þinginu, og halda embætti forsætisráðherra sem leiðtogi starfsstjórnar.
Ef fylking Eisenkots ákveður að stefna að nýjum kosningum gæti hún reynt að koma Netanyahu og forseta þingsins frá völdum áður en þingið verður leyst upp. Slík aðgerð myndi krefjast samstarfs við arabísku flokkana, og Netanyahu myndi án efa reyna að nýta sér það pólitískt.
Athugasemdir