Einar og Kjartan fordæma Fréttablaðið: „Furðuleg frétt og hreint afturhvarf til dimmustu fornaldar“

„Þetta er nú alveg furðu­leg frétt og hreint aft­ur­hvarf til ótta og dimm­ustu forn­aldar að ímynda sér að það sé hægt að smit­ast af þessum sjúk­dómum með þessum hætti,“ segir Einar Þór Jónsson, fram­kvæmda­stjóri HIV Ísland, um frétta­flutn­ing Frétta­blaðs­ins sem slær því upp í fyr­ir­sögn að far­þegi í strætó sem hrækti framan í bíl­stjóra sé með bæði HIV og lifr­ar­bólgu C.

Aðstoð­ar­maður land­læknis, Kjartan Hreinn Njálsson, vekur sömu­leiðis máls á frétta­flutn­ingnum á Twitter í morgun með þeim orðum að „þessi ömur­lega fyr­ir­sögn“ kalli á áminn­ingu um að bæði HIV og lifr­ar­bólga smit­ist með blóði en ekki munn­vatni. Þess má geta að Kjartan er fyr­ir­ver­andi rit­stjóri blaðs­ins.

Vísir greindi fyrst frá mál­inu í morgun með við­tali við strætó­bíl­stjór­ann, Eirík Bark­ars­son, sem varð fyrir árásinni í gær­kvöldi. Segir hann þrjá menn í ann­ar­legu ástandi hafa komið inn í vagn­inn. Einn þeirra hafi verið með leið­indi sem end­uðu á þann veg að hann hrækti framan í Eirík.

Frétta­blaðið tekur málið upp og slær upp í fyr­ir­sögn að árás­armað­ur­inn sé með HIV og lifr­ar­bólgu C, en strætó­bíl­stjór­inn mun hafa fengið þær upp­lýs­ingar frá lög­reglu
Einar Þór segir að í fyr­ir­sögn­inni birt­ist sjúk­dóma­ótti sem minni á gömlu dag­ana þegar HIV-smit­aðir voru jað­ar­settir og urðu fyrir miklum for­dómum í sam­fé­lag­inu. „Eflaust hefur þessi sjúk­dóma­ótti rumskað núna út af COVID, en þetta eru bara gömlu tím­arnir að banka upp á og svona fárán­legur frétta­flutn­ingur gerir ekki annað en að vekja upp gamla for­dóma og mis­skiln­ing um ákveðna sjúk­dóma.“

Sjálfur greind­ist Einar Þór með HIV á 9. ára­tugnum þegar veiran var talin jafn­gilda dauða­dómi. „Þá var ótt­inn auð­vitað miklu meiri og for­dóm­arnir líka því HIV tengd­ist jað­ar­hópum. Þetta var alveg hrylli­legur tími.“

Í dag séu hins­vegar um 98-99% allra HIV-greindra á Íslandi í lyfja­með­ferð sem heldur sjúk­dómnum niðri og gerir það að verkum að við­kom­andi smita ekki. „Þetta er það sem við erum stöðugt að minna á hjá sam­tök­unum, að fólk með HIV hér á Íslandi er á lyfjum og sjúk­dómnum er haldið alveg í skefjum. Svo það þarf ekk­ert að sýna frek­ari aðgát en hver annar í kyn­lífi eða annarri hegðun.“