Samkynhneigð hjónabönd fá vernd innan ESB

Aðild­ar­ríki Evr­ópu­sam­bands­ins bera skyldu til að við­ur­kenna hjóna­bönd sam­kyn­hneigðra rík­is­borg­ara ESB sem hafa verið stofnuð með lög­legum hætti í öðru aðild­ar­ríki, þar sem hjónin njóta réttar til frjálsrar farar og búsetu.

Þetta kemur fram í frétta­til­kynn­ingu frá Evr­ópu­dóm­stólnum.

Málið vakti athygli þegar tveir pólskir rík­is­borg­arar af sama kyni gengu í hjóna­band í Berlín árið 2018. Pólsk yfir­völd neit­uðu síðar að skrá hjú­skap­ar­vott­orð þeirra í þjóð­skrá, þar sem hjóna­bönd sam­kyn­hneigðra eru ekki leyfð sam­kvæmt pólskum lögum.

Evr­ópu­dóm­stóll­inn taldi að synj­unin bryti gegn „frelsi ein­stak­lings­ins og rétti hans til virð­ingar fyrir einka­lífi og fjöl­skyldu­lífi“.

Dóm­stóll­inn áréttar að aðild­ar­ríki séu skuld­bundin til að við­ur­kenna hjóna­bönd sem eru lög­lega gild í öðrum ESB-ríkjum. Skuld­bind­ingin felur þó ekki í sér að ein­stök lönd þurfi að lög­leiða hjóna­bönd sam­kyn­hneigðra inn­an­lands.

Málið var tekið fyrir hjá æðsta stjórn­sýslu­dóm­stól Póllands, sem óskaði álits Evr­ópu­dóm­stóls­ins vegna vafa um hvort hjóna­bandið ætti að við­ur­kenna og hvort synjun pól­skra yfir­valda bryti gegn lögum ESB.

Evr­ópu­dóm­stóll­inn ítrekar að aðild­ar­ríki séu skuld­bundin til að fram­fylgja reglum Evr­ópu­sam­bands­ins.

Ekki brot á þjóðarvitund eða allsherjarreglu

Dóm­stóll­inn segir að hjón eigi að geta treyst því að hjú­skapur þeirra sé áfram við­ur­kenndur þegar þau snúa aftur heim, enda gæti ann­ars skap­ast „alvar­legur miski, bæði varð­andi stjórn­sýslu, atvinnu og einka­líf,“ þar sem þau yrðu þvinguð til að lifa sem ógift í heima­landi sínu.

Þá telur dóm­stóll­inn að úrskurð­ur­inn brjóti hvorki gegn þjóð­ar­vit­und né ógni alls­herj­ar­reglu rík­is­ins.

Aðild­ar­ríkin geti valið með hvaða hætti þau við­ur­kenna erlend hjóna­bönd, og skrán­ing hjú­skap­ar­vott­orðs sé aðeins ein leið til þess.

Hins vegar megi ekki mis­muna sam­kyn­hneigðum og gagn­kyn­hneigðum hjónum, segir í til­kynn­ingu dóm­stóls­ins.

Samkvæmt pólskum lögum er skrán­ing eina leiðin til við­ur­kenn­ingar hjú­skapar sem stofn­aður er í öðru aðild­ar­ríki, og því beri pólskum yfir­völdum að við­ur­kenna slíka hjóna­bands­stöðu, að því er Evr­ópu­dóm­stóll­inn segir.