Tískupönkari sem fer eigin leiðir

Vivienne Westwood hóf feril sinn á átt­unda ára­tugnum og tók þátt í því að móta pönk­tísku þess tíma. Í dag ber hönnun hennar enn keim af pönk­inu því hún er óhrædd við að prófa eitt­hvað nýtt og vísa í það gamla.

Vivienne Westwood og Malcolm McLaren. Vivienne er hér í bol með mynd­inni sem prýddi hið fræga plötu­umslag hljóm­sveit­ar­innar Sex Pistols.

Vivienne Isabel Swire fædd­ist árið 1941 í enskum smábæ í Der­bys­hire-hér­aði. Þar var iðn­bylt­ingin alls­ráð­andi og lítið benti til þess að hún myndi seinna leggja list­grein fyrir sig. Faðir hennar var skó­smiður og mamma hennar vann í bómull­ar­verk­smiðju sam­hliða heim­il­is­stör­f­unum. „Ég vissi ekk­ert um lista­söfn og hafði aldrei séð lista­verka­bók. Ég hafði ekki einu sinni farið í leik­hús,” segir hún.

Þegar Vivienne var sautján ára flutti fjöl­skyldan til Harrow, úthverfi London, og hún hóf kenn­ara­nám. Henni þótti alltaf gaman að föndra skart­gripi og sauma föt á sjálfa sig. Skömmu seinna kynnt­ist hún fyrsta eig­in­manni sínum, Derek Westwood, sem starf­aði í Hoover-verk­smiðj­unni. Þau giftu sig árið 1962, Vivienne saum­aði sjálf brúð­ar­kjól­inn, og eign­uð­ust son sinn Benjamin ári seinna.

Vivienne Westwood Red Label S/S 16.

Nokkrum árum eftir brúð­kaupið umturn­að­ist líf hennar þegar hún kynnt­ist lista­nem­anum Malcolm McLaren og varð yfir sig ást­fangin. Þau fluttu saman í félags­í­búð í Clapham, London og hún hélt áfram að starfa sem kenn­ari ásamt því að búa til skart­gripi sem hún seldi á Por­to­bello-mark­að­inum um helgar. „Malcolm opn­aði ýmsar dyr fyrir mér og virt­ist vita nákvæm­lega hvað ég þurfti þannig að ég hengdi mig á hann,” segir hún. Þau eign­uð­ust son­inn Joseph árið 1967.

Árið 1971 opn­aði Malcolm versl­un­ina Let it Rock á Kings Road og seldi fatnað sem þau hönn­uðu í sam­ein­ingu en vöru­merkið var engu að síður undir hennar nafni, Vivienne Westwood. Inn­blástur fengu þau úr öllum áttum; vænd­is­konum, mót­or­hjóla­gengjum og blæt­is­klæðn­aði.

Nafn versl­unar breytt­ist reglu­lega á næstu árum en lengst af var hún þekkt ein­fald­lega sem SEX. Á þessum Malcolm var einnig umboðs­maður pönk­sveit­ar­innar Sex Pistols og þeir klædd­ust iðu­lega Vivienne Westwood-hönnun á sviði. Fljót­lega byrj­uðu fylgj­endur hljóm­sveit­ar­innar sem og aðrir að flykkj­ast í versl­un­ina og Vivienne og Malcolm mót­uðu tísku pönk­tíma­bils­ins.

Vivienne Westwood saum­aði sinn eigin brúð­ar­kjól í bæði skiptin sem hún gekk í hjóna­band en árið 2008 gafst henni tæki­færi til að sauma brúð­ar­kjól á eina fræg­ustu sjón­varps­per­sónu tíunda ára­tugs­ins, Carrie Bradshaw úr Sex and the City. Kjóllinn var stór­feng­legur að sjá en Carrie komst því miður aldrei alla leið að alt­ar­inu í honum.

Vivienne var þó hvergi af baki dottin þegar pönkið leið undir lok, enda vildi hún frekar leiða tísk­una en fylgja henni. Þekkt stíl­brigði hennar eru til dæmis ókláraðir og tættir faldar, dragtir og jakka­föt, sögu­legar skír­skot­anir og notkun á skosku ull­ar­efni, eða tartan, tjulli, blúndu og leðri.

Fyrst og fremst er Vivienne ótta­laus og blátt áfram þegar kemur að hönnun. Í gegnum tíð­ina hefur hún reglu­lega valdið usla og hefur látið ýmis mál­efni sig varða, svo sem mann­rétt­indi, hlýnun jarðar og vatns­skort. Áhrif hennar á breska tísku­heim­inn og menn­ing­ar­líf eru hins vegar óneit­an­leg og hún hefur tvisvar verið val­inn hönn­uður árs­ins í Bret­landi og hlaut orðu breska heims­veld­is­ins árið 1992.

Þrátt fyrir þessa vel­gengni hefur Vivienne búið í sömu litlu íbúð­inni í Suður- London í rúm þrjá­tíu ár og hjólar enn þá í stúd­íóið sitt. Árið 1993, tíu árum eftir að hún og Malcolm slitu sam­vistum, gift­ist hún í annað sinn og þá aðstoð­ar­manni sínum, Andreas Kront­haler, sem er tutt­ugu og fimm árum yngri en hún. Þau eru eru enn ham­ingju­sam­lega gift í dag og vinna saman að hönnun merk­is­ins.

Texti / Hildur Frið­riks­dóttir